'Vitrine van Frankrijk' weg uit Amsterdam

Het Franse taal- en cultuurcentrum Institut Français op de Vijzelgracht verdwijnt na 83 jaar uit de stad. Het gebouw staat te koop. Per 30 juni stoppen alle cursussen. De docenten zijn een petitie gestart.

Het Institut Français. 'De Franse taal is al eeuwen met dit gebouw verbonden.' Beeld Marc Driessen

In die petitie roepen ze op tot het behoud van het Institut. 'De Franse cultuur moet in Amsterdam aanwezig blijven,' schrijven de docenten. De petitie op Change.org is al meer dan 1600 keer ondertekend.

Naast het Institut Français (het voormalige Maison Descartes) verdwijnt ook het Franse consulaat van de Vijzelgracht. Beide zitten nu nog in hetzelfde monumentale pand. Een woordvoerder van de Franse ambassade in Den Haag zegt dat de verkoop van het gebouw deel is van een plan om te 'hervormen'. Betrokkenen zeggen dat de Franse staat het pand te duur vindt om te onderhouden.

Einde aan taallessen
Voor het consulaat wordt gezocht naar een andere plek in Amsterdam. Het Institut Français verdwijnt helemaal uit de stad. Sommige taken worden overgeheveld naar de Franse ambassade in Den Haag en er is nog een Institut Français in Groningen. Voor de duizend cursisten Frans die het Institut in Amsterdam jaarlijks ontvangt, betekent het een einde aan hun taallessen. Ook de grote bibliotheek, met meer dan 35.000 Franse boeken, documenten en dvd's, moet elders worden ondergebracht.

Zeker zestien medewerkers - onder wie nagenoeg alle docenten - staan met ingang van juli op straat, zeggen medewerkers van het Institut, die anoniem willen blijven. Sommigen hebben jaren voor het Institut Français gewerkt. Ze zijn boos, vertellen twee van hen, omdat hun destijds is gezegd dat het Institut weliswaar naar een ander, goedkoper pand zocht, maar dat de cursussen en banen behouden zouden blijven.

Uitgeklede vorm
"Daar wordt nu niet meer over gesproken," zegt een van de medewerkers. "We zijn bij elkaar geroepen. Er kwam een woordvoerder van de ambassade, niet eens onze eigen directeur. Zijn boodschap: de tent gaat dicht en er komt niets voor in de plaats."

Enkele vaste medewerkers krijgen een aanstelling in Den Haag, maar voor de leraren en medewerkers met een tijdelijk contract is geen plan. De ambassade zegt dat het 'wenselijk' is dat er op een gegeven moment cursussen te volgen zijn in Amsterdam in een uitgeklede vorm van het Institut Français, en dat er gesprekken gaande zijn met het personeel. Concrete ideeën of data worden niet genoemd.

Waals weeshuis
Het Institut Français werd in 1933 in Amsterdam geopend ter bevordering van de Franse taal en cultuur in Nederland. Het is een initiatief van het Franse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat het subsidieert. In eerste instantie zat het Institut op het Museumplein. In 1971 verhuisde het naar het pand op de Vijzelgracht, waar tot dan toe sinds 1671 een Waals weeshuis zat - waar dus Frans werd gesproken. "Het is zo zonde van het pand," zegt een medewerker. "De Franse taal is al eeuwen met dit gebouw verbonden. Wat moet het nu worden?"

De Franse regering probeert de activiteiten in het buitenland al langer af te bouwen. Van een eventuele verkoop van het pand in Amsterdam is sinds jaren sprake. Het Institut Français in Berlijn zou een paar jaar geleden moeten inkrimpen, maar dat ging uiteindelijk niet door.

Een van de medewerkers zegt niet te begrijpen waarom Amsterdam nu moet sneuvelen. "Waarom wel les in Helsinki en niet in Amsterdam?" Een ander noemt het instituut 'een symbool in Amsterdam'. "Iedereen kent het. Net zoals iedereen het Goethe Institut van Duitsland kent. We hebben straks in Amsterdam geen vitrine meervan de Franse cultuur en taal. Dat is een gemis voor de stad."

De namen van de medewerkers die in dit artikel worden opgevoerd zijn bij de redactie bekend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden