Plus

Visie op verwoesting in Nationaal Holocaust Museum

Is wederopbouw een kwestie van stenen stapelen, of is er meer nodig voor de ziel van een stad? In The Soul of the City in het Nationaal Holocaust Museum laat de Syrische Amsterdammer Bengin Dawod zijn visie op verwoesting zien. 'Al voor de vrede begint de wederopbouw.'

Bengin Dawod: 'De geur van koffie, dat is Damascus.' Beeld Charlotte Odijk

"Dichter bij de plaats van redding kun je niet komen," zegt conservator Annemiek Gringold op de speelplaats van de voormalige Kweekschool op de Plantage Middenlaan, nu het Nationaal Holocaust Museum in opbouw.

In de Tweede Wereldoorlog werden Joodse kinderen hier van de naastgelegen crèche over de schutting getild om te worden ondergebracht bij onderduikgezinnen. Nu hangt hier The Soul of the City aan de muur.

Deze interactieve installatie van de Syrische architect en kunstenaar Bengin Dawod (35) bestaat uit vier maquettes, naast elkaar aan de muur. Ze voeren de bezoeker mee van de ­geplande stad, via de verwoeste stad in oorlog, naar de laatste, lege maquette, waarop bezoekers gebouwen kunnen plakken.

"Met dit kunstwerk wil ik de invloed van oorlog laten zien en mensen betrekken bij de wederopbouw van een stad," zegt Dawod.

Na een oorlog is het pure noodzaak zo snel mogelijk met wederopbouw te beginnen. Volgens Dawod gaan geld en snelheid aan de essentie van de stad voorbij: de inspiratie en herinneringen van bewoners. Een gebouw krijgt pas betekenis als erin wordt geleefd. "Voordat er vrede is, begint de wederopbouw al door de aanwezigheid van mensen in de stad."

Werken met vluchtelingen
Dawod kwam vier jaar geleden van Damascus naar Amsterdam. Hij had Syrië, waar hij zijn eigen architectenbureau had, nooit willen verlaten. Vorig jaar richtte hij Ondertussen op, een groep van Nederlandse en gevluchte kunstenaars. "Ik wilde het ­beste in vluchtelingen naar boven halen en met ze samenwerken."

Het collectief houdt huis boven het Nationaal Holocaust Museum. Dawod liet zich inspireren door de tentoonstelling Uit De Vergetelheid. Deze expositie toont de herontdekte foto's van het echtpaar Annemie en Helmuth Wolff, dat in 1933 van München naar Amsterdam vluchtte.

Toen nazi-Duitsland Nederland binnenviel, deed het koppel een zelfmoord­poging, die Annemie overleefde. Zij legde daarna de verwoesting en wederopbouw van Amsterdam vast.

Litteken
In de installatie van Dawod zijn mensen essentieel voor de wederopbouw. Bezoekers plaatsen de gebouwen, met eigen ervaringen in het achterhoofd. Dawod laat een litteken op zijn ­onderarm zien.

"Ik kon hiermee naar een plastisch chirurg, of de wond ­laten dichtgroeien en met het litteken en de herinnering leven. Ik koos voor het tweede. Het is ook mijn visie op wederopbouw. Een stad krijgt een wond en terwijl die heelt, leven we verder en bouwen we hem weer op."

"De ziel van de stad is voor iedereen anders," vervolgt de architect. "De ziel van Damascus is voor mij de geur van koffie. Het is zomer, 25 graden, 's ochtends hebben mensen hun ramen al open en komt de geur van koffie naar buiten." Dawod wil zo snel mogelijk terug naar zijn stad.

The Soul of the City: tot 3/9, ­Nationaal Holocaust Museum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden