Interview

Virtuoos documentairemaker Morgan Knibbe (25) maakt overrompelend debuut

Vanavond opent het 27ste IDFA. In de schaduw van grote namen staan nieuwe filmmakers op. Zoals Morgan Knibbe (25), die zich met het ontluisterende 'Those who feel the fire burning' direct in het gezelschap van internationaal vooraanstaande documentairemakers kan voegen.

Morgan Knibbe (25): 'De Filmacademie wilde niet dat we zulke risico's zouden lopen.'Beeld Mats van Soolingen

Morgan Knibbe was 5 toen Jos de Putter de Joris Ivens Award voor beste lange speelfilm won op het Idfa met 'Solo - de wet van de favela'. En hij was 11 toen Heddy Honigmann een Gouden Kalf won voor haar documentaire 'Crazy'.

Hij is nu 25 en zijn eerste lange film gaat in première in de lange documentaire-competitie van het Idfa, een van de meest prestigieuze platformen in de internationale documentaire wereld. En hij is in goed gezelschap; van Heddy Honigmann die als winnaar van de Living Legend Award het festival opent en Jos de Putter die twintig jaar na dato met voetballer Leonardo terugkeert naar de favelas, waar hij hem als elfjarige voor het eerst portretteerde.

De regisseur zou zich met zijn overrompelende debuut meteen in het gezelschap van deze internationaal vooraanstaande documentairemakers kunnen voegen. Als de voortekenen niet bedriegen.

Hel en hemel
In 'Those who feel the fire burning' schetst hij een poëtisch, maar ook onluisterend beeld van de uitzichtloze situatie van asielzoekers in Zuid Europa, gevangen tussen 'de hel en de hemel'.

De film is, ondanks het beklemmende onderwerp, een virtuoze meesterproef, geschoten door de regisseur zelf, die het perspectief van een over Europa rondzwevende geest introduceert: een man die in de openingsscène van de film verdronken is voor de kust van Lampedusa.

Documentair of fictie, de traditionele discussie op elk documentair festival, gaat aan Knibbe voorbij. 'Hij draait op het Idfa, dus is het een documentaire.'

Als we zijn film maar in de bioscoopzaal zien, waar hij thuishoort. Hij had een bioscoop geregeld en had mensen van Idfa uitgenodigd. Ze vroegen of hij niet even een screener kon sturen: 'Ik heb ze een paar keer gebeld. Ik vond dat ze die echte filmische ervaring moesten krijgen.'

Oerkracht
We spreken hem op het boventerras van de Filmacademie waar hij twee jaar geleden afstudeerde met 'A twist in the fabric of space', geen bescheiden ouverture, maar een hallucinerende trip over 'een oerkracht die wil losbreken in extase'. Aldus de regisseur. Voor dat extase-deel had hij, geen halve maatregelen, een stel pornoacteurs ingehuurd. Sindsdien is hij bezig geweest met een project dat hem twee jaar lang in de voetsporen van asielzoekers in het zuiden van Europa bracht, een spoor dat hem voorlopig op zaterdagavond naar een wereldpremière in de grote zaal van Eye brengt.

Hij kwam eerder deze week terug uit Los Angeles en wordt links en rechts gefeliciteerd door studenten, met alweer een internationale prijs voor zijn korte film 'Shipwreck', geschoten op Lampedusa niet lang nadat er op 3 oktober 2013 360 vluchtelingen uit Eritrea zijn verdronken. 'Shipwreck' werd geproduceerd door Jos de Putter voor online platform De Correspondent en is nu als hoofdstuk terug te vinden in zijn eerste lange film.

Klasgenoot
'Ik ben naar de filmacademie gegaan omdat ik diepgang wilde geven aan journalistieke onderwerpen. En om dat te combineren met mijn interesse in film en muziek. Ik vond een partner in mijn klasgenoot Sam de Jong. Hij was in de zomer op zijn motor door Griekenland gereden en had in de havenstad Patras, de grootste havenstad, ontelbare vluchtelingen aangetroffen, die daar probeerden aan boord van de veerboten te komen, om dieper in Europa te komen.'

'We zijn toen in de kerstvakantie een paar weken daarheen gegaan, een heftige ervaring in een bijna parallelle wereld met enorme armoede. Er zaten daar 4000 illegalen, verdeeld over verschillende etnische en religieuze kampen. Met als gemeenschappelijk doel om er weg te komen; vanuit Griekenland verder Europa in. We waren heel naïef en filmden zonder toestemming.

We wilden vastleggen hoe de autoriteiten de kampen van de vluchtelingen met bulldozers opruimden. Sam werd door de Griekse kustwacht nog onder schot gehouden, op zijn knieën, met een pistool tegen zijn hoofd. We hadden onze camera aan vluchtelingen gegeven en kregen die later gewikkeld in een theedoek terug. Veel Grieken zien de asielzoekers als criminelen en viezerikken, maar ik heb alleen maar positieve ervaringen gehad. Zelfs in hun omstandigheden werden we warm verwelkomd.'

'Ik wilde een niet-politieke film maken over de ervaringen van mensen, die ver van ons af staan. Vanaf het eerste moment in Patras met Sam was dat voor mij duidelijk. Eerst als eindexamenfilm, maar de academie wilde niet dat we zulke risico's zouden lopen.'

Vagevuur
'Bijna alle vluchtelingen die ik sprak schetsten hun situatie als geesten, gevangen tussen hemel en hel, in het vagevuur. Het leek me een prachtige metafoor, die ik de toeschouwers wil laten voelen. Mijn referenties zijn geen documentaireres, ik dacht meer aan de stijl van Wim Wenders ('Die Himmel über Berlin') en Gaspar Noé ('Enter the void'). Heb je 'Under the skin' gezien? Deels documentair gedraaid: geniaal!'

'De vluchtelingen waren aanvankelijk sceptisch over weer een man met een camera, na slechte ervaringen met journalisten. Of misschien was ik wel undercover. Ik heb heel veel tijd gestoken in het leggen van contacten en het vinden van goede tolken.'

Zijn eerste tolk was zelf een vluchteling: hij heeft zijn salaris nog omgezet in valse paspoorten voor hem zelf en zijn familie. Heeft hij toch nog iets goeds kunnen doen.

Morgàn, de nadruk ligt op de tweede lettergreep. Misschien moeten we ons dat vast aanleren.

Het IDFA opent vanavond met 'Om de wereld in 50 concerten' van Heddy Honigmann.

'Those who feel the fire burning' gaat zaterdag 22 november in première in Eye (uitverkocht). Zie voor andere voorstellingen www.idfa.nl. De film wordt begin 2015 in de bioscoop uitgebracht.

Still uit 'Those who feel the fire burning'.Beeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden