Plus PS

Vijf kiosken in West: 'Langzaam wordt het een succes'

Na wat gerommel en gesteggel begint het toch te lopen met de kiosken in West. Van Italiaanse pasteitjes en Hollandse gehaktballen tot reinigende sapkuren. Vijf kioskpioniers. 'Als het 30 graden is, komt iedereen, maar als het vriest?'

De kiosken zouden werkgelegenheid scheppen, mensen initiatieven laten ontplooien en sociale cohesie bevorderen Beeld Niels Blekemolen

In 2012 dacht Amsterdam-West - nu onvoorstelbaar, maar toen toch nog een beetje een buurt die van rood-wit afzetlint, gesloten vitrages en tramleidingen aaneenhing - weet je wat, we beginnen iets nieuws. Zoals iedereen van vijf jaar en ouder weet: iets nieuws kan goed of slecht uitpakken.

Maar dat volwassen besef was in de stadsdeelraad niet helemaal doorgedrongen. Kiosk was het nieuwe toverwoord. De kiosken zouden werkgelegenheid scheppen, mensen initiatieven laten ontplooien, sociale cohesie bevorderen en ongure hoeken en pleintjes omtoveren in gezelligheidscentra.

Kioskenfiasco
Aangezien u als lezer ouder bent dan vijf jaar, voelt u de bui al hangen. Vanaf 2013 bericht deze krant met enige regelmaat over het kioskenfiasco in West.

Eerst vond iedereen het best maf, want wie zou een winkeltje willen openen op een halfgare locatie? Toen vond iedereen het plots tof, want was dit niet een leuke kans voor jonge ondernemers? Vervolgens ontstond een stormloop op de vergunningen, het stadsdeel moest twee derde van de geïnteresseerden afwijzen.

Daarna begonnen omwonenden en neringdoenden in de nabijheid te morren - de kiosken veroorzaakten drukte, overlast en concurrentie. Toen gingen de eerste kiosken overigens alweer op de fles, want niet elke sap- en koffieformule bleek uit puur goud te zijn opgetrokken.

Rommelige toestand
Tegelijkertijd begon het bestuur van Oud-West een jaar geleden iets te dagen: misschien moesten de kiosken toch in het bestemmingsplan worden opgenomen. Want dat waren ze niet - zo'n vaart zou het allemaal niet lopen immers - en daarom kon iedere kioskhuurder simpelweg uitspoken waar hij of zij zin in had.

Een rommelige toestand kortom, zoals wel vaker met regels en voorschriften in Amsterdam. Er volgde een bouwstop - inmiddels was circa een vijftiental kiosken neergezet - en langzaamaan lijken de klachten wat te verstommen.

De MIK (multi inzetbare kiosk) werd aanvankelijk, in 2015, aan de man/vrouw gebracht voor 1000 euro huur en 130 euro servicekosten per maand, met een minimale huurperiode van vijf jaar. In principe hebben de kiosken geen terrasvergunning, sowieso mag er geen alcohol worden geschonken, en er dient 20.000 euro huur vooruit te worden betaald. Inmiddels worden minder courante en ongunstiger gelegen kiosken op internet ter (onderhandse) overname aangeboden voor minder dan 600 euro huur per maand.

Vier vestigingen
Tot zover het niet-zo-goede en het gemeng­de nieuws.

Het wel-goede nieuws is kleurrijk, vaak lekker - en af en toe ronduit succesvol. De eerste kiosk die opende, en die nog open is, heet Braai, op de Schinkelhavenkade. Het was even wennen, ook voor de bezoekers: ribs en burgers, maar wijn noch bier? Inmiddels heeft Braai vier vestigingen en wellicht blijft het daar niet bij.

Panzerotti Beeld Niels Blekemolen

Italiaans eten is altijd goed, als het tenminste echt Italiaans eten is - dat idee ­verenigt de eigenaren van Panzerotti en Mr. Poli, kiosken die ook nog eens op een viaductafstand van elkaar zitten. Beiden serveren specialiteiten en beiden zijn blij met hun kiosk, al wachten ze met angst en beven de winter af.

Twee zwagers aan het Bos en Lommerplantsoen serveren oud-Hollandse kost in kiosk Zwagers. Ook zij hebben volop aanloop - in de buurt vallen hun kraakverse patat, 'ambachtelijke' gehaktballen en sateetjes in de smaak.

Of neem Guus Benning en Noah Boeken, de sapgoeroes van de stad, verenigd in Juice Brothers, met een kiosk op de Admiraal de Ruijterweg. De kiosk was niet hun eerste stap in het veganistisch ondernemerschap; ze begonnen in de Van Woustraat. Inmiddels drijven ze een multinational.

Een kiosk kan dus wel degelijk de weg naar succes zijn.

Braai Beeld Niels Blekemolen

Paolo Chieco, eigenaar van Mr. Poli (focaccia en pasta), Nassauplein 60

Aan de centrumrand van het Westerpark, bepaald een lommerrijke plek, zetelt Paolo Chieco (28) in zijn Mr. Poli-kiosk. Eerst kreeg hij de kiosk op het Surinameplein aangeboden. "Maar dat wist ik zo net nog niet."

Chieco komt - net als Mino Miccoli van kiosk Panzerotti - uit het Zuid-Italiaanse Apulië. Chieco kreeg ­- in tegenstelling tot Miccoli ­- geen vergunning om panzerotti te verkopen, dat vond het stadsdeel fastfood, en dat mag niet in een kiosk. Pizza dan? Nee, mocht ook niet.

Dus toen begon hij op 2 maart jongstleden met focaccia en pasta. "Eerst liep de focaccia beter, maar nu doen de pasta's het juist heel goed."

"Kijk, ik werk alleen met de beste spullen, waarvan de belangrijkste de olijfolie is, de basis van je keuken. We gebruiken olie van Il Rosone uit Ruvo di Puglia, de plaats waar ik ben geboren. Van heel kleine olijven, de coratina."

"Tomaten: uit Apulië. De mozzarella en de buffelworstjes van de Buffalo Farm Twente. Vaak is het woord 'Italiaans' op een tentje alleen maar een marketingtruc, maar wij zijn serieus. Misschien zijn we daardoor iets duurder, maar je kunt het verschil echt proeven."

Voor de vraag kan worden gesteld, babbelt Chieco alweer lustig voort. "Maar onze kiosk is niet voor rijke mensen. We willen heel toegankelijk zijn, dus onze frisdrankjes zijn goedkoop. We willen er juist ook zijn voor de jonge gezinnen uit de buurt."

De toekomst? "We zijn net begonnen, en langzaam wordt het een succes. Maar voor ik andere plannen maak, wil ik eerst eens zien hoe het in de winter gaat. Het is maar een kiosk hè? Als het 30 graden is, komt iedereen, maar als het vriest? Laten we het eerst hier maar eens mooi op orde krijgen, met een fijn terras om te eten."

Paolo Chieco Beeld Niels Blekemolen

Nunzio Savino en Mino Miccoli, eigenaars van Panzerotti (Italiaanse pasteitjes), Zoutkeetsplein 9

De uit het Zuid-Italiaanse Brindisi afkomstige Mino Miccoli (35) drijft sinds 20 februari
van dit jaar kiosk Panzerotti, met Nunzio Savino (34). Miccoli woont sinds 2001 in Nederland, en spreekt onze taal op een dichterlijk-knusse wijze.

"Als jij in Japan gaat wonen, moet jij Japans praten. Als jij in Nederland een kiosk wilt beginnen, moet jij veel papierwerk invullen, dan leer jij snel Nederlands. Ik lees ook elke dag de krant, die helpt."

Voorheen werkten de twee bij Italiaanse ­restaurants, maar toen het kioskinitiatief in West begon, besefte Miccoli dat dit een kans was. "We wilden een voor Amsterdam nieuw product op de markt brengen," zegt hij.

"De panzerotto is een pasteitje, dat in Apulië die naam heeft, maar in Napels een pizza fritto heet. Pizza fritto wilden we onze kiosk toch niet noemen, dat klinkt lang niet zo mooi als panzerotti." Wat het gerechtje is? "Het lijkt op een calzone, maar dan ­gefrituurd."

Nunzio Savino Beeld Niels Blekemolen

Het Zoutkeetsplein kennen Amsterdammers wellicht als eindhalte van tramlijn 3. Met die omstandigheid heeft Miccoli te maken: "Veel mensen hebben haast, tram halen, geen tijd voor een panzerotto, die moet vers worden gefrituurd. Duurt even. Daarom hebben we ook dingen om meteen mee te nemen, gnocchi, melanzane alla Parmigiana, burrata, en een toetje: tiramisu."

"Er moet nog een stapje bij," zegt Miccoli. "We verdienen genoeg voor één inkomen, maar nog niet voor twee. Maar we zijn blij, hoor. Als het hier straks honderd procent gaat, gaan we verder, een restaurantje ­misschien. Met wijn en bier."

Maar zien we in de vitrine niet al Italiaans bier staan - verboden toch in kiosken, ­alcohol? "Ja, hier wel, het bier mag je alleen meenemen." Miccoli heeft de maas in
het stedelijke 'papierwerk' kennelijk al gevonden.

Mino Miccoli Beeld Niels Blekemolen

Floris Feenstra, eigenaar van Braai (barbecue), Schinkelhavenkade 1

"Dit is een onwijs mooie opstap voor me geweest," zegt voormalig projectmanager Floris Feenstra (31), die ruim twee jaar geleden zijn Braaikiosk opende aan de Schinkel.

"We hebben het vanaf het begin ontzettend druk gehad, zozeer zelfs dat het een beetje tegen ons begon te werken. We konden het met ons kleine keukentje allemaal niet helemaal aan: terraszitters, afhalers, bezorgen. Maar iedereen vond ons grappig of sympathiek, geloof ik, en de verwachtingen bij een kiosk zijn laag, dus het is allemaal goed gekomen."

Dat kan Feenstra met droge ogen beweren: inmiddels heeft hij vier Braais. De kiosk, een restaurant in het Westerpark, een Braai­containerkeuken (gestationeerd bij de RAI, in samenwerking met bezorgservice Deliveroo), en een Braaitent boven op het dak van de voormalige Heinekenbrouwerij op de Stadhouderskade, waar toeristen te hoop lopen om de Heineken Experience te ­bezoeken.

Floris Feenstra Beeld Niels Blekemolen

Braai, overigens, is dat niet een Zuid-Afrikaans concept? "Jazeker. Het is meer dan een barbecue, het is echt een sociale gebeurtenis. Dat moet ook onze sfeer zijn."

"Als ik niet kleinschalig was begonnen met de kiosk, had ik nooit kunnen leren wat ik nu wel heb geleerd - uitproberen, pionieren, testen, zien wat wel en niet loopt," zegt Feenstra. "Dus ik vind de kiosken een goed initiatief van de gemeente, en ik denk dat het best op alle kiosklocaties kan slagen."

"Je hoeft het namelijk niet alleen van de buurt te hebben. Met een goed product, ­bijvoorbeeld verse sushi, kun je samen met die moderne bezorgbedrijven een heel groot bereik krijgen."

Robin Tak en Mark van der Weel, eigenaars van Zwagers (oud-Hollandse specialiteiten), Bos en Lommerplantsoen 2

Zwagers - en Hoofddorpers - Robin Tak (48) en Mark van der Weel (47) runnen Zwagers; de fris-witte kiosk voorziet in oud-Hollandse specialiteiten als hachee (in de winter), hete kip en stoofvlees, gehaktballen en koffie.

De hamburgers lopen overigens het hardst.

Ze openden eind maart jongstleden, nadat Van der Weel er een leven als vertegenwoordiger in noten en chocolade, en Tak in de 'IT en de fastfood horeca', op had zitten.

"Voor ons was doorslaggevend om te beginnen dat zoiets als dit in deze buurt nog niet bestond," zegt Van der Weel.

Robin Tak Beeld Niels Blekemolen

"Er zijn veel Marokkaanse en Turkse restaurantjes, maar oud-Hollands, ambachtelijk en authentiek, nee, dat kenden ze hier nog niet."

Het deel van de buurt dat louter halal eet, komt niet voor de vleesgerechten bij Zwagers, "maar wel voor een patatje pindasaus".

De loop zit er 'lekker' in, zegt Van der Weel: "We zien een stijgende lijn, en zo lang zijn we natuurlijk nog niet open. We zijn blij en we kunnen ervan leven."

"Als we de kiosk helemaal op orde hebben, en onze omzet, ­winstverwachting en inkomens straks eens goed op een rij hebben gezet, gaan we ­verder kijken, in het verlengde van wat we hier doen."

Mark van der Weel Beeld Niels Blekemolen

Guus Benning en Noah Boeken, eigenaars van Juice Brothers (sappen, smoothies en bowls), Admiraal de Ruijterweg 4

Guus Benning (31) en Noah Boeken (36) zijn, naar eigen zeggen, gezonde Amsterdamse jongens die na een dag hard werken ook weleens een biertje drinken.

"Maar we zijn heel bewust bezig met wat we eten, het gaat om het vinden van de juiste balans," zegt Benning. Toen de vrienden in New York koudgeperst sap zagen, dachten ze: nou, daar is Amsterdam ook klaar voor.

"En was dat niet zo geweest, dan hadden we in elk geval voor onszelf versgeperst sap."

Maar vanaf dag één liep het 'storm' in de veganistische winkel aan de Van Woustraat
- "voor we het wisten, hadden we vier ­vestigingen. Iedereen ging op de foto met onze producten, en zette die foto's op ­Instagram en Facebook."

Guus Benning Beeld Niels Blekemolen

De vierde vestiging was de in december 2015 geopende kiosk. ­Benning. "Mooi plekkie, precies in de doelgroep: tweeverdieners tussen de 25 en 35 jaar, heel bewust bezig met wat ze eten. Maar we zijn er voor iedereen; voor de uitgedroogde yogi en voor iemand die een nacht is doorgezakt."

Eén puntje: "In de winter loopt het de kiosk minder hard dan in de zomer, dat is in onze winkels niet zo. Dat is iets om rekening mee te houden als je een kiosk begint."

Juice Brothers voorziet in sappen, smoothies en bowls (kleine maaltijden), maar ­verkoopt ook snacks en sapkuren, die het lichaam reinigen. Inmiddels hebben Benning en Boeken zes vestigingen in de stad, één in Amstelveen, en binnenkort opent een franchisehouder diens tweede vestiging in New York.

Een multinational, dus.

Verder nog plannen? Benning: "We gaan ook in andere grote Nederlandse steden uitrollen. En we beginnen een webshop."

Noah Boeken Beeld Niels Blekemolen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden