In memoriam

Vijf jaar zonder Bobby, een ode aan de ziel van Ajax

Vandaag vijf jaar geleden stierf Bobby Haarms, het grootste clubicoon dat Ajax ooit gekend heeft. Een ode aan een held, wiens geest de Arena nooit heeft verlaten.

Bobby Haarms, de ziel van Ajax.Beeld anp

Op 10 augustus zitten we er weer, met ruim 50 duizend supporters in de Arena, als Ajax de competitie begint tegen Vitesse. Het is dan alweer de vijfde seizoensstart zonder Bobby Haarms op de tribune. Niet fysiek, althans. Want de geest van Haarms is na zijn dood in 2009 nooit uit de Arena verdwenen. Iedere wedstrijd weer is hij aanwezig op spandoeken, vlaggen, sjaals en shirts. Een constant eerbetoon, week in, week uit. En dat is bijzonder. Want waarom is het juist Bobby die is heilig verklaard, terwijl ook al zoveel andere clubiconen zijn heengegaan?

Bobby is Ajax. En vooral: de belichaming van Ajax. Dat is het simpele antwoord. Hij is het clubgevoel, de eenheid. Door iemand als Bobby weten mensen waarom ze ook alweer Ajacied zijn. De club is een miljoenenbedrijf geworden, dat zich verkoopt aan Chinezen omdat daar een grote markt ligt. Er moet geld binnenstromen om de aandeelhouders tevreden te stellen. Veel geld. Geld dat het clubgevoel soms in de weg staat. Maar voor het clubgevoel zijn er mensen zoals Haarms. De echte Ajacieden, wier bloed roodwit is.

Heilige geest
Dat Haarms een echte Ajacied zou worden, stond eigenlijk al bij zijn geboorte vast. Hij werd in 1934 geboren op de Middenweg. Anderhalve maand na zijn geboorte werd de eerste paal van stadion De Meer in de grond geslagen. Hij groeide op met Ajax in zijn voortuin. In een later interview zei hij: 'Elke dag keek ik naar het Ajaxstadion. En dan dacht ik: ik zou daar ook wel willen voetballen. Het lijkt me prachtig als ik daar tussen die vier lijnen mag spelen. En het is gelukt.' Hij kon over De Meer praten als over een geliefde. 'Als ik 's ochtends die poort binnenrij, dan is het alsof ik een heilige geest over me krijg. Dan rijd ik ergens binnen waar het fijn en grandioos is.'

In 1952, Haarms was toen 18 jaar, maakte hij zijn debuut in het eerste van Ajax. Na 72 wedstrijden en slechts één goal - die viel op 26 juni 1955 in de wedstrijd tegen DFC - moest hij in 1960 stoppen door aanhoudend blessureleed, vooral aan zijn knie. Maar indirect heeft dat blessureleed hem later groot gemaakt. Als trainer stond hij bekend als 'de goede beul', vanwege zijn spijkerharde trainingen voor spelers die terugkwamen van een blessure. Die tactiek had Haarms afgekeken van zijn eigen trainer Vic Buckingham.

Het Bankje
Waar Haarms misschien nog wel het meest bekend om staat is Het Bankje, dat het belangrijkste onderdeel vormde tijdens zijn bikkelharde trainingen. Op, af, op, af. Soms wel honderden keren. Het Bankje, gemaakt van hout en niet hoger dan een centimeter of 25, werd een icoon. Een icoon waar sommige spelers met afschuw aan terug zullen denken.

Als trainer bleef Bobby Haarms tot 2000 verbonden aan de club. Hij zat op de bank tijdens alle gewonnen Europese finales en werd twaalf keer landskampioen. Er zijn weinig nog levende Ajax-legendes die niet met Bobby hebben gewerkt. Cruijff, Van Basten, Bergkamp en Litmanen, alle spelers waar wij zo trots op zijn dat ze ooit in ons roodwit speelden, hebben getraind onder 'de goede beul'. Maar ook na 2000 bleef Bobby, die bij zijn afscheid werd benoemd tot erelid, actief betrokken bij Ajax. Iedere wedstrijd weer toog hij naar de Arena om zijn grote liefde aan te moedigen. Ook toen hij ziek werd, wilde hij hoe dan ook naar het stadion, of het nou in zijn met Ajaxstickers beplakte rolstoel was of niet.

Amsterdamse branie
Haarms was een koning in Amsterdamse branie. Tegenwoordig is de kreet 'wij zijn Ajax, wij zijn de beste'. Haarms wist dat mooier te verpakken. Ooit zei hij: 'Winnen is normaal hier, een gelijkspel betekent: het hok in, en verliezen is een begrafenis.' Ajax is de beste en daar hoor je je naar te gedragen, ook als speler, vond Haarms. 'Als je je contract bij Ajax tekent, waan je je in de hemel, maar als je de volgende dag aan de bak moet, begint de hel.'

In een mini-documentaire over hem, een jaar voor zijn dood gemaakt door EredivisieLive, wordt hem gevraagd naar de dood. Of hij er weleens over denkt als het straks allemaal afgelopen is. 'Ik wil wel weg, maar eerst kampioen worden', luidt het antwoord. Hij zou het helaas nooit meer meemaken. Op 6 juni 2009 overleed Bobby Haarms, die toen al een tijdje ziek was, vroeg in de ochtend in het VU-ziekenhuis. In de seizoenen daarop pakte Ajax vier landstitels én de derde ster. De ziel van Ajax maakte het niet meer mee, maar wat zeker is, is dat we die titels ook aan hem te danken hebben.

Nog iedere week wordt Bobby Haarms geëerd in de Arena.Beeld anp
In 2011 werd een standbeeld van Haarms onthuld, vlak naast de hoofdingang van de Arena. Geld voor het beeld werd bij elkaar gebracht door supporters.Beeld proshots
In mei 2000 neemt Bobby Haarms afscheid als trainer van de club.Beeld anp
In 2000 nam Haarms na de wedstrijd tegen MVV afscheid als trainer van de club.Beeld anp
Ook de huidige Ajaxtrainer Frank de Boer onderging de spijkerharde trainingen van Haarms.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden