Opinie

Vier VVD-leden: 'VVD moet buiten dit college blijven'

De VVD heeft niets te zoeken in een college met D66 en GroenLinks, vooral niet nu er al een akkoord ligt met voor de liberalen zeer ongunstige maatregelen. Er zijn betere opties, schrijven vier Amsterdamse VVD-leden: Frank van Dalen, Bart Schuil, Jan-Willem van der Wal en Mischa Rus.

VVD-leider Eric van der Burg wil wel onderhandelen met GL en D66. Beeld Rink Hof

Nadat D66 en GroenLinks hun zogenaamde hervormingsagenda voor Amsterdam hadden gepresenteerd, mocht de VVD aanschuiven om het toekomstige college te vervolmaken. De PvdA heeft het nakijken. GroenLinksvoorman Rutger Groot Wassink keek nog even moeilijk. VVD-leider Eric van der Burg liet weten blij te zijn mee te mogen onderhandelen.

De vraag is alleen waarover. Het programakkoord lijkt zo goed als klaar. Wie een schets op hoofdlijnen verwachtte, komt een eindeloze opsomming van concrete maatregelen en groot geld tegen. Maatregelen die stuk voor stuk tegen het zere been van de VVD zijn en geld dat uitgegeven wordt aan zaken waar de VVD en haar achterban niet zo veel mee hebben. Het is gissen naar de reden waarom de VVD dan toch aan de onderhandelingen begint.

72 miljoen
Veiligheidspartij VVD, die de laatste jaren al tandenknarsend moest toezien hoe PvdA-burgemeester Van der Laan het initiatief naar zich toe trok met zijn Top 600-aanpak en heldere taal en actie, moet accepteren dat preventief fouilleren wordt afgeschaft en cameratoezicht wordt beperkt. Pijn doet ook dat maar liefst 53 miljoen euro beschikbaar is om rijksbeleid van het VVD-kabinet Rutte ongedaan te maken. Dit naast extra geld voor daklozen, informele zorg, armoede, broedplaatsen en kunst en cultuur.

Dat de 30 kilometerzone binnen de Ring wordt ingevoerd en de bewonersvergunning voor parkeren exorbitant in prijs stijgt, is onaantrekkelijk voor VVD'ers. Nadat VVD-wethouder Eric Wiebes heeft bezuinigd in ruil voor een groter milieurendement, kan de komende vier jaar het geld niet op met 72 miljoen voor gesubsidieerde zonnepanelen. Extra geld komt er om uitgeprocedeerde asielzoekers op te vangen, niet om uit te zetten.

Mislukking
Toch is er wat zoet. Het college wordt opgeroepen een bedrijvenvisie te ontwikkelen. Anomalies worden uit de erfpacht gehaald. De werkelijke hervorming, het recht op koop, wordt in een referendum aan de Amsterdammers voorgelegd. Geen politiek leiderschap op dit dossier dus. Over vrije schoolkeuze was iedereen het al eens. De sociale woningvoorraad wordt verder teruggedrongen, een effect dat er al was door beleid van VVD-minister Stef Blok. En de ambtelijke organisatie wordt verder verkleind. Nadat VVD-wethouder Van der Burg de lucht er al uit had geperst door duizenden banen te schrappen, blijft onduidelijk welke taken Amsterdam in de toekomst niet meer zal doen. Mislukking is op voorhand ingebouwd.

Onduidelijk is hoe veiligheids- en mobiliteitspartij VVD, met haar verkiezingsbeloften voor ondernemende Amsterdammers en hoog rendement per euro belastinggeld, hier voor haar achterban acceptabele soep van kan maken. GroenLinks, dat liever met de PvdA zakendoet, zal haar poot stijf houden als de VVD voorstelt het hele akkoord op de schop te nemen. D66 heeft zichzelf en de stad, door zich over te geven aan GroenLinks, in een moeilijk parket gemanoeuvreerd en het leiderschap reeds uit handen gegeven.

Ego's
Deelname aan een D66/GroenLinks-college is niet alleen inhoudelijk problematisch voor de VVD. Een sterke oppositie van PvdA en SP zal ervoor zorgen dat het college de hele raadsperiode links zal overhellen om GroenLinks binnenboord te houden zonder tegenkracht op rechts.

D66 wil geschiedenis schrijven door de PvdA buiten spel te houden. Maar het schrijven van geschiedenis is vooral iets voor ego's. Het besturen van de stad vergt andere afwegingen. Dat de PvdA op afstand wordt gehouden, heeft te maken met het verlies van deze partij. Gemakshalve wordt vergeten dat de VVD niet zo lang geleden negen zetels had en er nu nog maar zes heeft. Ook is de PvdA nog altijd de tweede partij van de stad.

Het is bekend dat de ambtelijke en bestuurscultuur in de stad doordesemd is van PvdA-invloeden. Een college zonder die partij zal krachten activeren die geen ander doel hebben dan het laten mislukken van het D66-experiment van een bestuur zonder PvdA. Van door D66 gewenste hervorming zal weinig overblijven. Het verlies van de hoofdstad is voor de landelijke PvdA onverteerbaar. Daarmee kan D66 eisen stellen aan de PvdA, die deze partij na rituele dansen van protest, bereid zal zijn in te willigen.

Op koers houden
D66 en PvdA hebben een comfortabele meerderheid in de raad. Oppositie op rechts en links zal een D66/PvdA-schip op koers houden. Maar als we dit cynische machtsdenken loslaten, ligt een andere uitkomst voor de hand. Dan zouden D66, PvdA en VVD om de tafel moeten en een echte hervormingsagenda op moeten stellen.

Mocht de VVD-fractie onverhoopt besluiten zich aan te sluiten bij GroenLinks en D66, dan is de vraag hoeveel er van het VVD-verkiezingsprogramma en beloften over blijft en wat de achterban daarvan vindt. Dat oordeel kan al over twee weken worden geveld als de VVD-leden samenkomen. De kans om dat oordeel mee te wegen zullen de zes VVD'ers die de gemeenteraadsfractie vormen vast met beide handen aanpakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden