Vier vragen over de problemen bij Ajax

Het dondert in de gangen van de Arena en de Toekomst. De groep vertrouwelingen van Johan Cruijff lijkt bij Ajax uiteen te vallen, de eenheid is verbrokkeld. Twee kampen staan tegenover elkaar en de 'Fluwelen Revolutie' dreigt een mislukking te worden. Hoe zit de situatie precies in elkaar en hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Vlnr: Bergkamp, Cruijff en Jonk Beeld epa

1. Hoe zat het ook alweer?
De grote omwenteling in de organisatiestructuur van Ajax begint met een column van Johan Cruijff in september 2010. 'Dit is Ajax niet meer. Er moet grondig een bezem door', schrijft de Amsterdammer in De Telegraaf. Een paar maanden later wordt trainer Martin Jol aan de kant gezet en komt Frank de Boer in zijn plek. Naast de aanstelling van De Boer treden op voorspraak van Cruijff zeven oud-spelers toe tot de ledenraad.

In juni 2011, kort na het eerste landskampioenschap sinds 2004, wordt een nieuwe raad van commissarissen aangesteld. Johan Cruijff, Steven ten Have, Edgar Davids, Paul Römer en Marjan Olfers slaan de armen ineen. De liefde duurt kort: het vijftal gaat geen moment soepel met elkaar om. De samenwerking loopt definitief spaak als Ten Have, Römer, Davids en Olfers achter de rug van Cruijff Louis van Gaal aanstellen als algemeen directeur. De bom barst en in de rechtszaal wint 'Kamp Cruijff'.

Een nieuwe raad van commissarissen wordt aangesteld, alle leden omarmen het plan van Cruijff om Ajax te hervormen. Van Gaal keert niet terug bij de Amsterdamse club. Op belangrijke posities binnen Ajax krijgen oud-spelers zeggenschap, zij hangen allen de filosofie van Cruijff aan.

Trainer Frank de Boer onttrekt zich aan bovengenoemde strubbelingen in die periode. In de media geeft hij aan zich alleen op het eerste elftal te richten.

2. Wie spelen in de plannen van Johan Cruijff een belangrijke rol?
Een belangrijk onderdeel in de visie van Johan Cruijff is het zogenoemde Technische Hart. Het Technische Hart, bestaande uit hoofd jeugdopleidingen Wim Jonk, assistent-trainer Dennis Bergkamp, hoofdtrainer Frank de Boer en directeur voetbalzaken Marc Overmars, bepaalt met elkaar het voetbaltechnische beleid binnen Ajax. Beslissingen over eventuele aankopen, de speelstijl en het opleiden van jeugdspelers worden door deze vier oud-spelers genomen.

Een belangrijke pion op jeugdcomplex de Toekomst is Ruben Jongkind. De oud-looptrainer is samen met Jonk verantwoordelijk voor de uitvoering van Plan Cruijff in de jeugdelftallen.

3. Waarom is de situatie veranderd?
Binnen de club rommelt het al langer. Verschillende jeugdtrainers, aangesteld om Plan Cruijff ten uitvoer te leggen, stapten al op, om uiteenlopende redenen. De partijen die nu min of meer tegenover elkaar staan zijn te scheiden in 'de Toekomst' en 'de Arena'. Opleiders Jonk en Jongkind van de Toekomst, stilzwijgend gesteund door Cruijff, zijn het niet eens met het beleid dat Overmars, De Boer en Bergkamp voeren.

Centraal twistpunt is de vraag in hoeverre het plan Cruijff leidend moet zijn bij Ajax. Omdat het plan niet volledig is dichtgetimmerd zijn er binnen de organisatie van Ajax onduidelijkheden en verschillende meningen over de plan van aanpak.

Het drietal Overmars, De Boer en Bergkamp kiest bijvoorbeeld voor een sobere speelstijl, terwijl de opleiders en Cruijff het publiek een aanvallend Ajax willen bieden. De mannen rond het eerste elftal willen meer aankopen doen, terwijl Jonk en Jongkind willen vertrouwen op de doorstroom van de jeugd. Aankopen als Lerin Duarte, Niki Zimling, Daley Sinkgraven en Nemanja Gudelj staan in hun ogen toptalenten Abdelhak Nouri, Donny van de Beek en Robert Muric in de weg bij hun ontwikkeling. Frank de Boer vindt dat deze jongens nog niet klaar zijn voor het echte werk in Ajax 1.

Ergernis was er ook bij Jonk toen hij vorig jaar niet het budget kreeg waar om hij had gevraagd om de jeugdopleiding te verbeteren. Ondanks de uitstekende financiële positie van Ajax kregen Jonk en co slechts één miljoen euro extra, precies de helft van wat Jonk voor ogen had.

Bovengenoemde problemen zijn nog maar een kleine greep uit de irritaties die in beide kampen zijn ontstaan. Het heeft ertoe geleid dat Jonk niet meer aanschuift bij de wekelijkse vergaderingen van het Technische Hart. De communicatie tussen beide partijen verloopt daardoor zeer moeizaam. In de vergadering worden beslissingen genomen bij meerderheid van stemmen. Omdat De Boer, Overmars en Bergkamp in veel gevallen tegenover Jonk staan, valt de stemming vaak in het voordeel van het drietal uit. Jonk trok dat niet langer.

4. Wat kunnen we verwachten?
Van belang is dat de neuzen weer dezelfde kant op komen te staan. In de huidige situatie gaan vroeg of laat mensen het veld ruimen. Mensen die in de ogen van Cruijff belangrijk zijn voor Ajax. De verhoudingen staan op scherp.

Zonder man een paard te noemen spreekt de voormalig Nummer 14 in zijn column zich soms negatief uit over Frank de Boer en de speelwijze van Ajax. De groep eensgezinden die een paar jaar geleden het roer bij Ajax drastisch omgooiden, bestormen niet langer samen het slagveld.

Cruijff liet zich het afgelopen jaar weinig zien bij Ajax en het is nu wachten tot hij de open eindjes in zijn befaamde plan dichtknoopt. Vooral Jonk, Overmars, De Boer en Bergkamp moeten de strijdbijl begraven en aan de toekomst van Ajax bouwen. Wie kan nu beter zijn volgelingen herenigen dan het opperhoofd zelf?

Beeld anp
Beeld getty
Beeld ap
Beeld anp
Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden