Liveblog

Vier keer levenslang geëist in Passageproces

Het Openbaar Ministerie (OM) heeft in het hoger beroep van de grote Amsterdamse liquidatiezaak Passage de strafeisen tegen de tien verdachten bekendgemaakt, waaronder vier keer levenslang.

De verdachten in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol. Beeld Aloys Oosterwijk

Dino Soerel, Jesse R., 'Moppie' R. en Siegfried S. kregen de eis levenslang. Tegen Dino Soerel is levenslang geëist voor het geven van de opdrachten voor de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl en het lidmaatschap van een criminele organisatie. Tegen Jesse R. is levenslang geëist voor alle moorden en het lidmaatschap van een criminele organisatie.

Tegen 'Moppie' R. is levenslang geëist voor meerdere moorden in 1993 en de eis van levenslang voor Siegfried S. is voor de moorden op Henie Shamel en zijn vriendin Anne de Witte in 1993.

Het gemak waarmee over leven en dood werd beslist, noemen de aanklagers 'verbijsterend'. Het draaide bij de opdrachtgevers en uitvoerders van de moorden puur om winstbejag en ze hielden geen enkele rekening met de slachtoffers of nabestaanden.

Gevangenisstraffen
Tegen de overige verdachten werden gevangenisstraffen geëist. Fred Ros en Peter la Serpe kregen de helft strafvermindering. Tegen Ros werd veertien jaar cel geëist, en tegen La Serpe acht jaar cel.

Voor hun aandeel in de moord op Tonnie van Maurik in 1993 hoorde Nan-Paul de B. de eis van negen jaar en zes maanden cel, Pinny S. de eis van elf jaar cel en Freek S. de eis van vijf jaar en zes maanden cel. Tot slot wil het OM wil dat Sjaak B. drie jaar en drie maanden de cel in gaat voor wapenhandel.

Vanaf volgende week voert de verdediging van de tien verdachten het woord in de Passagezaak. De uitspraak wordt in de tweede helft van 2017 verwacht.

Lees hieronder het liveblog van minuut tot minuut terug.

Wie zijn de hoofdrolspelers in liquidatieproces Passage en op welke manier zijn ze erbij betrokken?

Lees hier: Wie zijn de hoofdrolspelers in liquidatieproces Passage?

In een eerste reactie toonde een geëmotioneerde hoofdverdachte Dino Soerel zich 'verbijsterd' omdat het Openbaar Ministerie levenslang tegen hem eist. "Ik vind het werkelijk ongelooflijk bizar wat gebeurd is. Dat het Openbaar Ministerie mij tot levenslang wil laten veroordelen op grond van twee gemankeerde kroongetuigen die er vandoor gaan met een heel grote tas geld, terwijl we niet eens mogen weten hoeveel geld dat is?!"

Hij vindt dat de aanklagers verklaringen en andere bewijzen bewust hebben verdraaid en het hof hebben misleid. Soerel: "Ik vraag me af of ik wel hetzelfde dossier heb!"

Voorzitter Ruud Veldhuisen van het gerechtshof: "In de kern zegt u dat het Openbaar Ministerie als veelkoppig monster de boel oplicht en tegen u levenslang vraagt terwijl men weet dat u geen blaam treft. Bent u met me eens dat dát is wat u zegt?"

Soerel: "Ja, daar komt het op neer." Veldhuisen: "Dat moet een nachtmerrie voor u zijn."

Dino Soerel Beeld ANP

Dino Soerel: Levenslang voor het geven van de opdrachten voor de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl en het lidmaatschap van een criminele organisatie.

Jesse R.: Levenslang voor alle moorden en het lidmaatschap van een criminele organisatie.

'Moppie' R.: Levenslang voor meerdere moorden in 1993.

Siegfried S.: Levenslang voor de moorden op Henie Shamel en zijn vriendin Anne de Witte in 1993.

Fred Ros: Veertien jaar cel (de helft van de 28 jaar die justitie zonder biecht terecht had gevonden).

Peter la Serpe: Acht jaar cel (de helft van de zestien jaar die justitie zonder biecht gepast had gevonden).

Sjaak B.: Drie jaar en drie maanden cel voor wapenhandel.

Nan-Paul de B.: Negen jaar en zes maanden cel, voor zijn rol bij de moord op Tonnie van Maurik in 1993.

Pinny S.: Elf jaar cel voor haar rol bij de moord op Tonnie van Maurik in 1993.

Freek S.: Vijf jaar en zes maanden cel voor zijn rol bij de moord op Tonnie van Maurik in 1993.

Advocaat-generaal Cynthia de Jong legt nu uit hoe zwaar justitie aan de liquidaties tilt. De verdachten gingen 'berekenend' en 'koelbloedig' te werk bij 'de zorgvuldig georganiseerde moorden' die in 1993 zijn gepleegd: drie liquidatiezaken die vijf slachtoffers het leven kostten, in nog geen zes weken.

Soms meteen na zijn vrijlating ging Jesse R. verder met het voorbereiden van nieuwe aanslagen. Kees Houtman is eind 2005 voor de ogen van zijn vrouw en dochter doodgeschoten. Thomas van der Bijl wist dat op hem werd gejaagd. Willem Holleeder en Dino Soerel wilden voorkomen dat Van der Bijl hen als opdrachtgevers van moorden zou aanwijzen.

Bij de opdrachtgevers en uitvoerders van de moorden draaide het puur om winstbejag en ze hielden geen enkele rekening met de slachtoffers of nabestaanden. Het gemak waarmee over leven en dood werd beslist, noemen de aanklagers 'verbijsterend'.

In het hoofdstukje 'ernst van de feiten' stelt Posthumus dat moord 'een bijzonder ernstig misdrijf' is. Ook voor moorden uit 1993, 23 jaar geleden, past een zeer hoge straf, vindt justitie.

Aanklager Posthumus is toe aan een belangrijk juridisch punt. Nu de Hoge Raad op 5 juli heeft bepaald dat de Nederlandse wet op het gebied van levenslange straffen moet worden herzien, staat ter discussie of levenslang tot die tijd nog mag worden opgelegd.

Dat heeft te maken met een beslissing van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens dat vindt dat levenslange straffen tussentijds opnieuw moeten worden beoordeeld. De vraag moet dan zijn of de levenslange straf nog een redelijk doel dient. Een veroordeelde moet enig perspectief hebben op vrijlating, ooit.

Inmiddels in gang gezette aanpassingen van de levenslange straffen geven volgens advocaat-generaal Posthumus voorlopig voldoende vertrouwen in juiste wetswijzigingen, waardoor het Openbaar Ministerie volgens hem nog steeds levenslang mag eisen.

De lunchpauze is voorbij. Het Openbaar Ministerie gaat nu in een ruk door tot en met de strafeisen. Eerst komen de persoonlijke omstandigheden van de verdachten. Over de levens van kroongetuigen Fred Ros en Jesse R. zal advocaat-generaal Frits Posthumus weinig zeggen, vanwege de getuigenbescherming.

De strafbladen die de meeste verdachten er op nahouden, schetsen een bont spectrum aan delicten. Kleine tot zeer zware misdrijven.

De vordering tot schadevergoeding van de weduwe van de vermoorde Kees Houtman, 262.000 euro voor materiële schade, vindt justitie ook toewijsbaar. Het gezinsinkomen is weggevallen. Het gezin zag Houtman voor de ogen sterven.

Het hof pauzeert voor de lunch.

De nabestaanden van de geliquideerde Thomas van der Bijl komen schadevergoedingen toe, vindt het Openbaar Ministerie. Het gaat om zijn dochter, broer en zus. De vordering van zijn weduwe is te ingewikkeld voor dit strafproces.

Inmiddels is ook verdachte Nan-Paul de B. gearriveerd, die wordt verdacht van een bijrol bij een moord in 1993 op sportschoolhouder Tonnie van Maurik.

Advocaat-generaal Posthumus somt nu de bewijzen op die justitie ziet dat Sjaak B. een professioneel wapenhandelaar was. De bij hem in beslag genomen vermoede prijslijstjes; zijn sporen op de enorme partij wapens die in 2003 in Vinkeveen was gevonden, et cetera.

Aanklager Frits Posthumus spreekt nu over de minder belangrijke onderdelen van de aanklacht tegen Dino Soerel. Toen hij op 27 augustus 2010 werd gearresteerd op zijn onderduikadres op de Rozengracht werden in een doos suikerklontjes twee valse paspoorten met zijn foto gevonden, op naam van een Brit en een Bulgaar.

In een dichtgeplakt macaronipak zat 25.000 euro en elders in huis werd nog ongeveer duizend euro en wat Britse ponden gevonden. Witwassen van misdaadwinsten, stelt het Openbaar Ministerie.

Dat Dino Soerel (samen met Willem Holleeder) de criminele organisatie leidde, staat voor het Openbaar Ministerie vast. Dat Soerel de groep had opgericht, achten de aanklagers niet wettig en overtuigend bewezen.

De zitting wordt onderbroken.

De soms gepantserde, onopvallende auto's die de groep gebruikte, kwamen van vaste leveranciers die vaker aan criminelen leverden. Nadat Fred Ros en Jesse R. waren gearresteerd en Dino Soerel zat ondergedoken, zou de organisatie voor hen hebben betaald.

De bende zou ook de advocaten voor arrestanten geregeld hebben en woningen hebben geregeld waarin leden konden
onderduiken.

De criminele organisatie communiceerde afgeschermd via vele 'schone' telefoons en 'callmaxers'. Ze hadden een-op-een contact met codes van tien letters, zoals 'powerflush'.

Ook Willem Holleeder was volgens justitie mede-oprichter en leider van de moordbende, maar hij staat pas later terecht in zijn eigen megaproces dat nog moet beginnen in de rechtbank. In dat proces wordt hij van zes liquidaties beschuldigd; deels dezelfde onderwereldmoorden als waar de zaak Passage om draait.

Voor Sjaak B. vraagt justitie vrijspraak van het lidmaatschap van de criminele organisatie vanwege gebrek aan bewijs.

Dino Soerel zou de criminele organisatie hebben opgericht en geleid, kroongetuige Fred Ros, 'wapenleverancier' Sjaak B. en huurmoordenaar Jesse R. zouden leden zijn geweest, net zoals de inmiddels zelf geliquideerde Ali Akgün.

Na enkele inleidende formaliteiten begint het Openbaar Ministerie met de bespreking van de bewijzen die de advocaten-generaal zien dat de (hoofd)verdachten een criminele organisatie vormden die moorden beraamde en uitvoerde.

Voor de slotdag van het requisitoir zijn zes van de tien verdachten naar de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol gekomen. Hoofdverdachten Dino Soerel en Jesse R., ‘Moppie’ R. (ietsje verlaat), ex-prostituee Pinny S., Freek S. en kroongetuige Fred Ros, die afgeschermd in zijn getuigencabine zit.

Afwezig zijn de tot levenslang veroordeelde Siegfried S., Nan-Paul de B., de nog altijd van een mislukte moordaanslag herstellende Sjaak B. en kroongetuige Peter la S.

Achterin de rechtszaal zitten behalve journalisten ook de nodige belangstellenden van het Openbaar Ministerie, inclusief enkele officieren van justitie en de Amsterdamse hoofdofficier van justitie Theo Hofstee.

Aan het eind van de middag verwachten aanklagers Cynthia de Jong en Frits Posthumus hun strafeisen te formuleren.

Tegen de hoofdverdachten zullen ze in de extra beveiligde rechtszaal op Schiphol opnieuw levenslang eisen, tegen kroongetuigen Fred Ros en Peter la Serpe respectievelijk vijftien en acht jaar: de helft van de straf die ze volgens justitie verdiend hadden zonder hun biecht.

Andere van de tien verdachten zullen mildere, maar eveneens serieuze eisen horen vorderen.

Liquidatiezaak Passage draait om vijf dossiers rond zeven geliquideerde slachtoffers en vijf dossiers over niet uitgevoerde of mislukte moordplannen. De zaak sleept sinds 2007 en het dossier bestaat uit zeshonderd orders.

Lees ook: Liquidatieproces Passage: hoe zit het ook alweer?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden