Plus

Verzwegen geschiedenis aanleiding voor fotoproject in Kosovo

Fotograaf Willem Poelstra ontdekte zijn verzwegen familiegeschiedenis. De vondst was aanleiding voor een fotoproject in Kosovo. Donderdag lanceert hij zijn fotoboek tijdens een expositie in Pakhuis de Zwijger.

Serviërs en Albanezen in Kosovo, die voorheen vreedzaam samenleefden, kwamen ineens lijnrecht tegenover elkaar te staan. Beeld Willem Poelstra

Na de dood van zijn ouders ontdekte Willem Poelstra (61) een doosje op zolder. 'Voor Willem' stond erop. Een groot familiegeheim ontvouwde zich toen hij in het doosje twee stamboomboeken van zijn moeder vond. Haar Joodse familie, van wie Poelstra nooit van het bestaan had geweten, bleek grotendeels te zijn omgekomen in concentratiekampen in de Tweede Wereldoorlog.

Zijn vader werkte in die tijd in een locomotievenfabriek in Berlijn. Ondanks protesten uit hun omgeving trouwden de twee na de oorlog. Om hun kinderen niet te belasten, hielden zij hun verleden verborgen.

Ten tijde van deze ontdekking liep Poelstra de curator van BredaPhoto tegen het lijf. Die nodigde hem uit een project te beginnen en te exposeren. Poelstra besloot de geschiedenis van zijn ouders te gebruiken als opstap naar het heden.

Spiegel voor de geschiedenis
"Ik wilde iets doen met het verhaal, maar het moest geen project met oude foto's worden: ik wilde niet blijven hangen in het verleden. Het is een conflict dat nog steeds gaande is. En het gebeurt elke keer opnieuw, maakt niet uit of het in Kosovo is, of Rwanda, of Syrië."

Poelstra koos ervoor de nasleep van het conflict in Kosovo vast te leggen, waar Serviërs en Albanezen, die voorheen vreedzaam naast elkaar leefden, opeens lijnrecht tegenover elkaar kwamen te staan.

"Ik kon me de oorlog in Joegoslavië nog goed herinneren en Kosovo was het sluitstuk. Bovendien vond ik het altijd bizar dat mensen die buren, vrienden of zelfs partners waren, dat door een etnisch geschil ineens niet meer konden zijn."

Daar ligt de link met zijn ouders, wier huwelijk door hun verschillende verledens op veel weerstand stuitte: "Ik heb, op een abstract niveau, een spiegel gemaakt voor de geschiedenis van mijn ouders."

Soms boos, vaker dankbaar
In 2012 exposeerde Poelstra, na twee trips naar Kosovo, zijn eerste foto's in Breda. Daarna zette hij het project door: er moest nog een expositie komen, en een fotoboek. Nog zes, zeven keer ging hij terug. Afgelopen oktober toonde hij zijn foto's in Pristina, de hoofdstad van Kosovo.

"Dat was heel speciaal. Ze hadden nog nooit een expositie gehad over dit onderwerp waarbij zowel de Servische als de Albanese kant werd belicht. Mensen werden soms boos, maar vaker waren ze dankbaar."

Hij hoopt met het project een politiek doel te behalen. "Voor een groot deel is zo'n project egoïsme: je doet het omdat je vindt dat het moet. Maar het nut wordt te weinig gezien: ik hoop dat het opgepakt wordt door de autoriteiten, om de mensen achter de rapporten te zien."

Nu exposeert Poelstra in Pakhuis de Zwijger: de expositie gaat gepaard met de lancering van zijn fotoboek For Hanna, Future Stories From the Past. Het boek is een bundeling van de foto's en verhalen die hij de afgelopen jaren vastlegde.

Laatste project
Het is zijn laatste grote project. Willem Poelstra is ongeneeslijk ziek. Nog drie dingen wilde hij maken: een expositie, een fotoboek en een stichting. Die stichting werd ForHanna en kreeg twee doelen. Fotografen die projecten willen doen over conflicten, van welk soort dan ook, kunnen worden ondersteund.

Eén voorwaarde: net als Poelstra moeten zij een persoonlijke aanleiding hebben voor hun project. Het tweede doel is het bewaken van Poelstra's erfenis: "Hopelijk kan ervoor worden gezorgd dat dit project nog ergens terechtkomt."

Expositie en lancering For Hanna, Future Stories From the Past. Pakhuis de Zwijger, donderdag 21 juni, 20.00 uur.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden