Plus

Verzetsheld 'Tante' Truus Wijsmuller-Meijer herdacht

Verzetsheld 'Tante' Truus Wijsmuller-Meijer is vrijdagmiddag herdacht bij haar beeld op het Bachplein. Precies tachtig jaar na de Kristallnacht, en in het veertigste sterfjaar van misschien wel Nederlands grootste verzetsheld.

De grootste Amsterdammer en grootste Nederlandse verzetsmens ooit, 'tante Truus' Wijsmuller-Meijer wordt geëerd Beeld Jean-Pierre Jans

In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden in heel nazi-Duitsland en nazi-Oostenrijk openlijk Joden, hun huizen, hun winkels en synagogen aangevallen. Hierbij vielen meer dan honderd doden en werden ruim duizend Joodse gebouwen vernield.

Als reactie hierop toog de Amsterdamse Truus Wijsmuller een maand later naar Wenen. Zij wilde het hoofd van de emigratieafdeling vragen of ze Joodse kinderen uit de stad naar Groot-Brittannië mocht brengen.

Adolf Eichmann
Ze wist door te dringen tot het kantoor van Adolf Eichmann. Eichmann, een van de hoofdverantwoordelijken van de holocaust, gaf haar zeshonderd kinderen mee. Hij verkeerde in de veronderstelling dat ze deze groep toch niet kon vervoeren.

Een misrekening: vijfhonderd kinderen staken op 11 december Het Kanaal over. De andere honderd werden in Den Haag ondergebracht. De korte voorbereidingstijd bleek geen probleem voor Wijsmuller.

Vastberaden om zoveel mogelijk kinderen in veiligheid te brengen, bleef ze tot september 1939 de grens met Duitsland oversteken om kinderen mee terug te smokkelen.

Ze regelde treinen en bussen waarmee de kinderen naar Nederland werden vervoerd. Vanaf Hoek van Holland vertrok een deel vervolgens met de boot naar Engeland of Scandinavië.

Op deze manier lukte het Wijsmuller al voor de oorlog meer dan tienduizend kinderen in veiligheid te brengen. Tijdens de oorlog ging ze onvermoeibaar door in het verzet.

Ze regelde voedselpakketten en medicijnen voor gevangenen, bracht kinderen uit de hongerende Randstad onder op het platteland en smokkelde Joden naar gebieden binnen en buiten Europa.

In de zomer van 1942 werd ze door de Gestapo opgepakt op verdenking van mensensmokkel. Door gebrek aan bewijs kwam ze al snel weer op vrije voeten.

Na de bevrijding werd Wijsmuller gevraagd plaats te nemen in de noodgemeenteraad van Amsterdam. Uiteindelijk heeft ze namens de VVD tot 1976 in de raad gezeten. Daarnaast was zij onder meer actief voor stichting Diogenes en medeverantwoordelijk voor de oprichting van het Anne Frank Huis.

Tante Truus
Ze overleed in 1978 in Utrecht. De kinderen die ze heeft gered en hun nakomelingen zijn haar na de oorlog blijven schrijven en opzoeken. Hun 'tante Truus' was het voorbeeld voor wat gewone burgers niet alleen kunnen, maar vooral moeten doen voor vluchtelingen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden