'Verwoestende' moleculen kunnen juist helpen bij aangroei ledematen

Als een kikkervis zijn staart verliest kan deze binnen een week weer aangroeien. Enrique Amaya van de Universiteit van Manchester ontdekte dat deze regeneratie afhankelijk is van groep moleculen die juist bekend stonden als 'verwoesters'. Het onderzoek is te lezen in Nature Cell Biology.

Een medewerker van Artis zet knoflookpadden uit bij het Rauwven in het Brabantse Erp Beeld ANP
Een medewerker van Artis zet knoflookpadden uit bij het Rauwven in het Brabantse ErpBeeld ANP

Een groep van hyperactieve moleculen, de zogenaamde reactive oxygen species (ROS), is volgens Amaya en zijn onderzoeksteam de oorzaak van de herstelmogelijkheden van de kikkervis. Die groep moleculen wordt ook wel oxidanten genoemd. Waterstofperoxide, het agressieve bleekmiddel voor haar en tanden, is er een voorbeeld van.

Slopers
ROS worden vooral gezien als 'slopers' van de cel. De reactiviteit van de moleculen zorgt er voor dat ze het dna beschadigen als er te veel ROS in een cel zijn. Denk ook aan de reclames voor voedingsmiddelen waarin anti-oxidanten juist worden geroemd. ROS hebben een slecht imago.

De onderzoekers ontdekten dat de genen die ROS maken, actiever zijn bij staartloze, geämputeerde, kikkervissen. De staartgroei stopte ook als de Britten de ROS-productie blokkeerden. Ook denken Amaya en zijn team dat wat voor de kikkervissen geldt, ook bij mensen toepasbaar is.

Herstel
De oxidanten zetten een keten van reacties in werking waardoor kikkervissenstaarten opnieuw gaan groeien. Ze denken dat dit mechanisme bij andere diersoorten ook zo kan werken. Diezelfde reactieketen is bijvoorbeeld bij mensen ook aanwezig.

'ROS speelt een universele rol in het herstel van alle organismes die kunnen regenereren', stelt Amaya in het onderzoek. 'En ook al hebben mensen die mogelijkheid niet, deze ontdekking is wel onze drijfveer om een manier te vinden om onszelf te helen en regenereren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden