Plus

Vertrekkend directeur van de Roode Bioscoop: 'Ik blijf een anarchist'

De 'spullenbaas' vertrekt. Felix Strategier houdt het na 35 jaar voor gezien als artistiek directeur van theater de Roode Bioscoop. 'Het komende seizoen gaan ze me hier niet zien.'

Felix Strategier: 'Als ik uitgerust ben, kom ik gewoon weer terug ¿ op een andere manier' Beeld Charlotte Odijk

Spullenbaas. Die titel introduceerde Felix Strategier (65) jaren geleden om het gewichtig klinkende 'directeur' zo veel mogelijk te omzeilen.

Strategier regelt de voorstellingen en makers in de Roode Bioscoop en hij richtte het theater op, maar daarmee is alles wat hem betreft gezegd. "Ik blijf een anarchist," aldus de spullenbaas zelf.

Op 1 januari houdt Strategier het na 35 dienstjaren voor gezien als directeur. Hij wil meer rust, tijd om ook eens andermans voorstelling te zien. "Het zijn tropenjaren geweest. Ik maak voorstellingen, ik ben hier, ik moet veel volgen en ik moet zelf spelen en reizen. Ik word ook een dagje ouder."

Kweekvijver
Brigitte Kaandorp, Freek de Jonge, Typhoon, jong, nieuw en (nog) onbekend talent: allemaal haalde Strategier ze naar het kleine theatertje op het Haarlemmerplein. Het is nu aan zijn opvolger, beeldend kunstenaar en theatermaker Martijn Grootendorst die traditie samen met, sinds tien jaar, zakelijk leider Daphne de Vries voort te zetten.

"In de eerste paar weken, toen ik net de knoop had doorgehakt, had ik het wel moeilijk," zegt Strategier op de vraag of hij het zwaar vindt om te vertrekken. "Dat ik dacht: heb ik er goed aan gedaan? Maar ik heb er nu vrede mee en ik blijf allemaal andere dingen doen."

Strategier is ook de man achter Theatergroep Flint. Het gezelschap maakt muziektheater met de nadruk op poëzie. Strategier maakte voorstellingen rond Nescio, Paul van Ostaijen en ook de Zuid-Afrikaanse dichter Ingrid Jonker.

Film en tv
Op zaterdagen is er in de Roode Bioscoop het gratis Café Rosso - waarin elke week andere (bekende of minder bekende) gasten gedichten voordragen of muziek maken in de foyer. Maar het grote publiek zal Strategier vooral kennen van zijn rollen op tv en in de film: als de vader van Pietje Bell bijvoorbeeld in de Pietje Bell-films. Binnenkort zit hij in een nog te verschijnen kinderfilm.

Strategiers grote liefde zit echter in de kleine theaterzalen. "Die passen me als een jas."

Strategier begon met vrienden en bekenden in 1979 de voorloper van de Roode Bioscoop in het huidige pand. Het moest een muziektheater annex mimeplek annex literair bolwerk annex poppentheater worden.

Het gezelschap en het gebouw heetten toen nog Vinkenhof, naar de Vinkenstraat die om de hoek zit en waar toen de ingang zat. Voorstellingen werden half illegaal opgevoerd. Een vergunning was er niet en het pand zag er niet uit.

"Er hadden hier een groentezaak en een gokautomatenhal gezeten. Alle originele muren en vloeren waren weggetimmerd. Op een gegeven moment zijn we dat allemaal weg gaan trekken en toen kwamen een prachtig houten portaal tevoorschijn en een afbeelding van een wijzend handje op de muur. Zo'n ouderwetse uit het theater die naar de ingang wijst."

En op de gevel dus die naam: de Roode Bioscoop. Wat naslagwerk in de archieven leerde dat het gebouw in 1913 dienst had gedaan als 'rode' bioscoop: een bioscoop voor socialisten. "Ja, toen hadden we eindelijk een goeie naam," zegt Strategier. "Vinkenhof was nogal sullig."

Gleufhoeden en lange jassen
De autoriteiten hadden overigens andere associaties bij het woord 'rood' en stuurden de zedenpolitie naar de eerste paar voorstellingen.

Strategier: "Dan kwamen ze hier binnen schuiven. Twee mannen. Echt heel klassiek: met gleufhoeden en lange regenjassen. Ze hadden al gauw door dat het hier helemaal niets met seks te maken had, maar je had toen op de Nieuwendijk en de Haarlemmerdijk een aantal seksbioscopen, dus daarom kwamen ze kijken."

De Roode Bioscoop groeide de afgelopen decennia uit tot het huistheater van Theatergroep Flint, die Strategier oprichtte met schoolvriend Stef van den Eijnden. Toen heette het gezelschap nog Gebroeders Flint en maakte het vooral straattheater. Later groeide dat steeds meer de literair-muzikale kant op. Zo is er de voorstelling 'n Pikketanissie, die al tien jaar draait en waarin liederen over de Jordaan worden gezongen.

Schijt aan de regels
"Ik heb altijd het volkse willen verbinden met het ogenschijnlijk ingewikkelde van bijvoorbeeld moderne muziek of poëzie," zegt Strategier.

"Je moet schijt hebben aan de regels in theaterland. We zijn allemaal ingepakt door Joop van den Ende. Ik ga hem niet helemaal afbranden, hij doet ook goede dingen, maar ik snap niet dat alle theaterdirecteuren in zijn ideeën zijn meegegaan."

"Alle experimentele dingen worden gemeden. Als je twintig jaar alleen maar musicals laat zien, hoe goed ze ook zijn, dan komt iemand met een moeilijk toneelstuk en haken mensen af."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden