Plus

Vertrek Zijlstra is unicum in politieke geschiedenis

Halbe Zijlstra is de eerste minister van Buitenlandse Zaken in de parlementaire geschiedenis die door een politieke blunder het veld moet ruimen. Zijn vertrek komt ook nog eens razendsnel: na amper vier maanden is hij zijn ministerskoffer en dienstauto met chauffeur kwijt.

Halbe Zijlstra verlaat de Tweede Kamer. Beeld ANP

"Dit is ongekend," zegt Bert van den Braak van het Parlementair Documentatie Centrum. "Sinds 1927 is geen enkele minister van Buitenlandse Zaken tegen zijn zin vertrokken. In dat jaar stapte minister Van Karnebeek op nadat het parlement een voorstel van hem had afgeschoten. Dat was een inhoudelijk besluit, niet vanwege een blunder zoals Zijlstra heeft begaan."

Oud-ministers Frans Timmermans (PvdA) en Jaap de Hoop Scheffer (CDA) vertrokken ook vroegtijdig op Buitenlandse Zaken, maar dat was vanwege een internationale promotie. Timmermans ging in 2014 aan de slag bij de Europese Commissie en De Hoop Scheffer werd in 2003 secretaris-generaal van de NAVO.

De meeste voorgangers van Zijlstra wisten zonder problemen aan te blijven op de prestigieuze post in het kabinet. "Decennialang was er in Nederland veel overeenstemming over het buitenlandse beleid," zegt Van den Braak. "Dat maakte dat ministers op deze post het meestal niet moeilijk kregen."

Halbe Zijlstra legt een verklaring af warin hij zijn aftreden bekendmaakt. Beeld ANP

Geen record
Zijlstra pakt nu na nog geen vier maanden zijn biezen. Dat is snel, maar geen record. LPF-staatssecretaris Philomena Bijlhout moest in 2002 al binnen 9 uur na haar beëdiging opstappen, omdat ze onjuist had verklaard over haar connecties met Desi Bouterse. Recenter, in 2012, vertrok staatssecretaris Co Verdaas (PvdA) een maand na zijn beëdiging. Hij kwam in opspraak door foute reisdeclaraties in zijn tijd als gedeputeerde in Gelderland.

Opvallend is dat met Zijlstra opnieuw een VVD-minister vroegtijdig vertrekt. Sinds de start van kabinet-Rutte II vallen VVD-bewindslieden als dominostenen om. De voorlaatste afvaller was Jeanine Hennis, die in oktober vorig jaar opstapte na een vernietigend onderzoeksrapport over een dodelijk ongeluk met Nederlandse militairen in Mali.

Lees alles over Halbe Zijlstra

Halbe Zijlstra besloot het dinsdagochtend: hij zou aftreden. De aanleiding: "Mijn eigen stommiteit." Emotionele Zijlstra ziet zijn droom uiteen spatten.

Halbe Zijlstra is de eerste minister van Buitenlandse Zaken in de parlementaire geschiedenis die door een politieke blunder het veld moet ruimen. Zijn vertek is een unicum in politieke geschiedenis.

Ook Theodor Holman weidde zijn column dinsdag aan de moeilijke positie van de minister. Zijlstra tegen Rutte: 'Een politicus die niet liegt, is pas een gevaar voor zijn land, want die vertelt de waarheid... De waarheid, dat is iets wat je je burgers moet wijsmaken.'

Zijlstra is niet de eerste in zijn positie, de afgelopen jaren moesten al diverse VVD-bewindslieden het veld ruimen. Deze VVD-bewindslieden gingen Zijlstra voor

Nu dat de minister is afgetreden is zijn toekomst ongewis. De ene dag wordt je met de dienstauto overal heen gebracht, de volgende dag moet je zelf met de fiets: Het zwarte gat van afgetreden bewindslieden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden