Vertrek Abbas is slag voor het Westen

Meent hij het of meent hij het niet? Aanvankelijk leek het niet meer dan een wanhoopskreet, maar het lijkt er nu op dat Mahmoud Abbas serieus van plan zijn ambt neer te leggen.

De Palestijnse president is zwaar teleurgesteld in de nieuwe Amerikaanse regering en heeft de hoop op zinvolle onderhandelingen met Israël verloren. De voor 24 januari geplande Palestijnse verkiezingen gaan door, maar zonder hem.

Als Abbas voet bij stuk houdt stevenen de Palestijnen af op een politieke crisis. Niemand weet immers wie hem op moet volgen. De enige naam op ieders lip is die van Marwan Barghouti. Maar de populaire leider zit in Israël vijf maal levenslang uit wegens zijn aandeel in de tweede intifada. Zijn verkiezing zou wel symbolische waarde hebben, maar in praktische zin weinig voorstellen.

Binnen Abbas' Fatah-beweging werd er donderdag al over gesproken geen enkele kandidaat te stellen voor zijn opvolging, zodat het hele Palestijnse Bestuur als een kaartenhuis ineen stort.

Het verdwijnen van Abbas van het politieke toneel zou een klap zijn voor het Westen, dat hem altijd heeft gezien als de vertegenwoordiger van de gematigde krachten in de Palestijnse samenleving.

Hij is de enige overlevende van het oorspronkelijke Palestijnse leiderschap en een pragmaticus pur sang. Toen er in de Palestijnse samenleving nog een taboe rustte op directe contacten van de PLO en Israël was hij al voor dialoog. Hij was zeer actief in het geheime overleg dat leidde tot de Oslo Akkoorden.

Nadat Jasser Arafat en premier Ehud Barak van Israël er in 2000 in Camp David niet in waren geslaagd een permanente regeling van het conflict te formuleren, verdween hij naar de achtergrond. Maar in 2005 was hij na Arafats dood diens natuurlijk opvolger.

Zijn onderhandelingskans kwam in het Annapolis-proces. Misschien had hij de vergaande concessies van premier Ehud Olmert moeten aanvaarden, hoewel hij wist dat Olmert er politiek zwak voor stond en dat president George Bush' tweede ambtstermijn afliep. Belangrijker nog: hij besefte dat hij zelfs de aanzienlijke Israëlische concessies niet aan zijn diep verdeelde volk kon verkopen.

De verkiezing van Barack Obama als Bush' opvolger, gaf Abbas aanvankelijk hoop.
De nieuwe president eiste dat Israël de bouw in bezet gebied zou stopzetten en de Palestijnen maakten er een voorwaarde van voor onderhandelingen. Maar de nieuwe Israëlische premier, Benjamin Netanyahu, won de politieke krachtmeting met de Amerikanen en alles zit nu muurvast. De Palestijnse verdeeldheid - geografisch en politiek - maakt het er niet beter op.

Abbas is een oude rot in de politiek en hij moet hebben geweten dat Obama geen kans maakte tegen Netanyahu.

De eis tot een bouwstop was voor hem een populaire manier om niet hoeven onderhandelingen met de Israëlische premier.

Netanyahu heeft duidelijk laten weten dat hij niet van plan is het overleg voort te zetten waar het onder Olmert is vastgelopen. Abbas is er nu achter dat hij niet op de Amerikanen kan rekenen, waarmee voor hem iedere diplomatieke horizon is verdwenen.

Vooral dat heeft hem doen besluiten een crisis te scheppen door zich niet herkiesbaar te stellen. (AD BLOEMENDAAL)

Mahmoud Abbas maakt zijn vertrek bekend. Foto AP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden