Plus

Verstandshuwelijk UvA - HvA komt tot een roemloos einde

Na dertien jaar wil het bestuur van de UvA en de HvA scheiden. Een kritisch rapport van bureau Berenschot kraakt harde noten over de bestuurlijke fusie van de twee instellingen.

Universiteit van Amsterdam Beeld anp

Het zat eraan te komen, maar pas met twee ­rapporten van vooraanstaande onderzoeks­bureaus, een van Berenschot en een van Deloitte, wil het bestuur van de UvA en HvA eraan: ze gaan scheiden, vanaf 1 januari 2017 al.

Na dertien jaar een gezamenlijk college van bestuur te hebben gevoerd is het mooi geweest. Weinig van wat in 2003 werd beoogd met de 'personele unie van bestuur', is bereikt. Zelfs het belangrijkste doel: een betere doorstroom van hbo'ers naar de universiteit, is niet gehaald en loopt zelfs terug.

Het leek zo mooi
Zo komt een verstandshuwelijk, dat vooral door de UvA altijd met zuchten en steunen werd ondergaan, tot een roemloos einde. Een huwelijk waarin 'weinig respectvol over de ander werd gesproken', zo staat het in het rapport.

Het leek eind jaren negentig zo mooi: twee grote onderwijsinstellingen in de hoofdstad zouden intensiever gaan samenwerken, fuseren zelfs - al mocht niet de hele instelling fuseren en bleef het bij een bestuursfusie.

Zo hoefden ze niet meer te concurreren, zouden onderwijs en onderzoek tot bloei komen en konden ondersteunende diensten efficiënt worden gedeeld.

Uit het onderzoek van Berenschot blijkt dat voor de ondersteunende diensten de samenvoeging niet heeft geleid tot schaal- en efficiencyvoordelen. Op het gebied van onderwijs en onderzoek heeft de samenwerking wel resultaat opgeleverd, maar dat is niet aan de bestuurlijke samenwerking te danken. Berenschot: 'Dit is vooral als gevolg van het enthousiasme en de persoonlijke inzet van mensen op de werkvloer tot stand gekomen.'

Groter is niet beter
Dat de fusie niet naar tevredenheid was, beschreef Het Parool in 2013. Het was mislukt, zeiden vooraanstaande (oud-)bestuurders toen al. Een sentiment van 'ik zei het toch' kunnen betrokkenen niet onderdrukken. Jarenlang waarschuwden medezeggenschapsraden en medewerkers voor het gebrek aan draagvlak.

De HvA/UvA-scheiding is het zoveelste bewijs dat schaalvergroting zelden werkt, in het onderwijs noch elders. Zo zegden de VU Amsterdam en Hogeschool Windesheim hun gezamenlijke bestuur al op. En deze week bleek uit een rapport van de Autoriteit Consument en Markt dat ziekenhuizen nauwelijks gebaat zijn bij fusies.

"Voor samenwerking en doorstuderen heb je, zo zien we nu, geen gezamenlijk bestuur nodig," reageert Geert ten Dam, de huidige voorzitter van het college van bestuur van de UvA en HvA.

"Het is jammer, maar we moeten verder," zegt Pieter Claeys, voorzitter van de centrale medezeggenschapsraad van de HvA. Hij hoopt vooral dat zorgvuldig wordt gekeken naar de afwikkeling van de scheiding.

Overigens gaan studenten, docenten en onderzoekers in principe weinig van de scheiding merken. Ten Dam: "Samenwerken zal gewoon doorgaan, zowel met de HvA als met de VU."

Hogeschool van Amsterdam Beeld anp

Drie scenario's

Consultancybureau Deloitte heeft onderzoek gedaan naar de gedeelde ondersteunende diensten van de UvA en HvA, met in totaal 80.000 studenten en 9000 medewerkers. Het schetst in een rapport drie scenario's voor diensten als de studentenadministratie, huisvesting, de bibliotheek­diensten en ict.

Splitsen
Een splitsing is het minst efficiënt en het duurst, maar wel toekomstbestendig.

Handhaven
De huidige situatie handhaven is de goedkoopste optie, maar volgens Deloitte niet reëel.

Optimaliseren
In het derde, en volgens Deloitte beste, scenario gaan diensten als de studentenadministratie en ict verder 'optimaliseren' door bijvoorbeeld ook samen te werken met andere partijen zoals de VU Amsterdam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden