Verrassing: twintig tijdelijke monumentjes

Wat heeft de Tweede Wereldoorlog te maken met de Dolle Mina's, de Provo's of Joes Kloppenburg? ''Heel veel,'' meent Visser. ''Iedereen kent de helden van de Gouden Eeuw en uit de Tweede Wereldoorlog, maar ook nu zijn er Amsterdammers die vechten voor vrijheid. Foto ANP

Bij wijze van opwarmertje voor het bevrijdingsfestival op 5 mei verrijzen deze week op twintig plekken tijdelijke monumentjes. Herinneringen aan verzet, ook van na de oorlog.

Een knalblauw vierkant kistje met daarop wat tulpen, een poster op een ijzeren staaf en twee heliumballonnen: een monument? Het lijkt wat overdreven om dit vreemde object voor Café Theo op de Nieuwmarkt zo te noemen.

''En toch is het wel degelijk een monument,'' zegt Jeroen Visser van LibertyCity, een project dat wordt gesteund door het Amsterdamse 4 en 5 mei comité. ''We hebben er twintig neergezet in de stad en achter elke plek zit een bijzonder verhaal over Amsterdammers die hebben gestreden voor vrijheid.''

Een aantal van die verhalen is bekend. Zoals dat van Joes Kloppenburg, die in de Voetboogstraat bij een vechtpartij tussenbeide kwam en toen zelf werd doodgeschopt. Of het verhaal over de Februaristaking in de oorlog of van de Dolle Mina's, die in de jaren zeventig streden voor de rechten van vrouwen.

Maar is het niet gek om al deze verhalen op een hoop te vegen, zo vlak voor bevrijdingsdag? Wat heeft de Tweede Wereldoorlog te maken met de Dolle Mina's, de Provo's of Joes Kloppenburg? ''Heel veel,'' meent Visser. ''Iedereen kent de helden van de Gouden Eeuw en uit de Tweede Wereldoorlog, maar ook nu zijn er Amsterdammers die vechten voor vrijheid. Dat wilden we laten zien.''

Nu hebben veel van die mensen of gebeurtenissen al een monument: het nationaal monument op de Dam, de Dokwerker op het Jonas Daniel Meijerplein, 'De Schreeuw' in het Oosterpark ter nagedachtenis aan Theo van Gogh. ''Maar het kan geen kwaad daar nog eens bij stil te staan. En we hebben ook een aantal minder bekende verhalen opgenomen, zoals het verzet tegen de metro op de Nieuwmarkt.''

De monumenten zijn 'een verrassing' voor de stad en er is dan ook geen vergunning aangevraagd bij de gemeente. Waarschijnlijk zullen ze er dus maar even staan.

Visser vreest zelfs dat een deel het geweld van de mensenmassa van Koninginnedag niet eens zal overleven. ''Maar dat geeft niet, wij willen mensen aan het denken zetten, en dit is een aanzet voor een onderzoek dat we op 5 mei beginnen.''

Nog één vraag dan: waaraan heeft de friettent in de Voetboogstraat zijn monument te danken? Visser: ''Toen we een Nederlandse soldaat die in Bosnië en Afghanistan was geweest vroegen waar hij zich helemaal vrij voelde, noemde hij zonder blikken of blozen die friettent. Hij zei dat hij zich toen hij daar was, pas realiseerde wat vrijheid inhoudt. En dat je in sommige landen zelfs niet eens even een frietje kunt halen.'' (JASPER KARMAN)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden