'Vermeers Straatje zelf is belangrijker dan de discussie'

Het is de moeite waard de discussie over de exacte locatie van Het Straatje van Vermeer even te laten varen, schrijft Rien Alink in een ingezonden brief, nadat historici twijfelen aan de plek die Vermeer schilderde.

Het straatje toen en nu. Beeld anp
Het straatje toen en nu.Beeld anp

De discussie over de plaats van Het Straatje van Vermeer in Delft is wederom opgelaaid. De kunsthistoricus Frans Grijzenhout bracht onlangs argumenten naar voren om de locatie Vlamingstraat 40-42 aan te wijzen als de plek die Vermeer schilderde.

De zoektocht leek ten einde, Een aparte tentoonstelling werd aan de 'vondst' gewijd in het Rijksmuseum. Het Straatje gaat nu voor een periode terug naar Delft voor een expositie in museum Prinsenhof. Maar inmiddels worden er al weer vraagtekens geplaatst bij de bevindingen.

'Het beeld stroomt'
Het is wellicht de moeite waard de discussie over de exacte locatie even te laten varen en onze aandacht nog eens te richten op het schilderij zelf. Bij het wereldberoemde Gezicht op Delft kan gesproken worden van overweldigende stilte: de personen staan te staan, het wateroppervlak is rimpelloos, de wolken hangen in evenwicht en in rust terneer.

Dat is anders bij Het Straatje. We zien personen in actie: een kantklossende oude vrouw, een meid bezig bij een waterton en spelende kinderen op de voorgrond. Beweging is ook zichtbaar in de lucht: de wolken verplaatsen zich in tempo: het beeld stroomt!

Gedicht
In dit opzicht is het van belang een constatering van Grijzenhout naar voren te halen in relatie tot het schilderij. Hij stelt dat de schilder ( bij de uitbeelding van de locatie) de werkelijkheid naar zijn hand zet, bijvoorbeeld door de opvallende uitsnede in het werk. De schilder geeft diepte door zowel het poortje als de daken van de huizen.

Dit strookt met mijn idee dat het beeld stroomt. En het is niet overdreven te zeggen dat ook het patroon van het straatje zelf dit beeld onderstreept. Tempus ruit: de tijd verglijdt en alle mensen, van verschillende leeftijden, worden daarin meegenomen.

In een gedicht over Het Straatje heb ik het zo verwoord:

'Het wit breekt door gebarsten steen
de jeugd verglijdt naar ouderdom
de wolken stromen vliedend heen
verbleekt verscholen schijnt de zon
de vormen recht en soms gebogen
het zicht naar achter en vooraan
wie kijkt blijft in aanbidding staan
in tijdloos tijdsbeeld meegezogen'

De discussie over de locatie moge belangrijk zijn, het werk zelf is nog belangrijker.

Rien Alink is oud-wethouder cultuur in Amstelveen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden