Verfijnde techniek spoort epo op

Sinds 2004 wordt door middel van elektroforese gezocht naar synthetisch (niet-lichaamseigen) epo bij sporters. In het urinemonster wordt de elektrische lading van humaan epo vergeleken met die van synthetisch epo. De herkenbare patronen, of populair gezegd de 'streepjescode', wordt vervolgens voorgelegd aan vijf onafhankelijke deskundigen die aangeven of een sporter positief of negatief is. De opsporingsmethode naar epo wijkt af van andere testen, omdat een menselijk oordeel nodig is.

Synthetische epo is een product van de farmaceutische industrie dat de aanmaak van rode bloedlichaampjes stimuleert. De rode bloedlichaampjes verzorgen de zuurstofopname en naarmate die capaciteit toeneemt, neemt het herstelvermogen van de patiënt toe. Sporters, vooral wielrenners, gebruiken epo omdat het hun uithoudingsvermogen vergroot. In de loop der jaren zijn tientallen soorten van epo door de industrie ontwikkeld en toegestaan als medicijn, waarbij elke variant zo nauwkeurig mogelijk aansluit bij de behoefte van de patient.

Volgens de Franse sportkrant l'Equipe heeft de Italiaanse Riccardo Ricco, die gisteren voor de start van de twaalfde etappe werd gearresteerd, één van de nieuwste vormen van epo gebruikt. Het zou gaan om CERA van de Zwitserse farmaceut Roche. Het betreft een medicijn dat onder meer wordt gebruikt voor de behandeling van kankerpatiënten.

Herman Ram, directeur van de Nederlandse dopingautoriteit, kent CERA als een van de jongste medicijnen die behoort tot de derde generatie epo. ''De derde generatie kenmerkt zich door de kleine doseringen,'' aldus Ram. ''Dat voordeel voor de dopingzondaar wordt echter geheel gecompenseerd door de langere werkingsduur. De ironie wil dus dat de renner gedurende een langere periode positief getest kan worden.''

Vorig jaar was er slechts één positieve epo-test in de Tour (Vinokourov), dit jaar al drie (Beltran, Duenas en Ricco). Ram noemt dat 'opvallend', maar vindt het moeilijk te zeggen of dat een gevolg is van een toename in het gebruik van epo of door een grotere pakkans als gevolg van betere opsporingsmethoden.

Ram heeft wel het vermoeden dat de nieuwe varianten van epo, die het ontwikkelingsstadium nauwelijks voorbij zijn, in sommige gevallen illegaal op de markt komen. ''Met de markt bedoel ik de sportmarkt. Het lijkt er op dat er renners zijn die de gok wel durven te nemen. Zoals er steeds weer renners zijn die het fabeltje geloven dat er een vorm van epo bestaat die niet te traceren is.''

Alle synthetische vormen van epo zijn te traceren omdat de basisstructuur identiek is. Daar lijkt echter verandering in te komen door de ontwikkeling van een vierde generatie epo. Het zal gaan om genetische doping waarbij een virus het menselijk gen zal aanzetten tot het aanmaken van lichaamseigen epo. Het virus zal slechts gedurende een korte tijd op te sporen zijn.

Ram noemt het een 'niet onlogische gedachte'. ''Men is eerst bezig geweest met het rechtstreeks inbrengen van rode bloedlichaampjes, vervolgens met synthetisch epo en nu stelt men zich de vraag hoe we het lichaam zo ver krijgen om zelf epo aan te maken. Dat zou kunnen door middel van genetische manipulatie. Om die reden is het zo belangrijk dat we van alle sporters het biologisch paspoort (een medisch profiel van een renner met bloed- en urinewaarden, red.). hebben, waardoor we onregelmatigheden op het spoor kunnen komen.''

De Italiaanse wielrenner Riccardo Ricco wordt voorafgaand aan de twaalfde etappe van de Ronde van Frankrijk onder begeleiding van de Franse politie afgevoerd. Foto EPA/Nicolas Bouvy
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden