Plus

Verdwijnen

In Verdwijnen benadrukt Boudewijn Koole het simpele, dagelijkse samenzijn, de kleine momenten die veelal worden overgeslagen.

De film blijft Roos dicht op de huid zitten en benadrukt haar reacties op de wereld Beeld Verdwijnen

'Zeg je dit keer wel gedag?' Fotografe Roos (Rifka Lodeizen) is terug in het ingesneeuwde huisje van haar moeder in Noorwegen, maar haar dertienjarige broertje Bengt (Marcus Hanssen) is er nog niet helemaal gerust op. De laatste keer dat Roos hem en hun moeder Louise (Elsie de Brauw) bezocht in hun afgelegen dorpje, liep dat schijnbaar niet goed af.

Voor zijn vorige film, Beyond Sleep, de verfilming van W.F. Hermans' Nooit Meer Slapen, trok Koole ook al naar het hoge noorden, voor het verhaal van de jonge geoloog Alfred. Die trekt de Noorse wildernis in: op zoek naar een meteoriet en op de vlucht voor de gekte die zich langzaam meester van hem maakt. Ook Roos, het hoofdpersonage van Kooles nieuwe film Verdwijnen, komt iets zoeken in Noorwegen, en ook zij is in feite vooral ergens voor op de vlucht.

Gemankeerde relatie
In beide films worden de hoofdpersonages bovendien gedreven door de gemankeerde relatie met een ouder: Alfred treed met zijn zoektocht in de voetsporen van zijn overleden vader; Roos zoekt toenadering tot de afstandelijke moeder met wie ze zo lang op gespannen voet leefde. Maar Alfred wil gevonden worden; Roos volgt een andere impuls, zoals de titel van de film al aangeeft.

Verdwijnen is ook in visueel opzicht een spiegelbeeld van Kooles vorige film - beiden werden gedraaid door cameraman Melle van Essen en ook een groot deel van de rest van de crew overlapt. De geologen in Beyond Sleep trokken de toendra op in de zonnige zomermaanden, dwars door het volle groen en zoemende muggen. Verdwijnen leeft in een winters, soms bijna verblindend wit, omgeven door ijzige landweggetjes, besneeuwde vlakten en heuvels waarachter het grote niets zich uitstrekt.

Ook de verhouding tussen Louise en haar dochter is ijzig. Dat wordt direct duidelijk op het moment dat Roos arriveert. Of er een nieuwe hond bij de roedel sledehonden van haar moeder is, vraagt Roos. In het antwoord - "Nee, die heb ik al een halfjaar" - is vakkundig een moederlijk verwijt verpakt: waarom bleef je zo lang weg?

Onuitgesproken
Hoe de twee gebrouilleerd raakten, blijft lang in het midden, zoals veel in deze film onuitgesproken blijft. De voorgeschiedenis tussen Roos en haar moeder wordt niet voorgekauwd, maar duidelijk gemaakt in bijzinnen, steelse blikken en terzijdes.

Het zijn rollen waarin Lodeizen en De Brauw hun tanden kunnen zetten, en beiden wijden zich daar met verve aan. Hun strategieën zijn vergelijkbaar - een uiterlijke kalmte die een roerig innerlijk verhult - maar hebben toch een tegengesteld effect.

Verdwijnen

Regie Boudewijn Koole
Met Rifka Lodeizen, Elsie de Brauw, Marcus Hanssen
Te zien in Cinecenter, Eye, Filmhallen, Ketelhuis

De Brauw laat piepkleine barstjes zachtheid ontstaan in de porseleinen hardheid van de afstandelijke Louise. Lodeizen laat haar personage drijven op een nauwelijks verholen woede die slechts in vlagen mag opborrelen, maar toont in de onderonsjes tussen Roos en haar jongere broertje ook de speelse kant van het personage.

Dagelijkse tafereeltjes
De film blijft Roos dicht op de huid zitten en benadrukt haar reacties op de wereld. Soms bekijken we die wereld letterlijk door haar ogen, doordat Koole de foto's die zij maakt het beeld laat vullen. Het zijn foto's van simpele, dagelijkse tafereeltjes, zonder de urgentie van de reportage die Roos in Afrika maakte.

Zo benadrukt ook Koole het simpele, dagelijkse samenzijn, de kleine momenten die veelal worden overgeslagen. Het is een bewonderenswaardige aanpak, maar ook een risicovolle.

Het maakt dat het schillen van een peer een groots en ontroerend gebaar kan zijn, maar het betekent ook dat als Koole en scenarist Jolein Laarman zich wel op het grotere drama richten, dit al snel te groot voelt: een ruzie die ineens teleurstellend letterlijk wordt gevoerd; een al te symbolische aanvaring met een eland. Het zijn relatief kleine misstappen, die echter groter aanvoelen, omdat de film eromheen zo bewonderenswaardig ingetogen is.

Rifka Lodeizen als Roos Beeld Verdwijnen
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden