Opinie

'Verbieden van historisch geschrift als Mein Kampf moeten we niet willen'

Waarom een verbod van Mein Kampf en niet van oude Sjors en Sjimmies met beledigende stereotyperingen, vraagt Krit Zeegers, assistent van advocaat Gerard Spong bij de verdediging van de vervolgde antiquair, zich af.

Beeld anp

Gisteren moest een kunsthandelaar en antiquair voor de rechtbank verschijnen. Hij verkocht een boek. Deze rechtbank stond niet in Minsk, Havana of Pyongyang, maar in Amsterdam. Het boek was een antiquarisch exemplaar van Hitlers Mein Kampf, dat hij te koop aanbood in zijn 'Totalitarian Art Gallery'.

Natuurlijk is Mein Kampf een walgelijk en schokkend boek. De ideeën die erin worden uiteengezet hebben tot wellicht de gruwelijkste misdrijven uit de twintigste eeuw geleid. Toch past het onze rechtsstaat niet dit boek te verbieden, laat staan om een antiquair te vervolgen voor het in voorraad hebben van enkele vooroorlogse exemplaren ervan.

Allereerst is er, zoals advocaat Gerard Spong gisteren namens de antiquair betoogde, sprake van willekeur bij het Openbaar Ministerie. Waarom vervolgt justitie de eigenaar van een kleine galerie in Amsterdam, terwijl Mein Kampf gemakkelijk via internet besteld en zelfs integraal gedownload kan worden?

Herdruk
Waarom wordt Amazon niet vervolgd, dat het e-book voor 1,99 dollar aanbiedt? Of Wikipedia, waar het boek gratis te downloaden is? Of zelfs de NPO? Want ook de publieke omroep stelt Mein Kampf beschikbaar op zijn website. Daar heeft geen haan of officier van justitie naar gekraaid.

Nederland is een van de weinige democratische landen waar de verkoop van Mein Kampf strafbaar is. Zelfs in Israël zijn geen beperkingen. Alleen in Duitsland geldt een verkoopverbod, hoewel daar een uitzondering gemaakt wordt voor antiquarische exemplaren. Bovendien lijkt ook in Duitsland sprake van voortschrijdend inzicht: na het vrijkomen van het auteursrecht in 2016 zal daar een herdruk van Mein Kampf verschijnen.

In Nederland worden herdrukken tegengehouden door de overheid, die sinds het overlijden van de vertaler het auteursrecht bezit. Daarnaast vervolgt het Openbaar Ministerie dus mensen voor het verkopen van bestaande exemplaren.

De focus op Mein Kampf is volstrekt arbitrair. Niemand wordt vervolgd voor het verkopen van andere boeken waarin beledigende en haatzaaiende opvattingen tentoon worden gespreid. Denk aan de Bijbel, die, zoals Spong gisteren betoogde, 'met zijn homodiscriminatoire passages al eeuwen voor verkettering, doodstraffen en ander onheil voor homo's zorgt' en daarom eigenlijk als een soort Mein Kampf tegen homo's gezien kan worden.

Denk ook aan oude exemplaren van Sjors en Sjimmie, waar Sjimmie als een uitermate beledigend stereotype werd afgebeeld met nog net geen botje door zijn neus.

Vergelijken met de Koran
Deze boeken mogen verkocht worden. En dat is maar goed ook. Censuur is een zeer vergaande beperking van het recht op vrijheid van meningsuiting, een fundament waar wij onze rechtsstaat op hebben gebouwd. Bovendien wordt de reikwijdte van de vrijheid van meningsuiting steeds breder. In 1999 werd Janmaat nog veroordeeld vanwege zijn oproep om de multiculturele samenleving af te schaffen. Tegenwoordig worden politici vrijgesproken voor veel boudere uitspraken, inclusief het vergelijken van de Koran met Mein Kampf.

Het verbieden van een historisch relevant geschrift als Mein Kampf zouden we dan ook niet moeten willen. Is het niet veel beter de ideeën die Hitler in dit boek uiteenzet in al hun kwaadaardigheid en waanzinnigheid te openbaren? Alleen dan kunnen ze effectief bestreden worden.

Krit Zeegers is promovendus aan het Amsterdam Center for International Law. Hij assisteerde advocaat Gerard Spong bij de verdediging van de vervolgde antiquair.


Wil je reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden