Plus

Ventileren kun je leren: Hoe klaren we de lucht in huis?

De luchtkwaliteit buiten is een ding, maar binnenshuis kan die ook nog wel gezonder. Schoonmaakmiddelen, fijnstof, schimmels en huidschilfers zitten het binnenklimaat flink dwars. Hoe klaren we de lucht?

Johannes Vermeer: A Girl Reading A Letter By An Open Window, 1657Beeld getty

Heeft u er ooit over nagedacht dat de luchtkwaliteit binnenshuis wel eens slechter kan zijn dan de luchtkwaliteit buiten? Zoals in een slaapkamer in een klein Amsterdams huis. Bijvoorbeeld als dat een kleine achterkamer is die in een ver verleden als schuurtje fungeerde.

Hierdoor is het er al snel koud en vochtig, maar zodra de kachel aanstaat, is het er in een mum van tijd veel te warm. Een tussenweg lijkt er niet te zijn. Ook schimmel vindt er meestal zijn weg. Wat rest is het dilemma van kachel uit of kachel aan en raam open of dicht. Ondertussen maakt de luchtontvochtiger overuren.

Te goede isolatie
Tegenover slechte isolatie, staat tegenwoordig te goede isolatie. In Nederland isoleren we nieuwe huizen steeds beter, waardoor ventilatie lastiger wordt.

Sam de Ligt is specialist op het gebied van binnenmilieu en verricht jaarlijks honderden luchtkwaliteitmetingen bij particulieren.

"Nederlandse huizen worden steeds beter geïsoleerd, misschien wel te goed, waardoor vervuiling binnen zich in de lucht ophoopt. Die vervuiling kan uit meubels komen waarin oplosmiddelen zijn verwerkt, en van dampen van bouwmaterialen zoals purschuim, schimmels en fijnstof. Daarom moet je goed ventileren."

Dilemma
Er ontstaat een dilemma, zegt hij. "We willen graag energiezuinig wonen, maar daarbij vergeten we het belang van een goede luchtkwaliteit. Nog niet de helft van de huizen waar ik kom, heeft een ventilatiesysteem."

Michiel van der Molen is universitair docent luchtkwaliteit aan de universiteit van Wageningen. Ook hij zegt dat de luchtkwaliteit binnenshuis slechter kan zijn dan buitenshuis. "Er kan zich binnen een boel ophopen als je slecht ventileert. Denk aan huidschilfers, haar en fijnstof."

Maar op welke manier ventileer je een huis het beste? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) beschrijft het begrip ventilatie als volgt: 'Ventilatie is het proces waarbij 'verse' lucht van buiten naar binnen wordt toegevoerd en 'gebruikte' lucht van binnen naar buiten wordt afgevoerd. Voldoende ventilatie voorkomt dat stoffen zich ophopen in het binnenmilieu.'

Luchtstroom
Sam de Ligt: "Je kunt het beste ventilatieroosters plaatsen in huis, het liefst tegenover elkaar, zodat er een luchtstroom ontstaat. Dit is iets anders dan tocht. Een luchtstroom wordt pas tocht genoemd zodra je er last van krijgt, door bijvoorbeeld kou op je nek. Ook is het goed om 's nachts het raam open te hebben in de slaapkamer - of het nou koud is of niet. Het gaat erom dat er genoeg zuurstof binnenkomt. Is dit niet het geval, dan word je moe wakker en is er het risico op hoofdpijn."

Manon van der Heijden (24) woont sinds een jaar in een containerwoning op de Wenckebachweg in Oost.

"Er is geen raam dat open kan, waardoor het snel te warm wordt. Voor frisse lucht moet ik mijn voor- of achterdeur openzetten. Wel zit er een ventilatiestrook boven het raam, maar ik heb niet het idee dat die lucht doorlaat. In de winter slaap ik met de deuren dicht, maar zodra het wat minder koud is, zet ik 's nachts de achterdeur open. Ook zet ik 's ochtends altijd de deur even open."

Van der Molen vindt dit een goede aanpak: "Een metalen container is hermetisch afgesloten, op de ventilatiestroken na. Dat maakt goed luchten nog belangrijker."

Gezond verstand
De Ligt merkt dat steeds meer mensen zich bewust worden van de luchtkwaliteit in huis. Toch is een meting uit voorzorg niet nodig, zegt Van der Molen. "Dat hoeft niet als je geen lichamelijke klachten ervaart en verder nergens last van hebt. Zet de ramen regelmatig tegen elkaar open en zorg voor minimaal een kiertje frisse lucht in de slaapkamer. Een meting zou ik pas laten doen als je vermoedt dat klachten als hoofdpijn, vermoeidheid en een slechte concentratie komen door de luchtkwaliteit."

Van der Molen: "Aan het eind van de dag is ventileren vooral een kwestie van je gezond verstand gebruiken. Zet elke dag even een raam open, zodat er lucht kan ontsnappen en er frisse lucht bij kan."

Wat de situatie in de slaapkamer van een klein Amsterdams huis betreft, heeft Van der Molen nog wel een tip. Zo raadt hij aan de slaapkamer één keer per dag goed door te luchten en vervolgens de kachel weer aan te zetten.

"Verder is het belangrijk luchtontvochtigers goed schoon te houden. Vooral het filter van zo'n apparaat kan vervuild raken, waardoor het juist vervuilde lucht door de kamer blaast."

Schoneluchttips

1. Creëer een luchtstroom in huis
Sam de Ligt: "Die zorgt ervoor dat vervuilde lucht in huis kan ontsnappen en er genoeg zuurstof wordt aangevoerd. Dit kan het beste door het plaatsen van ventilatieroosters. Mocht dit geen optie zijn, zet dan het raam minimaal één keer per dag open, in de slaap- en de woonkamer. De deuren en ramen tegen elkaar openzetten, kan uiteraard ook."

2. Alles is beter dan de ramen gesloten houden
Michiel van der Molen: "Ook mensen die aan een drukke weg wonen, moeten hun ramen open blijven zetten. Vaak zie je dat bewoners schrikken van vieze kozijnen en hierdoor de ramen dichthouden. Toch moeten die geregeld openstaan, anders wordt de luchtkwaliteit binnen nog veel slechter dan buiten."

3. Stofzuigen, luchten en uitkloppen
Michiel van der Molen: "Het ligt voor de hand, maar geregeld stofzuigen en afnemen in huis helpt ook. Fijnstof is bij luchtvervuiling het schadelijkst. Je kunt het grove deel van fijnstof zien bij het uitkloppen van bijvoorbeeld een kleed."

"Het fijnere deel is met het blote oog niet te zien en bestaat uit kleine deeltjes die je neusharen niet kunnen filteren. Hierdoor kunnen die zich diep in je longen nestelen en voor irritatie zorgen. Ook kun je het fijnstofgehalte in de lucht tegengaan door geregeld kleden, dekens en kussens buiten te hangen en uit te kloppen."

4. Bevochtigen en ontvochtigen
Sam de Ligt: "Een goede luchtvochtigheid ligt tussen de veertig en zestig procent. In de winter zakt de luchtvochtigheidsgraad sneller. Dit komt doordat we binnen stoken of de kachels hoger zetten." Michiel van der Molen: "Het is daarnaast belangrijk om de filters van luchtontvochtigers en -bevochtigers schoon te houden. Anders blijven stof en vuil circuleren."

5. Koop planten, al is het alleen maar omdat u er gelukkiger van wordt
Alleen héél veel planten kunnen de luchtkwaliteit in een huis verbeteren, weet Michiel van der Molen. "Dan zouden er zoveel planten moeten staan dat er zelfs geen ruimte meer is voor de bewoners. Wel is bewezen dat het brein positief reageert op planten in- en rondom huis. Mensen voelen zich prettiger en sneller op hun gemak door groen in huis."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden