Plus

Veiligheidsrisico op Schiphol nam toe door geruzie

Iedereen gaat er volgens de Onderzoeksraad voor Veiligheid bij de groei van Schiphol maar vanuit dat de veiligheid er goed is geregeld. Ten onrechte.

De ruzie komt op een pikant moment, net na weer een incident op een landingsbaan dat tot een ramp had kunnen leiden. Beeld anp
De ruzie komt op een pikant moment, net na weer een incident op een landingsbaan dat tot een ramp had kunnen leiden.Beeld anp

Maandenlang praten ze niet met elkaar, de deelnemers aan het Veiligheidsplatform Schiphol dat waakt over de luchthaven. 'In opdracht van het management' heeft de Luchtverkeersleiding medewerking aan één van de werkgroepen van het platform opgeschort.

En dat terwijl de beleidsverklaring van het ­Veiligheidsplatform, bedoeld om zowel overheid als omwonenden ervan te overtuigen dat veiligheid bij de Schipholpartijen in goede handen is, zo nobel klinkt. 'In het besef dat veiligheid basisvoorwaarde is in de luchtvaartsector verplichten wij ons tot het bevorderen en onderhouden van de integrale veiligheid op Schiphol, actief te zoeken naar verbetermogelijkheden, veiligheidsmanagement te professionaliseren en de veiligheidscultuur te stimuleren.'

Was getekend: alle spelers op de luchthaven, waaronder Schiphol en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL).

Veiligheid niet geborgd
De werkelijkheid is heel anders. 'Schiphol, LVNL, KLM en overheid slagen er niet in de veiligheid gezamenlijk te borgen,' concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). 'Oplossingen van problemen waarover geen overeenstemming bestaat of waarvoor partijen intern geen draagvlak hebben, worden niet doorgevoerd.'

Het is een vernietigend oordeel, dat door de OVV nog diplomatiek wordt verwoord. Uit de verslagen van werkgroep Runway Safety Team Schiphol blijkt dat in 2014 op een cruciaal moment maandenlang helemaal niet over veiligheid op de luchthaven is gepraat.

Aanleiding is een wat vinnige brief van de voorzitter van het Veiligheidsplatform Schiphol aan de Luchtverkeersleiding. Waarom een eerder besproken maatregel nog altijd niet is overgenomen? Het is een verre van wereldschokkende aanbeveling: kunnen de vogeljagers van Schiphol in het vervolg in het Engels rechtstreeks met de verkeersleider communiceren?

LVNL reageert ongekend fel, eerst met een telefoontje, dan per mail. Het heeft toch al duidelijk gemaakt dat daardoor de radiofrequenties verzadigen en verkeersleiders overbelast raken? En dat het 'een uitdaging' is om het luchtvaartEngels van bestuurders van voertuigen op het vliegveld op peil te laten houden.

Kievit 1
'In opdracht van het management' staakt LVNL daarom het overleg over veiligheid op de grond 'voor onbepaalde tijd'. De boycot heeft verstrekkende gevolgen. Ruim vijf maanden wordt helemaal niet gepraat over veiligheid op en boven de luchthaven. 'Tot de verstandhouding weer geklaard is, wordt door Schiphol alle overleg in het Veiligheidsplatform opgeschort.'

Pas na vier maanden wordt een lijmpoging ­gedaan. Weer een maand later is er voorzichtig overleg, maar de onenigheid over de vogelwacht blijft wijselijk onbesproken.

De ruzie komt op een pikant moment, net na weer een incident op een landingsbaan dat tot een ramp had kunnen leiden. Begin januari 2014 vraagt vogelwacht 'Kievit 1' van Schiphol via de radio of hij met zijn knalgele auto over de Kaagbaan kan rijden om vogels weg te jagen. Dat kan. Maar even later geeft de verkeersleider een Boeing 737 toestemming om van diezelfde baan op te stijgen.

Het is dat de vogelwachter meeluistert op de luchtvaartfrequentie en de toren kan waarschuwen. Zes seconden nadat het toestel zijn aanloop is begonnen, krijgt de Boeing opdracht de start onmiddellijk af te breken. Dat lukt, net.

Majeur incident
Het is niet de eerste keer dat een 'majeur incident' met een vogelwacht plaatsvindt. Een jaar voor Kievit 1 gebeurt in één maand drie keer vrijwel hetzelfde. Nadien zijn er nog drie incidenten, afgezien van die met andere voertuigen - en vliegtuigen - die over landingsbanen rijden. Sinds 2014 is het aantal van dit soort 'runway incursions' verdubbeld. Een trend die gelijk optrekt met de groeispurt van het vliegveld.

Afgelopen januari gebeurt het weer. Een auto van de vogelwacht komt te dicht bij de Buitenveldertbaan waar op dat moment een vliegtuig landt. Ook nu blijven ongelukken uit.

Drie jaar na de impasse wordt door bestuurders van voertuigen op Schiphol nog altijd alleen in het Nederlands met de toren gepraat en niet direct met de verkeersleider. Schiphol is de enige grote luchthaven in de wereld waar dat gebeurt, in weerwil van internationale adviezen.

Onvoldoende
Schiphol, LVNL en KLM stellen dat het overleg inmiddels is verbeterd. "We zijn met KLM en Schiphol een onderzoek begonnen naar de voordelen van een overkoepelend, geïntegreerd veiligheidssysteem," aldus LVNL. "Daarmee zou Schiphol wereldwijd voorop lopen."

De Onderzoeksraad vindt het niet voldoende: "Het ontbreekt op Schiphol aan een partij die de verantwoordelijkheid neemt voor de integrale veiligheid op en rond de luchthaven."

Ook omdat het Ministerie van Infrastructuur en Milieu zijn verantwoordelijkheid volgens OVV niet neemt. Diens Inspectie Leefomgeving en Transport heeft één veiligheidsinspecteur in dienst die niet alleen over Schiphol, maar over álle luchthavens moet waken.

Lees ook:
Veiligheid Schiphol wordt grondig onderzocht
Kamer wil staatssecretaris spreken over Schiphol
Schiphol moet eerst veiliger om verder te groeien

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden