Plus

Veel onbeantwoorde vragen over fatale brand Diemen

Nog geen twaalf uur na de brand in de flat op de Rode Kruislaan kondigde de Diemense locoburgemeester Lex Scholten al een onafhankelijk onderzoek aan.

Bewoners van de studentenflat aan de Rode Kruislaan in DiemenBeeld Reinder van Zaanen

Hoe kan het dat de brandweer urenlang in de studentenflat aanwezig was en tientallen bewoners in paniek werden geëvacueerd, maar dat een overleden bewoner en een zwaargewonde pas uren later werden ontdekt?

Eerder werden al drie gewonden gevonden, van wie er één slecht aan toe was.

"Kennelijk zijn tijdens de evacuatie mensen achtergebleven in het gebouw. Wij vragen ons af hoe dat kan," zei Scholten. "Ik heb afgesproken met de brandweercommandant dat we dit stevig gaan evalueren."

Intussen doet de politie haar eigen onderzoek: er zijn sterke vermoedens dat de brand, die rond 03.30 uur ontstond in een benedenwoning, is aangestoken. "Een van onze flatgenoten kwam middenin de nacht thuis van haar werk. Zij zat nog even in haar auto en zag rond de flat twee jongens met capuchons wegrennen. Kort daarna hoorde ze de knal," vertelt één van de bewoonsters.

Bewoners
Door de explosie werden bewoners wakker, die direct heel veel rook in hun appartementen zagen, ook op de hogere verdiepingen. Sommigen zeggen een brandalarm te hebben gehoord, bewoners op andere verdiepingen weten zeker dat het alarm juist niet afging.

"Het gaat wel eens per ongeluk af en dat is oorverdovend. Maar nu heb ik niks gehoord. Als mijn huisgenote niet op mijn deur had gebonkt, was ik nooit wakker geworden." Een ander denkt dat het alarm enkel afging op verdiepingen vlakbij de brandhaard, maar dat het op de andere etages stil bleef.

Beeld Reinder van Zaanen

Het vuur verspreidde zich kennelijk niet verder door het flatgebouw van woningcorporatie De Key, met per verdieping twaalf studentenkamers rond twee gemeenschappelijke keukens. De rook echter trok razendsnel door het pand, vertellen alle getuigen.

Binnen seconden was de rook heel dik. Een bewoner van de vijftiende etage: "Je hebt geen idee hoe eng het is. Ik werd wakker van de rookmelder, keek op de gang en zag een beetje rook. Toen ben ik mijn vriendin gaan halen, nog geen tien seconden later was de rook al veel dikker."

Een ander: "We renden naar het trappenhuis, maar daar was te veel rook. Via die weg konden we niet naar buiten. Toen nam iemand me mee naar de brandgang, daar ging het beter."

Brand meester
Nadat de brandweer het vuur op de benedenverdieping had geblust, bleek dat er drie gewonden waren. Nadat het sein brand meester was gegeven, zo rond 04.30 uur, gingen de brandweermannen volgens de bewoners langs de deuren. "Ze klopten op de deuren om te zien of er nog iemand binnen was," vertelt een bewoonster.

Een woordvoerder van de brandweer bevestigt die werkwijze: "Als er een brand is op een benedenverdieping, is het geen protocol om de deuren van alle appartementen open te breken." Volgens de woordvoerder wordt de handelswijze bepaald door de brand: "We kijken bijvoorbeeld heel goed waar de rook is geweest."

Maar niet iedereen in het gebouw is gewaarschuwd, zo lijkt het. Een omwonende: "Ik sprak om half negen een jongen die uit de flat kwam om naar zijn werk te gaan. Hij had niets gemerkt."

's Ochtends wordt op een van de de bovenste verdiepingen toch een schokkende ontdekking gedaan: in een van de kamers wordt een overleden bewoner gevonden, gealarmeerde hulpdiensten treffen kort daarna nog een zwaargewond slachtoffer aan. Daarna worden alle huizen met stormrammen opengebroken.

Veiligheid gebouw
Volgens de bewoners heeft verhuurder De Key de brandveiligheid in het gebouw op orde. In het trapportaal en de gang hangen brandblussers, in de keuken ligt ook een blusdeken. "We kregen nu en dan ook mailtjes dat we geen spullen in de gang mogen laten staan. Toevallig worden alle flats op dit moment gecontroleerd. Volgens mij is de flat waar de brand was al aan de beurt geweest."

Beeld Reinder van Zaanen

Branddeskundige ingenieur Ynso Suurenbroek, die overheden en industrie adviseert over brandveiligheid, is verbaasd als hij over de omstandigheden hoort: "Het is heel vreemd dat er zo ver van de brandhaard dodelijke slachtoffers vallen, kennelijk door de rook. Dan zit zo'n gebouw verrot in elkaar, preventief gezien."

Volgens Suurenbroek moeten appartementen zijn 'gecompartimentaliseerd', zodat vuur én rook zich niet kunnen verspreiden. Suurenbroek: "Preventie is de essentie."

Als de brandweer kort na de brand niet ín de woningen heeft gekeken, verwondert dat Suurenbroek. "Als je aanwijzingen hebt dat rook zich zo door het pand heeft verspreid, dan moet je in elke woning kijken. Dat is vervelend werk natuurlijk, maar op de deur kloppen heeft geen zin. Degenen die hulp nodig hebben, kunnen juist niet reageren."

De Key
"Het kan kloppen dat de ene bewoner eerder het alarm hoorde dan de ander," zegt een woordvoerder van De Key. Het alarm gaat af op de etage van de brand en de etages daaronder en -boven. "Er klinkt pas een noodsignaal in de hele toren als iemand het ontruimingsalarm inschakelt."

De Key laat verder weten dat de ontruimingsinstallatie elke maand wordt gecontroleerd en dat studentbeheerders eens in de drie weken een ronde lopen om vluchtwegen te controleren. "Tijdens dagelijkse werkzaamheden in de torens neemt de beheerder ook de brandveiligheid mee."

Elke middag het laatste nieuws uit Amsterdam ontvangen? Schrijf je nu in voor de gratis nieuwsbrief van Het Parool.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden