Plus

Varend pompstation in de haven moet luchtvervuiling halveren

De haven krijgt een drijvend pompstation voor vloeibaar aardgas. Met deze brandstof kan de luchtvervuiling door cruiseschepen worden gehalveerd.

Impressie van het bunker­platform met vloeibaar aardgas van Titan LNG Beeld Eveline Renaud
Impressie van het bunker­platform met vloeibaar aardgas van Titan LNGBeeld Eveline Renaud

Het is een frustratie die steeds weer klinkt als Amsterdammers vanwege luchtvervuiling niet meer met hun oude bestelbus of brommer de stad in mogen: En die cruiseschepen dan?

Die liggen daar maar de hele dag in hartje stad met hun dampende schoorsteen. En dat met extra smerige brandstoffen, omdat de scheepvaart internationaal lange tijd buiten schot is gebleven bij het opstellen van milieuwetgeving.

Minstens tien procent van de stikstofdioxide en de zwaveldioxide in de lucht rond Amsterdam en Haarlem komt van de scheepvaart, schreef het Havenbedrijf vorige week nog, toen het kwam met beleid om de scheepvaart schoner te maken.

"Het begint eindelijk een beetje door te dringen," zegt Ronald van Selm, directeur van brandstoffenleverancier Titan LNG. "Gemeenten komen met allerlei maatregelen om verkeer uit de binnenstad te weren. Maar één groot schip in de haven en je doet dat allemaal weer teniet."

Vandaar ook het drijvende bunkerstation dat Titan LNG bouwt voor de Amsterdamse haven. Vanaf eind volgend jaar moet het 9 miljoen euro kostende, door een duwboot voortgestuwde ponton vloeibaar aardgas (LNG) gaan leveren. LNG geldt al jaren als een veelbelovende brandstof voor de scheepvaart.

De uitstoot van fijnstof, zwavel- en stikstofdioxide valt minstens negentig procent lager uit. Niet voor niets kwam Shell in de Rotterdamse haven eerder dit jaar met een LNG-bunkerschip, de Cardissa. Voor zo'n groot bunkerschip is de vraag naar LNG in de Amsterdamse haven nog te klein, zegt Van Selm.

Strengere uitstootregels
De lage olieprijs heeft de opmars van deze brandstof lang opgehouden. De markt is nog pril - om op aardgas te kunnen varen moeten schepen eerst worden omgebouwd. Maar de komende jaren zullen snel meer schepen daarvoor geschikt worden, verwacht Van Selm, ook al door strengere uitstootregels voor schepen op de Noordzee vanaf 2021.

Maar dan moet vloeibaar aardgas wel voorradig zijn. Nu kunnen schepen deze brandstof in Amsterdam alleen tanken vanuit vrachtwagens aan de 'groene kade' in de Amerikahaven. Voor grotere schepen is tanken uit trucks geen optie, legt Van Selm uit. Dat duurt veel te lang.

Hoe groter het schip, hoe hoger de kosten als het moet wachten. Dus des te belangrijker is het dat brandstof kan worden ingenomen terwijl het toch ergens aan de kade ligt om te laden en lossen. Omvaren naar een vast bunkerstation zullen schepen niet doen. En als LNG niet voorhanden is zullen de reders hun schepen niet laten ombouwen. "Als ze het niet kunnen krijgen, gaan ze niet om."

Duizend kuub is genoeg
Het ponton met een capaciteit van 1500 kubieke meter brandstof maakt Titan LNG flexibel. Zo nodig kan het zelfs klanten opzoeken in IJmuiden. "Eén matroos is genoeg en de duwboot gebruiken we alleen als dat nodig is."

De grootste schepen zullen voorlopig door de Cardissa worden bediend, maar voor de categorie daaronder is LNG ook interessant, verwacht Van Selm. "Van kustvaarders tot autotrailers. Die hebben aan zo'n duizend kuub genoeg."

Titan LNG is inmiddels op acht plekken bezig met het ontwikkelen van bunkerstations, maar op den duur denkt het Amsterdamse bedrijf ook met bunkerschepen te komen. "Als de markt zo hard groeit als wij denken, zullen we over twee of drie jaar ook een schip charteren."

De milieubeweging ziet LNG nadrukkelijk als 'transitiebrandstof', als een schonere tussenstap op weg naar volledig duurzame brandstoffen, zoals waterstof en groene stroom. LNG mag dan gunstig zijn voor de luchtkwaliteit, het klimaat schiet er niet veel mee op. Het blijft immers een fossiele brandstof.

Volgens Titan LNG is de CO2-uitstoot twintig procent kleiner. Maar vanuit de milieubeweging wordt opgemerkt dat er onvermijdelijk ook aardgas, methaan, zal ontsnappen. En dat is een nog veel kwalijker broeikasgas dan koolstofdioxide.

Dat neemt niet weg dat LNG zeker voor de grote, zware scheepsmotoren een flinke stap voorwaarts kan zijn. Daarom heeft het Amsterdam Klimaat en Energiefonds, door de gemeente gevuld uit de opbrengst van de verkoop van energiebedrijf Nuon, ook geïnvesteerd in Titan LNG. Ook al omdat Van Selm het voor mogelijk houdt dat schepen vervolgens overgaan op bio-LNG, met een nog veel grotere CO2-besparing.

Kleinere schepen moeten vooral overgaan op elektriciteit, beaamt Selm, maar voor grotere schepen zit dat er niet in. Daar gelden dezelfde wetmatigheden als voor het zware transport op de weg. Brandstoffen zijn betere energiedragers dan accu's en een brandstoftank vult sneller dan een batterij. "Elke kuub die niet door vracht wordt ingenomen, kost geld. Zo'n vrachtschip wil zo min mogelijk stoppen."

Wachten op waterstof

De Amsterdamse haven trekt tot 2021 10 miljoen euro uit voor het groener maken van de scheepvaart. In 2030 moeten cruiseschepen op die manier hun luchtvervuiling gemiddeld met de helft terugdringen en voor andere, kleinere schepen moet de uitstoot zelfs richting nul.

Schepen die op vloeibaar aardgas varen, krijgen korting op het havengeld. Het geld wordt om te beginnen vooral gestoken in LNG-bunkerfaciliteiten en in walstroom, zodat schepen aan de kade hun generatoren kunnen uitschakelen. "Voor ons is het een eerste stap die je makkelijk kunt faciliteren," zegt havendirecteur Koen Overtoom.

Of LNG de toekomst heeft of dat het meer een 'transitiebrandstof' wordt, laat hij in het midden. Waterstof gaat heel groot worden zodra er een overschot aan duurzame energie ontstaat, redeneert hij. Maar Joost mag weten wanneer het zover is. Daarom legt het havenbedrijf alleen het einddoel vast -schone scheepvaart - en niet de brandstofsoort die daarvoor moet zorgen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden