Plus

Vanaf woensdag verboden: de wasbeer en roodwangschildpad

Vanaf woensdag is de wasbeer verboden in Nederland. Hij staat op een nieuwe zwarte lijst met 38 schadelijke uitheemse dieren en planten, net als de beverrat en Chinese wolhandkrab. De vrees bestaat dat mensen verboden dieren gaan dumpen.

Een roodwangschildpad is een ­geliefd huisdier in Nederland. Beeld anp

Hij ziet er zo onschuldig uit, met zijn wollige vacht en dat donkere masker rond zijn ogen. Maar in Duitsland vormt de wasbeer een ware plaag. Ooit door pelsdierhouders uit Noord-Amerika gehaald, bleken ontsnapte exemplaren zich ook in Europa prima thuis te voelen.

In Duitsland struinen inmiddels miljoenen wasberen rond. De roofdieren halen kippen en konijnen uit hun hokken, vernielen vuilnisbakken, tuinen en zelfs daken. Natuurlijke vijanden die de populatie in toom houden, hebben ze niet.

Wel concurreren ze om voedsel en holen met de das en vos. Daarom heeft de Europese Commissie de wasbeer op de nieuwe lijst ­geplaatst met zogeheten invasieve exoten die vanaf 3 augustus in de Europese Unie verboden zijn. Net als andere uitheemse 'plaagdieren' als de beverrat, Chinese wolhandkrab en Californische rivierkreeft.

Nederlanders die een wasbeer als huisdier ­houden, zijn niet blij met het verbod. Net als dierenliefhebbers met een roodwangschildpad, Siberische grondeekhoorn of een van de andere soorten die vanaf morgen verboden zijn. Daarvoor geldt een uitsterfbeleid: je mag de ­dieren houden tot ze doodgaan, maar fokken en handelen zijn taboe.

Publiekstrekker
En dat geldt voor iedereen. Zelfs voor dierentuinen, tenzij ze een vergunning krijgen. Directeur Marc Damen van Blijdorp in Rotterdam, tevens voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Dierentuinen, gaat geen ontheffing aanvragen. "De wasbeer is geen publiekstrekker zoals de leeuw of gorilla en bepaald geen bedreigde diersoort die we in stand moeten houden. Wij kunnen prima zonder. Al onze wasberen zijn gecastreerd. We houden ze tot ze doodgaan, maar een nieuw wasbeerverblijf zullen we niet meer bouwen."

Toch vreest hij dat het de komende tijd wel eens druk kan worden in het wasbeerverblijf, dat fungeert als opvang voor afgedankte huisdieren. "Als mensen niet meer met hun wasbeer, muntjak of neusbeer mogen fokken, is de lol er snel af. Fokken is bovendien vaak een nevenbron van inkomsten, waarmee ze hun hobby betalen. Het verbod kan ertoe leiden dat mensen hun dieren dumpen."

Ook Stichting AAP houdt daar rekening mee. De opvang van uitheemse dieren is in principe blij met het verbod, maar vreest voor de gevolgen. "Er zullen mensen zijn die hun dieren over het hek zetten of loslaten in het bos. Dan heeft de lijst een averechts effect," zegt directeur David van Gennep.

De beverrat mag niet meer worden ­gefokt of gekocht. Beeld anp

"Niet alle Europese landen hanteren bovendien zo'n keurig uitsterfbeleid als ­Nederland. In een aantal Spaanse regio's moeten gevangen wasberen bijvoorbeeld worden doodgeschoten. Andere soorten gaan ze er met gif en klemmen te lijf. Daar hebben de dieren natuurlijk niet om gevraagd."

Paarse waterhyacint
Heeft u ook van die paarse waterhyacinten in uw vijver? Ook de eichhornia crassipes is vanaf morgen verboden. U mag ze houden tot ze doodgaan, maar ze mogen niet meer worden verkocht.

Hier komt een probleem van de zwarte lijst aan het licht: soorten die in het behaaglijke mediterrane klimaat al snel gaan woekeren, overleven hier de eerste nachtvorst soms niet eens, zoals de waterhyacint.

Eind maart verhuisde onderneemster Esther de Vreede haar waterplantenkwekerij in Pijnacker nog naar een twee keer zo grote kas, omdat er zo veel vraag is naar waterhyacinten. Op 13 juli bleek haar meest verkochte plantje op de exotenlijst te staan. "Daar zit ik dan, met mijn nieuwe kas en planten die ik moet vernietigen. Het is bizar: in de winter vriest de eichhornia dood. Dat is de reden waarom we er zo veel van verkopen: elk voorjaar willen mensen nieuwe."

Behalve een paar waterplanten staan op de huidige exotenlijst geen planten die veel in Nederlandse tuinen voorkomen, zegt Henk Raaijmakers van de land en tuinbouworganisatie (LTO). "Maar de volgende lijst is al in de maak en die wordt beduidend langer. Een soort komt al op de exotenlijst als twee landen hem beschouwen als invasief. Als een soort eenmaal op de conceptlijst prijkt, zie je meteen dat de handel instort."

De vraag is ook wie namens Brussel gaat controleren of ondernemers zich aan de regels houden. En wie kijkt toe op particulieren met een struik in hun tuin die zich volgens de regels niet meer mag voortplanten? De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), die verantwoordelijk is voor de handhaving van de exotenlijst, bevestigt voorlopig niet te gaan inspecteren. "Tenzij we aanwijzingen hebben dat exoten vanuit tuinen of vijvers moedwillig worden verspreid."

Wasberen zijn een plaag in Duitsland, waar ze kippen en konijnen uit hun hok halen. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden