Plus PS

Van vakantiekaas tot bbq: Wat schaft de campingpot?

Pakjes instantpudding al ingeslagen, of wordt het lokaal koken? Al sinds de jaren vijftig trekken Neder­lan­ders 's zomers massaal naar de camping met een kof­fer­bak vol hagelslag, pindakaas en macaroni. Een geschiedenis van campingeten.

Aan tafel! In de jaren zestig en zeventig kookten we massaal stamppot uit een zakje op de camping Beeld Henk Hilterman/Nationaal Archief/Collectie Spaarnestad

Op de etalage van Kaasland op de Haarlemmerdijk hangt een papier met de tekst 'Vakantiekaas. Uw kaas, vacuüm verpakt, mee op vakantie!' Het is een bekend beeld: de ­Nederlandse vakantievierder die er met een kofferbak vol Nederlands eten op uit trekt. Een gewoonte die in de jaren vijftig ontstond, toen we het kamperen ontdekten. Wat at men vroeger op de camping - en wat eten we nu?

Wie op websites als Smulweb kijkt, krijgt een inkijkje in de gewoontes van de kokende kampeerder. De camping­recepten die daar hoog gewaardeerd worden, stemmen niet echt hoopvol: wat dacht u van 'campingprut' met een zak krielaardappeltjes, een doos champignons, blikken doperwtjes en Chinese boontjes, gehakt en spekjes? Of de 'salade du camping' met knakworsten, salami, een blikje mais, zoetzure augurken en smeerkaas?

Enge olijfolie
Met de auto de wijde en vrije wereld in, op zoek naar avontuur. Ging je in de jaren vijftig nog vaak met de tent op de fiets gebonden op stap in Nederland, in de jaren zestig ­stegen de lonen en kon je met je net gekochte auto Europa ontdekken. Die auto was ook handig om eten in op te slaan voor op reis. Want als het om koken ging, waren veel ­vakantiegangers een stuk minder dapper. Blikken soep, blikken vlees, blikken groenten, blikken margarine en... nog meer blikken. Zakjes poeder voor aardappelpuree, pudding, vla en bouillon.

Was het gemak; gewoon hetzelfde kostje maken als thuis? Of angst voor buitenlandse keukens? De Middellandse Zeekust was een populaire vakantiebestemming, maar je liep met een grote boog om de olijfolie, knoflook en 'enge zeebeesten' heen. ANWB-gidsen voor Zuid-Frankrijk van 1964 tot 1972 waarschuwden voor de lastige ­vertering van olijfolie: 'Deze moeilijkheden kunnen worden ondervangen door het eten van een stuk droog (stok)brood voor, en het drinken van wijn bij de maaltijd. Ook een enkel Norittablet kan uitkomst geven.'

Boodschappen doen in het buitenland zou duurder zijn dan thuis. Albert Heijn sprong handig in op de inkoop­manie van de vertrekkende Nederlander. 'Waar gaat het dit jaar heen? Naar de Costa Brava? Naar het Gardameer, naar de Eifel? En als u maar zo verstandig bent, om tevoren het nodige in te slaan. Want eten in het buitenland is dikwijls duur,' staat in een Allerhande uit 1967.

Het blad publiceerde een lijst met handige blikken om mee te ­nemen, samen met de prijzen van aardappelen, boter, brood, eieren, kaas, koffie, margarine, melk, suiker, thee, vlees, benzine en petroleum in omliggende landen. Je kon ook het weekmenu van Allerhande voor op de camping volgen. Zoals het avondmaal voor dinsdag: tomatensoep met balletjes ('AH 77 cent'), dan aardappelpuree van poeder van Nutricia (89 cent) met gekookte eieren en sla met mayonaise en als toetje instantvanillepudding.

Borns boodschap werd herhaald in het Camping Gaz kookboekje uit 1980: je kunt heus lekker eten klaarmaken op vakantie, zonder al die artikelen uit Nederland mee te nemen. Hoogtepuntje in dit boek (gepubliceerd door campinggasfabrikant Gaz) is toch wel de tomatensoep 'Iberia GAZpacho'.

Hoe zit het nu?
Eet sindsdien elke Nederlandse kampeerder alleen nog authentieke soepen, gemaakt met 'blozende groenten' van de lokale marktjes? Tja. Eten gaat nog steeds mee de auto in. Een kamperende vriendin heeft as we speak een voorraad pannenkoekenmix, macaroni en een zak saus, plakjes kaas, koffie en thee, instantnoedels en kruiden voor nasi mee naar de Provence, als 'je-weet-maar-nooit­rantsoen'.

Reisorganisatie Roan Camping Holidays liet in 2015 marktonderzoek doen naar de kampeergewoontes van de ­Nederlander. Drop, hagelslag, mayonaise, stroopwafels, kaas en pindakaas worden het meest ingeslagen. Blijkbaar kunnen we op vakantie onze Nederlandse specialiteiten niet missen, maar waarom Nutella op nummer 4 staat... (Is het hier goedkoper dan elders?)

Tv-kok Hugo Kennis (31) kookte deze zomer met z'n culinaire compagnons, acteurs Marius en Jasper Gottlieb (28), op Nederlandse campings voor het televisieprogramma De Worsten van Babel op de camping (elke dinsdag om 19.00 uur op 24Kitchen). Hij vertelt dat de meeste kampeerders, uitzonderingen daargelaten, voor gemak kiezen.

Daar verbaast de kok zich over: "Op vakantie heb je weinig te doen, dat is dan toch het uitgelezen moment om juist lekker te gaan koken? Hoeft helemaal niet lang te ­duren." Hij merkte dat pasta heel populair campingeten is, net als barbecue met grote hoeveelheden vlees. De mannen van Babel laten zien dat het ook anders kan. Makkelijk en lekker eten, liefst met kruiden die je zelf op het campingterrein kunt vinden.

Gemak voorop
De koelkast, gasbrander of ingerichte caravankeuken maakte het kookleven van de kampeerder makkelijker dan toen er slechts een primusbrander beschikbaar was. Maar in essentie is er weinig veranderd: gemak is het ­belangrijkst. Sinds een jaar of zes is de skottelbraai (oven, barbecue, braai, wok en grillplaat ineen) niet meer weg te denken op veel campings, maar verder is het aandeel nieuwe spullen als camping(stoom)ovens, pizzastenen en ­frituurpannen marginaal. Bij kampeerwinkel Camping­sport Amsterdam zijn de gasbrander en skottelbraai al ­jaren de meest verkochte campingkookattributen.

Nog steeds heb je de culinaire avonturiers die de camping afstruinen op zoek naar verse kruiden, om die met vis van de lokale markt op de skottelbraai of zelfgemaakte barbecue klaar te maken. En ook de vakantieganger die liever niet te veel moeite doet en wat rijst, nasikruiden en groenten in een pannetje doet. En ach, op vakantie smaakt toch alles lekkerder.

Kamperen omstreeks 1975 Beeld Harry Pot/Nationaal Archief/Collectie Spaarnestad

Lekker eten op de camping

De mannen van De worsten van Babel tippen drie recepten voor de enthousiaste kampeerkok.

Entrecote met kruidenboter, geroosterde prei en polenta
Leg een prei 20 minuten op de barbecue, pel de buitenste zwarte bladeren eraf en snijd in de lengte door. Meng boter met kruiden en gehakte knoflook. Kook polenta in water en ­­­­melk en breng op smaak met wat kruidenboter en oude kaas. Gril de entrecote en serveer met de boter, prei en polenta.

Forel met wortelrösti en coleslaw
Rasp wortel en aardappel, meng en bak tot rösti. Snijd kool in reepjes en strooi er flink zout over. Snijd wortel, ui en ­radijsjes in dunne reepjes en meng met een geklopte dressing van mayo­naise, mosterd, yoghurt, citroen en azijn. Spoel de kool af en voeg hierbij. Vul de buik van de forellen met plakjes knoflook, citroen en venkel en bestrooi met zout en peper. Gril op indirecte hitte (niet direct op de kooltjes) in 10 minuten net gaar.

Blote billetjes in het gras - aardappelsalade met worstjes
Meng afgekoelde blokjes gekookte aardappel, geblancheerde snijbonen in reepjes en witte bonen uit blik met vinaigrette van mosterd, azijn, citroen, olie en munt. Eet met (lams)worstjes van de barbecue.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden