Plus

Van olympische vrouwen was Amsterdam niet gecharmeerd

De eerste wedstrijd van de Olympische Spelen van Amsterdam werd negentig jaar geleden op deze dag gestreden. Sporthistoricus Jurryt van de Vooren beschrijft het in zijn boek Amsterdam 1928.

De opening van de Olympische Spelen van Amsterdam, 28 juli 1928. De eerste wedstrijd vond al op 17 mei plaats Beeld Spaarnestad

Op 17 mei 1928, dik twee maanden voor de openingsceremonie van
28 ­juli, stonden de hockeyers van ­Nederland en Frankrijk tegenover ­elkaar. Vierduizend toeschouwers vulden het Olympisch Stadion, dat met die wedstrijd officieel in gebruik werd genomen. Nederland won met 5-0.

'Maar negen dagen later speelde Nederland tegen Brits-Indië de finale voor bijna veertigduizend toeschouwers. De aanmoedigingen waren kilometers ver te horen', met 'een oorverdoovend geloei en gebrul' en 'lawaai dat hooren en zien deed vergaan', schreef Het Vaderland.

Die finale werd overigens met 3-0 verloren van het virtuoze Brits-Indië. De Spelen betekenden de doorbraak van het hockey in Nederland, schrijft Jurryt van de Vooren. De Amsterdamse hockeyvereniging Pinoké - een fusie van Pinokkio en Oh Kay - is in het najaar van 1928 opgericht.

Van de Vooren beschrijft in Amsterdam 1928 niet zozeer wedstrijden, maar achtergronden. Het verhaal van het parkeerbord, bijvoorbeeld. In de jaren twintig van de vorige eeuw werd het verkeer steeds drukker.

Omdat er veel publiek naar de Spelen zou komen, werd er naar parkeergelegen­heden gezocht. En de gemeente Amsterdam introduceerde op 17 mei het parkeerbord: rond, blauw, een witte P en een rode rand.

Dit bord, maar vierkant en zonder de rode rand, werd de wereldwijde standaard voor het verwijzen naar parkeerterreinen.

Bijna-vliegramp
Of neem het olympisch vuur, dat in 1928 voor het eerst werd ontstoken in een betonnen schaal op de Marathontoren. En wat heeft Coca-Cola met de Spelen van 1928 te maken? Het was de eerste keer dat het Amerikaanse frisdrankmerk hoofdsponsor was van de Olympische Spelen.

En, om nog even op die Marathon­toren terug te komen: tijdens de Spelen, op 1 augustus, vloog een Franse piloot bijna tegen die toren aan in zijn eenmotorige Farman Jabiru. Komend vanuit Parijs moest hij op Schiphol landen, maar hij was de weg kwijt.

Van de Vooren diept nog meer van deze minder bekende verhalen op in een boek dat tegelijkertijd een tijdsdocument is. In het hoofdstuk Het nepnieuws van 1928 laat hij zien dat het nieuws ook toen al werd gemanipuleerd.

De opening van de Olympische Spelen van Amsterdam, 28 juli 1928. De eerste wedstrijd vond al op 17 mei plaats Beeld Spaarnestad

In 1928 mochten voor het eerst vrouwen meedoen aan atletiek en turnen, 'een doorbraak voor de internationale vrouwensport'.

De Duitse atlete Lina Radke-Batschauer won de 800 meter, maar kreeg pas 32 jaar later een opvolgster. In 1928 was men namelijk nog niet erg gecharmeerd van de sportende vrouwen. Verslaggevers vonden die afstand veel te lang voor vrouwen. De Tijd schreef: 'Thee zetten is beter vrouwenwerk dan 800 M. hardlopen.'

Strompelen en struikelen
In de officiële film over de Spelen van 1928 was in het verslag van de finale van die 800 meter een Française te zien die strompelend en struikelend de finish passeerde.

Veel te lang, die 800 meter! Maar deze Sebastienne Guyot deed helemaal niet mee aan de finale, ze was al in de series uit­geschakeld.

Vanwege de negatieve berichten in de pers werd het onderdeel meteen weer door het Internationaal Olympisch Comité van het programma gehaald.

In het soepel geschreven Amsterdam 1928 lezen we ook nog fraaie hoofdstukken over problemen met de atletiekbaan, een complottheorie, doping, verborgen tijdcapsules, en een roeier die stopt voor een eendenfamilie.

De Spelen van 1928 werden een groot succes. Of, zoals op een in een tijdcapsule gevonden oorkonde is te lezen: 'Een herinnering aan de ­schoone en groote dagen toen Hollandsche sportmenschen den naam van ons land door de wereld lieten schallen'.

Jurryt van de Vooren: Amsterdam 1928. Balans, 192 blz., €19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden