Plus

Van deze oppositie ligt Rutte III niet wakker

Het kabinet-Rutte III heeft nog weinig te duchten van de oppositiepartijen in de Tweede Kamer. De leiders van de coalitie lachen in hun vuistje.

Het had een stevige dag van verantwoording kunnen zijn, maar Rutte III hield makkelijk stand Beeld ANP

In het politieke spel dat verdeel en heers heet, toont Rutte III zich tot dusver een ware meester. Neem nou woensdag 16 mei: alle 13 fracties zijn van de partij tijdens de jaarlijkse hoogmis van de terugblik, het Verantwoordingsdebat.

Met minister-president Mark Rutte en minister van Financiën Wopke Hoekstra in Vak K is de line-up van de regering veelbelovend, en met de stapel kritische rapporten van de Algemene Rekenkamer over hoe ons belastinggeld is besteed, ligt er genoeg stof om het kabinetsduo de oren te wassen.

Zonder afstemming
Toch wil het in de 8 uur die volgen niet één keer knetteren. Waar de PVV ageert tegen de achterblijvende koopkracht, hamert de SP vooral op de toegenomen vermogensongelijkheid. De PvdA keert zich tegen de voorgenomen verlaging van de winstbelasting, DENK foetert nog maar eens op de afschaffing van de dividendbelasting en 50PLUS maakt zich vooral druk om de deplorabele toestand van de Belastingdienst.

Onderlinge afstemming is ver te zoeken, waardoor de regering geen moment in de problemen komt. En dat is eigenlijk sinds het aantreden ook nauwelijks gebeurd. "Bedankt voor de vele kritische en constructieve vragen," zegt Hoekstra met een uitgestreken gezicht als het er bijna op zit. "Dit debat had veel weg van een schot hagel," concludeert een links oppositielid na afloop mismoedig.

Uiteenvallende oppositie
Zonder samenwerking en afstemming vooraf is het lastig oppositievoeren, blijkt maar weer. Als elke oppositiepartij haar eigen stokpaardje gaat berijden, heeft het kabinet een makkie.

Toch is dat precies wat er gebeurt, stelt de leider van een coalitiepartij met verbazing vast. "Wij hadden van tevoren verwacht dat we het flink voor de kiezen zouden krijgen met de btw-verhoging, afschaffing van de dividendbelasting en het gelijk blijven van het eigen risico. Maar als het erom spant, valt de oppositie steeds uiteen. Fris oogt het niet."

De coalitiepartijen spelen daar behendig op in, vervolgt hij. In het in potentie gevaarlijke debat over de verzwegen dividendmemo's eind april zetten de fractieleiders 'van de regeringspartijen vooraf de klokken gelijk.

"We zeiden tegen elkaar: als wij er nou in onze bijdrage stevig ingaan, wedden dat je zult zien dat de oppositie al haar kruit verschiet op ons, en Rutte en Wiebes het daarna makkelijk hebben? Nou, dat is precies wat er gebeurde. Ze maakten zelfs ruzie over de vraag of er een motie van wantrouwen of motie van afkeuring zou worden ingediend. Daar hadden ze nota bene drie kwartier voor nodig!"

Hij heeft nog wel een 'advies': vorm als oppositie een 'treintje' aan de interruptiemicrofoon dat een salvo op het kabinet afvuurt. "En accepteer daarbij dat het soms de ander is die het punt maakt."

Soms lukt het de partijen buiten de coalitie wel samen op te trekken. De oppositie keerde zich bijvoorbeeld eendrachtig tegen het kabinetsplan om toe te staan dat arbeidsgehandicapten onder het minimumloon mogen worden betaald.

Regeringspartij D66 toonde zich gevoelig voor de toegenomen druk en drong er bij het kabinet op aan om een pas op de plaats te maken.

Daarmee zit er een klein haarscheurtje in het regeerakkoord dat de komende tijd verder opengepeuterd kan worden. En ook in het verzet tegen de afschaffing van de dividendbelasting slaagde de oppositie erin het beeld te scheppen dat dit kabinet aan de leiband loopt van multinationals.

Mooie statistieken
Lastiger is wel dat het economisch tij meezit. De economie draait als een tierelier en de werkloosheid neemt in rap tempo af. Kamerleden van de coalitie laten geen moment onbenut om de gunstige cijfers te benadrukken in hun debatbijdragen - 'het gaat goed met Nederland, heel goed', aldus de VVD woensdag tot tweemaal toe - ook al weten zij zelf ook wel dat die mooie statistieken amper te danken zijn aan een kabinet dat amper een half jaar in het zadel zit.

Maar toch, zet daar maar eens een verhaal tegenover dat de dingen de verkeerde kant opgaan in het land. Dat valt niet mee.

Tegelijkertijd moet misschien wel worden vastgesteld dat er domweg te weinig uit de ministerraad komt om als oppositie tegen te hoop te lopen. Het aantal wetsvoorstellen dat in de Kamer belandt, valt tegen. Het stikt van de 'actieprogramma's' (bijvoorbeeld in de zorg) en 'nationale agenda's' (wonen) die de departementen momenteel afscheiden, maar de wetgeving daarbij komt later.

Kamerleden klagen dat het parlement duimen zit te draaien. "Voor de zomer, zeiden de bewindslieden steeds," moppert vicefractievoorzitter Kathalijne Buitenweg van GroenLinks. "Dat is nu al 'rond de zomer' geworden. Ik kan het niet meer horen, want daardoor is er weinig concreets om de tanden in te zetten."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden