Plus

Van der Laans Top 600 geniet onaantastbare status

De Top 600, hét paradepaardje van Eberhard van der Laans veiligheidsbeleid, geniet inmiddels een onaantastbare status - hoeveel geld en capaciteit het ook kost.

'Van der Laan is de personificatie van het logisch nadenken. Doen wat nodig is' Beeld anp

De Top 600 van jonge, gewelddadige criminelen, gaandeweg aangevuld met een Top 400 van jongens (en meisjes) die dreigen in de zware criminaliteit af te glijden. Meer dan veertig instanties bemoeien zich met de ultieme poging ze uit de misdaad te halen én te houden.

Wie het ook maar waagde bij het succes van Het Project aan te tekenen dat juichen prematuur was omdat het effect pas op de lange termijn echt is te meten, kon de volle laag krijgen, stelden we proefondervindelijk vast.

De cijfers geven de burgemeester na zes jaar gelijk. De jonge mannen op wie al die partijen zich na hun zoveelste 'high impact crime' storten, plegen na de intensieve straf en zorg veel minder nieuwe misdrijven. De methode wordt in heel het land gekopieerd.

Intensiteit
Als korpschef van de Amsterdamse politie zette Bernard Welten de Top 600 met Van der Laan op. "De intensiteit waarmee hij zich daarmee bemoeide, was bijzonder," zegt Welten. "Hij dwong iedereen verantwoordelijkheid te nemen, of het nu het OM was, de zorg of de reclassering. Hij trotseerde alle weerstand bij het doorbreken van de ingesleten patronen. Schoof de ambtelijke obstructie van de remmers-in-vaste-dienst opzij. Het werd een eclatant succes."

Het idee van de Top 600: alle partijen die maar iets met veiligheid of zorg van doen hebben, leveren hun aandeel. De partij 'met de beste papieren' voert de regie. Dat kan de politie zijn, of de GGD.

"Eberhard trok de schotten weg en dwong al die partijen met hun bloed te tekenen." Welten moest, met 250 politiemensen, fors bijdragen. Zo moest elke instantie investeren.

"Ik deed het aan mijn kant puur op basis van hiërarchie, maar Van der Laan was als wereldkampioen mediation gaaf in het smeden van relaties. Hij formeerde een club die fantastisch vormgeeft aan dat beleid."

Logisch nadenken
Het hoofd van die club, het Actiecentrum Veiligheid en Zorg, is ambtenaar Petra Nijmeijer. Zij vindt de Top 600 typerend voor Van der Laans werkwijze.

"Hij is de personificatie van het logisch nadenken. Doen wat nodig is. Snappen dat je zelf iets extra's moet geven voor je dat ook een ander vraagt. Dus had hij zelf ambtenaren vrijgemaakt, 250 mensen van de politie en een aantal voor de Top 600 gelabelde aanklagers, om daarna al die anderen te vragen wat zíj extra konden doen."

Als primus inter pares hield hij overzicht. "Dat komt uit zijn natuur en 25 jaar advocatuur helpt. Dan belicht je óók niet één kant. Dus hij keek hier ook naar de hele puzzel en niet alleen naar het puzzelstukje 'veiligheid'.

Zoals wethouders hem 24 uur per dag konden bellen over een probleem of een structurele weeffout, zo overziet per casus één regisseur, over zijn portefeuille heen, het hele plaatje. Zo is ons hele model gestructureerd naar hoe boegbeeld Van der Laan werkte."

Ouders die schrokken van de Top 600 of de Top 400 sprak hij persoonlijk toe. "Hij gaf de overheid een gezicht. Oprecht geïnteresseerd in de zorgen. De combinatie van drie van zijn eigenschappen staan nu bij ons centraal. De lef die je nodig hebt om verantwoordelijkheid te tonen, de kennis van zowel veiligheid als zorg, en kennissen."

Lees ook: Top 600-aanpak: 'We dachten niet dat dit al kon na zo'n korte tijd'

Zie ook

- Burgemeester Eberhard van der Laan werkte maandenlang door, ondanks zijn ziekte. Hij deelde uit, incasseerde. Hij was kwetsbaar en scherp: De laatste maanden van Van der Laan als burgemeester.

- Geliefd was hij altijd al, maar nadat Van der Laan meldde dat hij ziek was steeg zijn populariteit tot ongekende hoogte: De burgemeester die een volksheld werd.

- Een burgervader die geliefd was bij alle Amsterdammers, maar ook een harde bestuurder die werd gevreesd door zijn ambtenaren. Joviaal en charmant, maar soms ook bot en bloedchagrijnig. Een straatvechter met een hekel aan verliezen: Amsterdam is zijn geliefde, integere doordouwer kwijt.

Eberhard van der Laan, de bepalende momenten uit zijn leven

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden