Plus

'Van de wet mocht mijn kind niet worden ingeschreven'

Wie via een buitenlandse draagmoeder een kind krijgt, ziet de Amsterdamse bureaucratie op haar lelijkst. 'Ze smeet het paspoort terug over de balie. We willen hier alleen rode paspoorten!'

Remco (links) en Assaf Yizhak Cooremans, met Tom Beeld Marc Driessen

Remco Yizhak Cooremans (41) had een waas voor ogen gekregen. Van de boodschap had hij niets meer meegekregen na de zakelijke mededeling van het stadsloket Amsterdam-West dat zijn kind niet kon worden ingeschreven. De ­reden: er staat geen moeder op de geboorteakte. "Ieder kind heeft een moeder, meneer."

Het verhaal van Tom, nu 7, is iets complexer. Hij is het kind van twee mannen: Assaf Yizhak Cooremans (44, half Bulgaars, half Israëlisch) is zijn biologische vader, Remco (Nederlander en door zijn huwelijk met Assaf ook Israëlisch) heeft hem zo snel als mogelijk was geadopteerd.

Assaf is architect, Remco acteur en zzp'er in marketing. Ze woonden al vele jaren in Israël toen zij met de hulp van een draagmoeder en een eiceldonor ouders werden van Tom. Met beiden zijn ze nog steeds bevriend. Volgens de Israëlische regels doet de draagmoeder meteen na de bevalling afstand van het kind en staat zij dus niet op de geboorteakte. Dat hadden ze in Tel Aviv juridisch allemaal goed dichtgetimmerd, alles stond zwart op wit.

Terug naar Nederland
De problemen begonnen in de zomer van 2017, toen Remco en Assaf graag terug wilden naar Europa. Ze wilden dichter in de buurt van Toms Nederlandse grootouders zijn, en hij zou na de zomer naar groep 3 gaan, wat een mooi moment leek om in Nederland te starten.

Ze vonden een huis in De Pijp, en maakten een afspraak bij het eerste stadsloket dat tijd had. Dat werd Amsterdam-West. "We kwamen aan met alle papieren, maar de loketbeambte keek en zei: dat moet ik toch even met mijn collega's overleggen."

Later belde ze op: wij kunnen uw kind niet inschrijven. Het feit dat Tom formeel geen moeder had, was 'in strijd met de openbare orde'. Van de wet mocht dit kind niet worden ingeschreven, ze moesten er maar mee naar de rechter. "Het was zo kwetsend," zegt Remco. "Ik bedoel: denkt ze dat ik gek ben? We hebben alles volgens de regels gedaan."

Alleenstaand kind
Remco en Assaf namen een advocaat in de hand, maar alleen het uitzoekwerk kostte al duizenden euro's. Intussen kon voor Tom geen ziektekostenverzekering worden afgesloten, kregen zijn ouders geen kinderbijslag of kinderopvangtoeslag. "Bij de dokter en de tandarts moesten we pinnen. Hij was feitelijk illegaal."

Op een gegeven moment was domweg het geld voor advocaten op. Ze besloten het er nog eens op te wagen en deponeerden een hele stapel documenten bij het stadsdeel. In november 2018 volgde de definitieve afwijzing: Tom kon niet worden ingeschreven.

Hun laatste strohalm is de IND, waar ze voor Tom een verblijfsvergunning hebben aangevraagd. Hopelijk kan hij nu bijvoorbeeld een verzekering afsluiten. "Maar hij wordt dan geregistreerd als alleenstaand kind," zegt Remco. "Wij zijn al zeven jaar zijn ouders." Het hakt er enorm in, bij beiden. "Toen we uit Nederland vertrokken was dit een progressief land. Maar nu denken we: jullie geven niet meer om ons. Elke dag zeggen we wel een keer tegen elkaar: moeten we niet terug naar Tel Aviv?"

Het geval van Tom staat niet op zichzelf. Zijn ouders woonden al in het buitenland, maar naar schatting wijken per jaar zo'n honderd homo­paren uit naar het buitenland voor wat officieel 'hoogtechnologisch draagmoederschap' heet: een zwangerschap dankzij een draagmoeder, een eiceldonor en de zaadcellen van de biologische vader. Drie partijen dus.

Het zullen er nog wel meer worden, verwacht D66-Kamerlid Vera Bergkamp, die zich al jaren sterk maakt voor betere regelgeving rond draagmoederschap. "Een kinderwens is niet voorbehouden aan heterostellen. En er zijn veel homostellen die gebruikmaken van internationaal hoogtechnologisch draagmoederschap, dus is het zaak om het juist internationaal goed te regelen."

Direct na de geboorte
Een andere Amsterdammer, die niet met zijn naam in de krant wil, kwam in een vergelijkbare situatie terecht. Hij kreeg met zijn Spaanse echtgenoot een dochter via een draagmoeder en een eiceldonor, in de Verenigde Staten. Direct na haar geboorte moesten ze naar Spanje, omdat zijn schoonvader was overleden.

Het meisje had een Amerikaans paspoort, en in Spanje vroegen ze een Spaans paspoort aan. Dat liet even op zich wachten. In de tussentijd probeerden ze het meisje in te schrijven in Amsterdam, bij stadsloket Zuid. "De loketmedewerkster smeet het Amerikaanse paspoort terug over de balie. We willen hier alleen rode paspoorten!"

Later, toen het Spaanse paspoort eenmaal binnen was, gingen ze maar naar het stadhuis - ze wilden niet nog een keer dezelfde medewerkster treffen. "Daar kregen we allereerst te horen dat we iets illegaals had gedaan, waarbij de ambtenaar kennelijk doelde op de Amerikaanse draagmoeder. Ze nam al onze spullen mee en bleef een half uur weg."

Na drie weken kregen ze een brief dat hun dochter was ingeschreven, inmiddels ruim een half jaar oud. "We hebben ­gelukkig geen zorgkosten gemaakt in de tussentijd, maar we zijn wel heel onprettig behandeld."

Een woordvoerder van wethouder Touria Meliani (Dienstverlening) zegt dat er formeel niets fout is gegaan. "Maar de communicatie had zeker beter gekund."

Kamervragen

Eind 2018 hebben de Tweede ­Kamerleden Tobias van Gent en Dilan Yezilgöz (VVD) vragen gesteld over de situatie van de familie Yizhak Cooremans. Minister Sander Dekker van Rechtsbescherming antwoordde dat de wet nu eenmaal voorschrijft dat de moeder vermeld moet staan in de geboorteakte.

Als een buitenlandse geboorteakte in Nederland niet voor erkenning in aanmerking komt, moet via de rechter een nieuwe akte worden opgemaakt.

Een Staatscommissie doet nu onder­zoek naar de regelingen rond andere vormen van ouderschap. "Draagmoeders, wensouders en kinderen moeten beter worden beschermd," zegt D66-Kamerlid Vera Bergkamp. "Nu komen internationale homostellen met kinderen in juridisch veel te complexe situaties ­terecht."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden