Valt er iets zinnigs te zeggen over iets dat je niet kent?

Hoe erg is het als een beroemd schilderij is verbrand? Stel: de Nachtwacht is in vlammen opgegaan. Maar we hebben nog wel alle foto's, boeken en televisieprogramma's over dat schilderij. Hoe erg is het dan als het schilderij zelf is verdwenen?

Wat ik dan zou betreuren, is dat ik me niet meer kan voorstellen dat Rembrandt ooit op even grote afstand van de Nachtwacht heeft gestaan als ik. Maar verder kan ik niets verzinnen.

Als ik zou schilderen en ik zou die schilderijen die nu zijn verbrand willen bestuderen, dan zou ik misschien wel meer hebben aan de boeken dan aan de schilderijen zelf.

Ik vind het een ingewikkelde kwestie.

Ik houd van boeken. Gerard Reve is mijn lievelingsauteur. Maar stel dat zijn oorspronkelijke manuscripten zouden zijn verdwenen, zou ik dan minder van Reve houden? Of is dit een verkeerde vergelijking? Stel dat ik zijn boeken had gelezen, maar dat om onnavolgbare redenen wij geen kennis meer konden nemen van De avonden en Op weg naar het einde. Zou onze cultuur er dan anders uitzien? Zou ik een ander mens zijn?

Ik weet dat er boeken, toneelstukken en gedichten van Julius Caesar zijn die niemand van ons kent: ze zijn verdwenen. Hoe erg is dat? Je kunt op die vraag geen bevredigend antwoord geven, want je weet het niet. De bibliotheek in Alexandrië, met tussen de vier- en negenhonderdduizend boekrollen waarin alle wetenschap was beschreven die ze op dat moment kenden, is ongeveer aan het begin van onze jaartelling verwoest. Zonde, eeuwig zonde. Maar kun je er meer over zeggen dan dat het zonde is?

Valt er iets zinnigs te zeggen over iets dat je niet kent?

De domme moeder van een stelletje nog dommere misdadigers heeft belangrijke schilderijen verbrand. We doen of onze cultuur daarmee is ingestort. Maar dat is natuurlijk niet zo. Het is jammer. Het is zonde.

Het is onmogelijk geworden om net zo dicht bij het oorspronkelijke schilderij te staan als de schilder. Maar we kunnen de werken, hoewel ze verbrand zijn, nog steeds van zeer nabij bekijken. We kunnen precies zien hoe de schilder het heeft geschilderd. We kunnen zelfs de oorspronkelijke kleuren met behulp van computeranimaties terug laten komen.

Het meest tragische aan zo'n misdaad is dat je beseft dat je niet zo veel mist.

 
Er zijn boeken van Caesar die we niet kennen: ze zijn weg
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden