Plus

Vakantie terugverdienen? Verhuur je huis (aan vrienden)

Vroeger was je blij als iemand op de kat wilde passen tijdens je vakantie. Nu weten Amsterdammers: elke vierkante meter is geld waard. Ze gaan op reis en verhuren hun woning. Is de woningzoekende ook even twee weken onder de pannen.

Beeld Jip van den Toorn

'Toevallig iemand die in de zomer in Amsterdam wil wonen en mijn plantjes water wil geven? Ik verhuur mijn studio voor een maand: 600 euro incl.' 'Heb je altijd al in de Jordaan willen wonen? Dat kan deze zomer! (565 euro p/m).' 'Te huur voor twee weken. Super dakterras en balkon aan de achterzijde, Wifi (duh!) 500 euro voor twee weken.'

Het is zomaar een greep uit de advertenties die op Facebook voorbijkomen tijdens mijn zoektocht naar een vaste woonruimte in Amsterdam. Dat veel mensen hun kamer of woning onderverhuren wanneer ze voor langere tijd naar het buitenland gaan, is niets nieuws.

Sterker nog, dat deed ik acht jaar geleden ook, toen ik voor vier maanden naar Londen verhuisde voor mijn studie. Mijn studentenbudget kon die dure stad al nauwelijks aan, laat staan dubbele woonlasten.

Wat vooral opvalt is het aantal advertenties op Facebook van mensen die voor veel kortere perioden hun woning of kamer verhuren: één, maximaal twee maanden, soms slechts een paar weken en vaak op korte termijn.

Alleen al in de openbare Facebookgroep 'Kamer Gezocht/Aangeboden in Amsterdam' ­werden in de maand juni 115 advertenties geplaatst; 59 daarvan zijn voor kamers of woningen die korter beschikbaar zijn dan twee maanden. In de meeste gevallen omdat de verhuurder op vakantie gaat.

Slaatje slaan
Vragen we nog weleens ergens géén geld voor? Vroeger was je blij als iemand op je huis kon passen en je planten en kat verzorgde. Hebben Airbnb en huisjesmelkers ons allemaal in handelaren veranderd? Wil werkelijk iedereen een slaatje slaan uit de vierkante meters die ze tot hun beschikking hebben?

Als woningzoekende voelt het wrang. Het is één ding om veel geld te betalen aan een anonieme huisbaas, maar iets anders om op Facebook te zien hoe anderen jouw woningnood gebruiken om hun vakantie te betalen.

Niet lang nadat ik een oproep op Facebook heb geplaatst waarin ik laat weten een woning te zoeken, stuurt vriendin Sarah (31) een bericht. 'Lief, wat kun je betalen aan huur?' Maximaal 900 euro, antwoord ik. Een flinke hap uit mijn salaris, belachelijk veel geld überhaupt, maar het alternatief is zoeken in randgemeenten als Purmerend of Haarlem en dat wil ik niet.

Sarah is op dat moment haar burn-out aan het verwerken op Bali en schrijft: 'Ik wil hier misschien een tijdje gaan wonen en mijn huis in Amsterdam verhuren.' Hoelang weet ze nog niet precies, maar ze denkt zes maanden om het te proberen.

'Wel officieel via de woningbouw met een contract, maar dan ook wat extra huur buiten het contract om zodat ik hier een videobedrijfje kan beginnen. Het kan nog een tijdje duren en misschien kom ik tussendoor nog terug, maar het is een idee.'

Tropische kiekjes
Het is inderdaad een idee, maar het veroorzaakt een dubbel gevoel. Sarah is zelf namelijk maar 650 euro (incl) per maand kwijt aan haar woning. Dat iemand, een vriendin nota bene, 250 euro per maand aan mijn woningnood wil verdienen om op Bali te kunnen blijven, steekt.

Al is het om een bedrijf te beginnen. En eerlijk is eerlijk, de tropische kiekjes van een surfende en mediterende Sarah die de afgelopen tijd op Facebook verschenen, helpen niet. Ben ik jaloers? Misgun ik het haar? Of gaat het gewoon tegen mijn principes in? Wat het ook is, ik zeg er niets van.

Integendeel. 'Goed idee! Ik zoek ondertussen wel verder, maar hou me op de hoogte!' is mijn antwoord. Enerzijds weet ik ook wel dat de kans klein is een zelf­standige woning te vinden in deze oververhitte woningmarkt. Laat staan een van 900 euro. Bovendien: zes maanden is alweer langer dan al die andere mogelijkheden. In zekere zin verleent ze me dus een gunst.

Anderzijds gaat dit 'verdienmodel' me te ver. Kosten dekken? Soit. Wat borg? Prima. Maar extra geld vragen omdat de markt zich ervoor leent? Zit de wederdienst hem niet ook al in het passen op haar huis? Het voelt meer als profiteren van mijn situatie, dan als het sluiten van een fair deal. De volgende dag laat ik haar weten toch alleen voor een permanente woning te willen gaan. Zeggen wat me werkelijk dwars zit, doe ik niet.

Ik ben benieuwd of het winstoogmerk van Sarah ook opgaat voor de verhuurders die korter weg zijn. Niet in de minste plaats omdat iedereen weet dat je met Airbnb flink geld kan verdienen. Hoe zit dat met de 'Facebookverhuurders'?

Mooi meegenomen
Jasper (30) verhuurt zijn koopwoning voor twee weken. De 500 euro die hij daarvoor vraagt zijn gebaseerd op zijn maandelijkse vaste lasten van 1000 euro. Winst maakt hij er dus niet op. "Als het leeg blijft, blijft het leeg. Maar niet geschoten is altijd mis en het zou een makkelijke manier zijn om een zakcentje te verdienen tijdens mijn vakantie in Frankrijk."

Anouk (26) die haar kamer van veertien vierkante meter voor een maand verhuurt, vraagt juist minder dan ze zelf betaalt. "Mijn huur is 770 euro per maand, maar de kamer staat voor 650 euro op Facebook. Ik wil mensen niet afschrikken. Ik vind mijn eigen huur ook hoog. Elk beetje dat ik ervoor kan vangen is mooi meegenomen." Ze gebruikt het geld om de kosten van haar vakantie op Sri Lanka te drukken.

Beeld Jip van den Toorn

Misschien ligt daar ook wel het verschil met mijn studententijd: de huren zijn tegenwoordig aanzienlijk hoger, waardoor sparen voor een vakantie ook lastiger is. De dubbele lasten van een hotel of hostel (deels) dekken door je woning te verhuren, klinkt dan als een prima oplossing en - afgezien van het tijdsbestek - niet heel anders dan wat ik destijds deed.

Het is wel die duur waar het 'm in zit. Waarom mikken op de woningzoekende als er ook een duidelijke kortstondige markt is: toeristen. Anouk: "De kans dat toeristen je kamer voor een maand huren is kleiner. Bovendien heb ik twee huisgenoten, die vinden het prima als er een maand iemand bijkomt, maar ze willen geen wisselende toeristen. Mijn huisbaas weet het niet, maar zolang hij de huur krijgt bemoeit hij zich er niet mee."

Spookburgeracties
Dat is maar de vraag. In de meeste gevallen staat in het huurcontract dat onderhuur niet mag. Komt de huisbaas erachter dat er zonder zijn toestemming toch wordt onderverhuurd? Dan kan hij het huurcontract ontbinden.

Ook de gemeente houdt de boel in de smiezen. Vooral bij (zeer) tijdelijke huur wordt het inschrijven op het woonadres nogal eens achterwege gelaten. Maar hoe kort je ergens ook woont, inschrijven op het woonadres is wettelijk verplicht.

"Handhaving woonfraude doet actief aan zogenaamde 'spookburgeracties' om crimineel gebruik van appartementen tegen te gaan," zegt gemeentewoordvoerder Nika Haspels. Blijken de gegevens niet te kloppen, riskeer je een boete van 240 tot 325 euro.

Daarbij: Facebook geeft misschien het gevoel van vertrouwen omdat je snel 'via via' aan een huurder komt, het heeft geen reviewsysteem zoals Airbnb dat heeft. Dat dat verkeerd kan uitpakken, heeft Hendrawanto (41) ondervonden. Hij verhuurde zijn woning vijf keer onder.

Gewaagd
"Vrijwel al mijn ervaringen waren negatief: smerige keuken, wanbetalers, niks ernstigs maar wel vervelend." En dat terwijl hij de tijdelijke huurders altijd binnen zijn eigen netwerk op Facebook zocht en minstens één keer van tevoren ontmoette.

De laatste ervaring, twee jaar geleden, was voor Hendrawanto de druppel. "In plaats van één Franse jongen bleken er zes mensen in mijn woning te zitten. De chef van het restaurant onder mijn woning had opgemerkt dat er van alles in en uit mijn huis liep en stuurde me een foto waarop zes man uit het raam hingen. Of dat de bedoeling was? De huisbaas had maar net op dat moment langs hoeven lopen. Toen werd het risico me wel duidelijk."

Voor eigen huisbaas spelen is op z'n zachtst gezegd gewaagd. En ook als onderhuurder zou je zomaar weer op straat kunnen staan. Nu ben ik, zoals ik al tegen Sarah zei, niet op zoek naar iets tijdelijks, maar van al die 115 advertenties in de eerdergenoemde Facebookgroep zijn er slechts 26 voor onbepaalde tijd.

En als typische starter op de woningmarkt - freelancer, modaal inkomen en 'slechts' twaalf jaar tijd op de wachtlijst van Woningnet - verloopt de zoektocht via de officiële wegen van makelaars en woningcorporaties evenmin soepel. Zit er dan toch niks anders op dan als een soort nomade van maand naar maand te huishoppen en daar 'gewoon' voor te betalen?

Wederzijdse dienstverlening
Vriendin Laura (30) geeft me wat hoop. Ze gaat regelmatig op reis en vraagt altijd iemand op haar huis te passen. Gratis. "In de eerste plaats omdat ik twee katten heb, anders zou ik ze bij iemand anders moeten onderbrengen en diegene vragen ze te verzorgen, zodat ik geld kan verdienen. Dat voelt raar."

"Bovendien ken ik altijd wel mensen die in woningnood zitten. Die help ik graag even uit de brand: zo kunnen mijn katten op hun vertrouwde plek blijven, weet ik dat er een betrouwbaar persoon in mijn huis zit en heeft diegene even onderdak in Amsterdam."

"Die wederzijdse dienstverlening geeft een fijn en rustig gevoel. Het scheelt dat mijn huur niet heel hoog is. Ik kan me voorstellen dat je er anders naar kijkt als je elke maand torenhoge huren moet ophoesten."

Wie in Amsterdam wil wonen zal vaak (te) diep in de buidel moeten tasten. Maar wat de huisbaas kan, kun jij ook, luidt de gedachte. En dat zou je zomaar eens je ticket kunnen schelen.

Sociale media bieden alle gemakken een gokje te wagen en wie weet 'help' je er nog iemand mee ook. Je zou haast gek zijn als je het niet doet. Maar dat valt nog te bezien. Onderhuur is niet risicovrij, zeker niet wanneer het in strijd is met het huurcontract.

Lekker extraatje
Bovendien geven sociale netwerken een schijnzekerheid van controle, maar wie je werkelijk in huis haalt valt niet van een profielfoto af te lezen. Tot slot zou je je kunnen afvragen hoe ethisch en goed het is voor de stad, de bewoners én huizenmarkt als iedereen voor huisbaas speelt.

Sinds de chats over de onderhuur had ik mijn vriendin Sarah niet meer gesproken. En dat terwijl ze al twee maanden terug in Amsterdam is en ik - na lang ploegen door tijdelijke advertenties - een fijne, permanente plek heb gevonden. Een goed moment om haar te bellen.

"Hey Saar, hoe is het? Ik wil het graag even met je hebben over ons huizen­gesprek." Na te hebben uitgelegd wat me dwars zit is het even stil. "Je hebt gelijk, dat gevoel dat het niet klopte had ik uiteindelijk zelf ook."

Ze vervolgt: "Ik zag het als een kans, wilde zó graag iets op Bali beginnen. Die 250 euro per maand was een lekker extraatje geweest. Dus praatte ik het goed door te denken: 'iedereen doet het' en 'ik bezorg jou een mazzeltje, want in de vrije sector is dit soort huizen minstens 1100 euro'. Snap je?" Ik snap het.

De volledige namen van de geïnterviewden zijn bekend bij de redactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden