UvA in zwaar financieel weer

Door ambitieuze vastgoedplannen zit de Universiteit van Amsterdam in een steeds klemmender financieel keurslijf. Dat maakt het afstoten van beeldbepalende panden in de binnenstad noodzakelijk.

Het PC Hoofthuis aan de Spuistraat Beeld Rink Hof

De miljoenenverkoop van het Bungehuis in de Spuistraat is slechts een eerste stap in het afstoten van 'het tafelzilver' van de Universiteit van Amsterdam. Gezichtsbepalende panden als het uitgestrekte P.C. Hoofthuis aan het Singel/de Spuistraat en de Universiteitsbibliotheek staan op de nominatie voor verkoop, mogelijk nog dit jaar. Op nog vier andere plekken in de binnenstad zijn UvA-panden in beeld voor mogelijke verkoop of verhuur.

Grote schulden
Het is een vooruitzicht dat de populariteit van het toch al geplaagde college van bestuur geen goed doet. Voorzitter Louise Gunning en haar medebestuurders krijgen van de protesterende studenten het verwijt te opereren als het management van een concern, dat beheer van de vastgoedportefeuille belangrijker vindt dan de kwaliteit van het onderwijs.

Het UvA-bestuur streeft naar de vorming van een viertal campusachtige gebieden in de stad. Faculteiten en ondersteunende diensten gaan dichter bij elkaar zitten, op minder vloeroppervlak. Vanwege dat ambitieuze plan heeft de universiteit zich diep in de schulden gestoken. In 2018 bereikt de schuldenlast volgens de huidige planning een hoogtepunt, met een bedrag van 567 miljoen euro. Dan resteert van het eigen vermogen nog 185 miljoen, tegen 300 miljoen in 2013. Als alles goed gaat. In het laatste jaarverslag noemt de UvA 'publieke beeldvorming' rond de financiering van de plannen een risico.

Verkoop bittere noodzaak
Uit de begroting voor dit jaar blijkt dat de UvA de grootst mogelijke moeite heeft om te voldoen aan de financiële eisen van de onderwijsinspectie. Het bestuur rekent met een verlies over 2015 van ruim 18 miljoen euro, 7 miljoen meer dan eerder was gedacht.

De banken waar de UvA grote kredieten betrekt, kijken met argusogen naar de ontwikkelingen. Zonder extra bezuinigingen kunnen nieuwe leningen op de tocht komen te staan. Dat maakt de verkoop van een deel van het tafelzilver bittere noodzaak. Want zonder leningen vallen de campusplannen in duigen.

Verdwijnen uit binnenstad
Stadssocioloog Léon Deben, vóór zijn pensioen docent aan de UvA, hekelt de terugtocht van de UvA uit de binnenstad. 'De UvA gaat steeds meer lijken op de universiteiten van Rotterdam en Utrecht, gevestigd aan de rand van de stad. Gelukkig hebben we nog de Oudemanhuispoort en het Binnengasthuisterrein. Maar vroeger was de universiteit veel meer verankerd in de binnenstad. We zaten bij wijze van spreken naast de hoeren.'

Al in 2011 zette Deben voor de Amsterdamse PvdA in een rapport uiteen dat het campusproject de leefbaarheid in het centrum onder druk zet. De kans bestaat dat de opengevallen plaatsen worden ingenomen door hotels, zoals bij het Bungehuis zal gebeuren. 'De binnenstad heeft de studenten nodig voor het behoud van haar gemengde karakter,' aldus Deben in zijn rapport.

In het huisvestingsplan 2005-2009 formuleerde de UvA het nog als taak 'de cultuur en geschiedenis van de stad te bewaren en te ontsluiten'. In de huidige plannen ontbreekt die doelstelling. Deben: 'Terwijl de UvA zich wel nadrukkelijk afficheert als stadsuniversiteit.'

Lees vandaag (27/2) meer in Het Parool: 'Panden geven UvA kracht'

Hoe zit het precies met de geldstroom tussen Den Haag en de Universiteit van Amsterdam?

Vijf vragen over het vingerwijzen van het Universiteitsbestuur.
Beeld Jorris Verboon
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden