Uitstootdoel Urgenda lijkt ineens haalbaar

Het kabinet lijkt per ongeluk dit jaar toch te voldoen aan het Urgendavonnis. Nieuwe maatregelen moeten ervoor zorgen dat er volgend jaar ook minder CO2-wordt uitgestoten.

De uitstoot van broeikasgassen loopt door de lockdown snel terug. Hoeveel is echter niet precies bekend.Beeld Robin Utrecht

De coronacrisis zorgt ervoor dat de uitstoot van CO2 in Nederland dit jaar met megatonnen tegelijk terugloopt, zo blijkt uit scenario’s van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Echte doorrekeningen zijn het niet, maar nu de economie met de lockdown op een lager pitje is gezet, stoten vooral in industrie en transportbedrijven veel minder broeikasgassen uit.

Zo lijkt het erop dat het kabinet toch gaat voldoen aan de door de rechter opgelegde verplichting om dit jaar een kwart minder CO2 uit te ­stoten dan in 1990. Die plicht vloeide voort uit het vonnis van de rechter en het daaropvolgende arrest van de Hoge Raad in een klimaatzaak die was aangespannen door duurzaamheidsorganisatie Urgenda.

Als de economie nu heel snel weer op volle toeren gaat draaien, zal het er volgens het PBL nog om spannen, maar als de economie tot na de zomer vanwege het coronavirus wordt lamgelegd, zou de reductie van CO2-uitstoot zelfs op 27 tot 29 procent kunnen uitkomen.

Hoogstwaarschijnlijk gaat het om een tijdelijke teruggang. Urgenda onderstreept dat het vonnis ook geldt voor de jaren na 2020. Minister Eric Wiebes (Economische Zaken) kwam daarom vrijdag ook met maatregelen die de CO2-uitstoot structureel moeten terugdringen. Zo krijgen de kolencentrales een ‘uitstootplafond’ zodat ze zo ongeveer op halve kracht gaan draaien. Dat kost wel een lieve duit: de eigenaren van de kolencentrales worden gecompenseerd.

Koelkastpremie

De woningcorporaties kunnen 150 miljoen van de verhuurdersheffing terugkrijgen als ze extra investeren in verduurzaming van hun woningen. Verder is er nog een lange lijst met kleinere maatregelen, zoals een premie van 35 euro voor wie zijn oude koelkast netjes inlevert voor recycling.

Na het eerste Urgendavonnis in 2015 maakte het kabinet weinig aanstalten zijn verplichtingen na te komen. Zelfs toen Urgenda het hoger beroep won, kwam de overheid maar mondjesmaat met maatregelen. Wiebes doet dat nu alsnog vanwege de vrees dat na de lockdown het herstel van de economie zal worden gesmoord in strenge klimaatregels.

Het PBL heeft zich ook afgevraagd of de coronacrisis op de lange termijn doorwerkt in verminderde CO2-uitstoot. Bij een ‘inhaaleffect’ van de economie zal ook de uitstoot van broeikasgassen snel weer opleven. Maar het PBL ziet ook redenen voor een blijvend kleinere CO2-uitstoot. Als we vaker blijven thuiswerken en via een beeldverbinding vergaderen, bijvoorbeeld. De overheid kan verduurzaming als voorwaarde stellen aan bedrijven die tijdens de crisis overeind worden gehouden.

Schone technologie

Aan de andere kant zou het ook kunnen dat bedrijven hun investeringen in schone technologie uitstellen vanwege onzekere vooruitzichten. Na de financiële crisis van 2008 bleef de prijs voor CO2-emissierechten lang uiterst laag waardoor bedrijven weinig werden gestimuleerd om energie te besparen.

Het PBL oppert daarom meer te investeren in de bouw. Het lijkt erop dat die de komende jaren hard zal worden geraakt. Geld dat in renovatie en isolatie wordt gestoken is snel terugverdiend omdat daarmee veel energie wordt bespaard.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden