Opinie

'Uitspraak rechter bewijst noodzaak slot op Schiphol'

Nederland moet een voortrekkersrol opeisen in de krimp van de luchtvaart, meent Lammert van Raan. Alleen zo vallen het klimaat en de leefbaarheid rond Schiphol nog te redden.

The sky is the limit zit als gedachte letterlijk aan zijn plafond.Beeld Getty Images

De heilige huisjes van VVD en CDA in de klimaatonderhandelingen zijn onbewoonbaar verklaard. Zowel de Klimaatzaak van Urgenda als het 'rapport van de eeuw' van het IPCC laten pijnlijk zien hoezeer het huidige Nederlandse klimaatbeleid tekortschiet.

Zelfs oud-milieuminister Pieter Winsemius kiest de kant van milieuactivisten door te stellen dat het boterzachte klimaatbeleid onhoudbaar is. Intussen wordt in Rotterdam een internationale commissie opgetuigd die van klimaatplannen een politieke klimaatverandering moet maken.

Het 'groenste kabinet ooit' stuurt een bewindsvrouw met mooie woorden naar de Maassstad terwijl haar daden de weg plaveien voor meer start- en landingsbanen. Nederland zou de komst van de klimaatcommissie moeten aangrijpen om een voortrekkersrol op te eisen, bijvoorbeeld in krimp van de luchtvaart.

Symboolpolitiek
Met de huidige groei vliegt de wereldbevolking in 2100 vijftien keer zoveel kilometers als in 2015. Dat heeft dramatische gevolgen. Als er niks gebeurt, stijgt het aandeel van de CO2-emissie van toerisme naar 75 procent in 2100.

Het merendeel van die uitstoot vindt plaats in hoge luchtlagen met een extra schadelijke uitwerking. Vliegtaks, CO2-belasting, investeringen in schonere technologie, biobrandstof en investeringen in hogesnelheidsspoorlijnen zijn slechts symboolpolitiek. Het blijft een druppel op een gloeiende plaat zolang de luchtvaartsector niet substantieel krimpt.

Van de in liberale en conservatieve kringen gepropageerde zelfregulering mogen we niks verwachten. De International Civil Aviation Organisation is zelf verantwoordelijk voor maatregelen tegen uitstoot: een variant op de slager die zijn eigen vlees mag keuren. De luchtvaartindustrie is er tot in haar diepste vezels van overtuigd dat ze ongebreideld door kan groeien.

Maatschappelijke draagvlak
Groeien kan altijd. Tot je morbide obesitas hebt. Op dat punt zijn we beland. Elk investeringsbesluit over Lelystad, Schiphol en andere luchthavens heeft tientallen jaren gevolgen voor de levenskwaliteit en gezondheid van omwonenden en komende generaties.

De rechter heeft zich nu voor de tweede keer uitgesproken ten faveure van het klimaat. Jonge politieke talenten stelden een klimaatmanifest op met D66-coryfee Jan Terlouw. Éminences grises binnen de VVD als Nijpels en Winsemius pleiten voor een radicale wijziging van het voorliggende klimaatcompromis.

Het maatschappelijk draagvlak voor een wijziging van het vluchtschema is groter dan ooit. Dit is het moment voor vliegpartijen als VVD en CDA om ook hun koers drastisch bij te stellen.

Lammert van Raan
Tweede Kamerlid voor de Partij voor de Dieren.

Lammert van Raan.Beeld anp

De nu gekozen oplossingen door Schiphol, lobbyisten en politici van groeigezinde partijen heeft veel weg van een processie van Echternach: drie stappen vooruit, twee stappen terug.

Het aantal van 32.000 nachtvluchten op Schiphol zou volgens deze plannen met een derde moeten krimpen, om een verdere groei van de luchthaven na 2020 mogelijk te maken. Vier provincies en dertig gemeenten stellen dat voor aan de Omgevingsraad Schiphol (ORS), die voor Kerstmis advies moet uitbrengen over het gewenste toekomstscenario voor de nationale luchthaven.

Fopspeen
Het is ongelooflijk dat de gekozen regionale politieke vertegenwoordigers van de omwonenden van Schiphol menen dat hun fopspeen van minder nachtvluchten het verzet tegen uitbreiding in slaap kan sussen. Minder vluchten die het daglicht niet kunnen verdragen, maar vervolgens meer vluchten overdag, die net zo vervuilend zijn en net zo schadelijk voor het klimaat.

Kennelijk denken veel politici dat burgers daar nog niet van wakker zullen liggen, omdat het klimaat een ver-van-mijn-bedshow zou zijn voor velen. Na ons de zondvloed, als we nu maar goedkoop kunnen vliegen.
Het goedkoopste vliegticket van Schiphol naar Bordeaux kost 16,98 euro, terwijl het goedkoopste treinticket van 53,00 euro maanden van tevoren geboekt moet worden.


Het systeem om vervuilende vormen van vervoer kunstmatig te subsidiëren is doorgeschoten. Wie z'n Fiat Panda volgooit met brandstof betaalt 40 euro aan accijns, terwijl een Boeing 737 geheel belastingvrij mag worden volgetankt. De 7 euro vliegtaks die het kabinet wil invoeren op Europese vluchten is een schertsbedrag. Ter vergelijking: wie met de auto naar Bordeaux rijdt, betaalt al meer dan 70 euro tol en minstens zo'n bedrag aan brandstofaccijns.

We staan rijendik op Schiphol, voor de vluchten die we eigenlijk niet willen en die het leven van onze kinderen en kleinkinderen van wie we zo veel houden, onmogelijk gaan maken.

Dankzij de Urgenda-uitspraak is krimp de nieuwe standaard geworden die nu zonder schroom door alle partijen en milieuorganisaties omarmd kan worden. The sky is the limit zit als gedachte letterlijk aan zijn plafond. Nu moet het politieke klimaat nog veranderen om het tij te keren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden