Plus

Uitpuilende staatskas geeft rust bij formatie

Na dagen van verkenningen doen VVD, CDA, D66 en GroenLinks wat werd verwacht: ze gaan inhoudelijk formeren. Maar niemand heeft haast.

Fractievoorzitter Mark Rutte (VVD) eerder deze week, na afloop van een gesprek met verkenner Edith Schippers.Beeld ANP

In de meest optimistische voorspelling had het parlement gisteren al gedebatteerd over het verslag van Edith Schippers van haar verkenning voor een nieuw kabinet. En was zo de weg vrijgemaakt voor een start met formeren. Maar na vier etmalen van gesprekken is dat tijdpad overboord. Niemand die erom maalt.

Het gebrek aan tempo - zeker vergeleken met dat van PvdA en VVD in 2012 - heeft bovenal een politiek motief. Anders dan toen is de verkiezingsuitslag geen afgetekende. Welke kant het opgaat, moet stap voor stap verklaard kunnen worden, stelt Sybrand Buma (CDA).

In ieder geval geprobeerd
Hij verzucht dat hij nog steeds moet uitleggen waarom hij nu niet met de PVV in zee wil. "Ik krijg daar nog steeds mailtjes over, terwijl ik dat toch al die jaren heb uitgelegd."

Buma sprak al viermaal zijn fractie toe. De portee van zijn verhaal: we moeten deze poging met GroenLinks ook zorgvuldig en rustig doen om aan de kiezer te verantwoorden dat we het in ieder geval geprobeerd hebben.

Bij de VVD zit men inhoudelijk misschien ook niet zo op GroenLinks te wachten, maar iedereen zet een stalen gezicht op en straalt eenzelfde kristalheldere boodschap uit: we geven het een serieuze kans. Niemand die de liberalen later kan verwijten dat men de optie bij voorbaat terzijde hebben geschoven.

11 miljard te besteden
Dat het economisch klimaat daar ruimte toe biedt, is nog zo'n verklaring voor het gebrek aan haast bij Schippers en de fracties. Anders dan in 2012 zit er nu geen economische crisis op de hielen van een aanstaand kabinet.

Sterker nog: iedere dag dat het huidige kabinet demissionair op een opvolger wacht, wordt er minder geld uitgegeven. Het Centraal Planbureau deed er vanmorgen nog een schep op: kabinet-Rutte III heeft zelfs 4 miljard euro meer te besteden straks, 11 miljard in totaal. Het begrotingsoverschot waar het land op koerst, zorgt voor een rustig gevoel aan het Binnenhof.

Enthousiasme vs. realisme
Dat geldt zeker voor de onderhandelaars Rutte (VVD), Buma, Pechtold (D66) en Klaver (GroenLinks). Over de slagingskansen voor een 'regenboogcoalitie' zegt dat verder niets. Dat is vooral een inhoudelijke afweging.

In het 'motorblok' van VVD, CDA en D66 is men al niet onverdeeld positief. Alleen bij D66 is enthousiasme te bespeuren, die partij zoekt een progressieve partner. Waar Buma spreekt van gesprekken 'die je moet doorlopen', zegt Pechtold dat het 'moet lukken'. Voor de een lijken de besprekingen een verplicht nummer, de ander wil heel graag. Of zoals een ingewijde het zegt: "De één zit er met enthousiasme, de ander vanuit realisme."

Nog los daarvan zijn de struikelblokken talrijk. Het CDA verfoeit de groene belastingplannen van GroenLinks, of het bepleite kinderpardon. En de VVD kan het de rechtervleugel niet verkopen om 'automobilistje te pesten', zoals de plannen van Klaver heten. Woensdag schuift het kwartet desalniettemin aan. Maar de gedachte om het toch ook nog eens met de ChristenUnie te proberen, waart ongetwijfeld in de hoofden van Rutte en Buma rond. Tijd genoeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden