Uitglijder Serie A: antiracisme campagne met apen in de hoofdrol

Het Italiaanse voetbal verzuimt keer op keer om streng op te treden tegen racisme. Illustratief is een campagne van de Serie A, die volgt op turbulente maanden.

Mario Balotelli reageert op de supporters van Hellas Verona.Beeld EPA

De campagne bestaat uit schilderijen van gemaskerde apen in drie verschillende kleuren, die een westerse, Aziatische en zwarte aap moeten symboliseren. Het is de bedoeling dat de schilderijen worden opgehangen in de stadions. “Uiteindelijk zijn we allemaal apen,” zegt kunstenaar Simone Fugazzoto.

De campagne volgt op een open brief van twintig clubs uit de Serie A, de hoogste afdeling van het betaalde voetbal in Italië. Daarin roepen ze de bond op iets te doen tegen het aanhoudende racisme in de stadions. De clubs waren niet te spreken over het kunstwerk van Fugazzoto. ‘Kunst kan prachtig zijn, maar we zijn het sterk oneens met het gebruik van apen als afbeeldingen in de strijd tegen racisme,’ twitterde AC Milan dinsdagochtend. ‘We waren verrast door het gebrek aan overleg.’

In Italië worden zwarte voetballers al jarenlang racistisch bejegend. Dat is deze jaargang niet anders. Het seizoen was pas net onderweg toen Romelu Lukaku, de Belgische zomeraankoop van Internazionale, in de uitwedstrijd tegen Cagliari oerwoudgeluiden van het publiek moest ondergaan terwijl hij een penalty nam.

Cagliari werd niet gestraft. De Italiaanse voetbalbond vond dat de oerwoudgeluiden ‘qua omvang en perceptie niet racistisch bedoeld waren.’

Een fanatieke groep supporters van zijn eigen club praatte het racisme zelfs goed, een reflex die we vaker zien in Italië. ‘We begrijpen dat dit als racistisch kan worden ervaren, maar zo zit het niet. In Italië proberen we van alles om de tegenstander nerveus te maken,’ schreef de supportersgroep in een verklaring op Facebook. ‘Zie dit als een vorm van respect, als een teken dat de tegenstander bang is voor de doelpunten die jij tegen hun club kan maken.’

In november was het weer raak: er werden in een weekend oerwoudgeluiden naar meerdere spelers gemaakt. De supporters van Hellas Verona hadden het gemunt op Mario Balotelli. De spits van Brescia is in Italië al vaker slachtoffer van racisme geweest en verliet al eens huilend het veld. Deze keer trapte hij boos de bal het publiek in.

Ook Balotelli hoeft niet op de steun van zijn eigen supporters te rekenen. De harde kern van Brescia liet in een verklaring weten dat de actie van Balotelli een teken van zwakte was. De fans van Hellas Verona noemen het incident geen racisme. Zelfs de burgemeester van de stad, Federico Sboarina, ontkent dat de fans zich misdroegen. Het stadsbestuur wilde Balotelli aanklagen voor laster, omdat hij Verona in een kwaad daglicht zou zetten.

Lukaku scoort de penalty tegen Cagliari.Beeld EPA

Media

Ook de Italiaanse media maakten dit seizoen een aantal flinke uitglijders. Zo plaatste de toonaangevende Italiaanse sportkrant Corriere dello Sport op de voorpagina een foto van zwarte spelers Romelu Lukaku en Chris Smalling, die die avond tegenover elkaar op het veld zouden staan. De kop erbij luidde: ‘Black Friday’. 

Elders wilde een Italiaanse analyticus een compliment geven aan Lukaku. Hij stak de loftrompet over de spits, maar eindigde met: ‘De enige manier om hem de baas te kunnen zijn, is hem tien bananen geven om op te eten.’ De analist werd daarop ontslagen.

Net wanneer je denkt dat het niet gekker kan, was daar vorige week het uitgelekte audiofragment waarin Luigi De Siervo, voorzitter van de Serie A, zegt de oplossing te hebben voor racisme in de voetbalcompetitie: de microfoons uitzetten. Dan zijn de spreekkoren immers niet meer te horen op televisie. 

Exemplarisch voor hoe diep racisme in de Italiaanse voetballerij is geworteld: de voorzitter van de nationale voetbalbond van Italië was tot twee jaar terug Carlo Tavecchio, die voor het WK van 2014 klaagde over een fictieve Afrikaanse speler ‘die vroeger bananen at en toen opeens in het eerste van Lazio speelde’. Hij werd zes maanden geschorst, maar ook twee keer herkozen.

Fifa

Wereldvoetbalbond Fifa maakte zich in september al zorgen over de situatie in Italië. Op het jaarlijkse Fifa-gala stond voorzitter Gianni Infantino uitgebreid stil bij het Italiaanse probleem. ‘Racisme is gewoon niet acceptabel. Daar moeten we tegen blijven optreden. We moeten vechten tegen racisme en het voor eens en altijd uit het voetbal én de maatschappij verbannen.’

Tot op heden blijven echte sancties van de wereldvoetbalbond of de Europese voetbalbond Uefa uit. De beste sanctie die de Serie A kon bedenken, was de campagne met de gemaskerde apen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden