Uitgeprocedeerden vertrekken het snelst uit Amsterdam

Vanuit Amsterdam vertrekken veruit de meeste uitgeprocedeerde asielzoekers vrijwillig terug naar huis, veel meer dan vanuit de steden die deze groep 24 uursopvang aanbieden.

Azc Amsterdam (voormalige Bijlmerbajes)Beeld ANP

Ook blijkt dat de meeste migranten terug kunnen naar hun land van herkomst, maar dat identiteitsfraude de voornaamste stoorzender is.

Het zijn nieuwe argumenten van burgemeester Eberhard van der Laan in het jarenlange verbeten debat over de opvang van uitgeprocedeerde illegalen in Amsterdam. Zwakke en zieke migranten krijgen 24 uursopvang, maar bij de rest van de uitgeprocedeerden trekt de burgemeester een 'rode lijn'. Bed, bad en brood is de humanitaire ondergrens, maar overdag moeten uitgeprocedeerden terug de straat op.

Het is een groot twistpunt tussen Van der Laan en een raadsmeerderheid van partijen als GroenLinks, D66 en SP, die de uitgeprocedeerden 24 uursopvang willen bieden, zoals in Groningen en Utrecht. Als migranten niet meer over straat hoeven zwerven, zou volgens deze partijen zelfs een nog groter deel van de illegalen de conclusie trekken dat het beter is om naar huis te gaan. Mis, toont de burgemeester aan met deze nieuwe cijfers.

Brazilië en Indonesië
Alleen vanuit Ter Apel gaan meer asielzoekers naar huis als ze geen status hebben gekregen, maar dat is een officiële COA-locatie, waar asielzoekers worden uitgezet. Van alle steden in Nederland, inclusief de gemeenten met een azc, staat Amsterdam bovenaan. Tussen begin 2016 en mei 2017 vertrokken 489 uitgeprocedeerden vrijwillig weer naar huis, ongeveer 10 procent van het landelijk aantal terugkeerders.

Het gaat in de meeste gevallen om migranten uit landen die überhaupt geen recht hebben op een status, zoals Brazilië, Indonesië en de Filipijnen, maar er zitten ook veel Irakezen en Iraniërs tussen. De cijfers komen van de Internationale Organisatie voor Migratie, die de terugkeer van vrijwel iedere migrant registreert.

Vergeleken met de terugkeercijfers van Utrecht (59) en Groningen (52), doet Amsterdam het dus veel beter. 'Het is niet mogelijk om op basis van deze cijfers precieze uitspraken te doen over welke opvang voor betere terugkeercijfers zorgt, maar de cijfers lijken het tegenovergestelde aan te geven,' aldus Van der Laan in een brief aan de raad.

Van der Laan houdt al jaren vast aan het principe van een karige nachtopvang. Die 'rode lijn' is inzet van een hevig debat met de activisten van We Are Here, de Raad van Kerken, Vluchtelingenwerk en de linkse partijen in de gemeenteraad. Van der Laan is tegen 24 uursopvang omdat die volgens hem een aanzuigende werking heeft op andere uitgeprocedeerde migranten. Bovendien komt de permanente opvang van uitgeprocedeerden het draagvlak voor de gehele asielprocedure onder Amsterdammers niet ten goede.

En dan zijn er nog de kosten: er is inmiddels een tekort van anderhalf miljoen op een jaarbudget van 6 miljoen euro.

De echte identiteit
Van der Laan pareert ook het veelgehoorde argument dat uitgeprocedeerden niet terug kúnnen. Migranten die eerlijk hun echte naam opgeven, kunnen bijna altijd terug, zegt hij. 'Als mensen echt willen terugkeren, lukt dat normaliter met hulp van onze terugkeerorganisaties en de Dienst Terugkeer en Vertrek. Hiervoor is het wel essentieel dat de echte identiteit wordt afgegeven.' Uit onderzoek van de Nationale Politie in 2014 is gebleken dat bij ruim 49.000 identiteiten van vreemdelingen vraagtekens kunnen worden gesteld over de authenticiteit.

Een nieuwe botsing tussen Van der Laan en een linkse meerderheid in de raad is uitgesteld tot na de zomer. Dan is ook duidelijk wat er in het nieuwe regeerakkoord wordt afgesproken. Staatssecretaris Klaas Dijkhoff (Justitie) zei al eerder dat hij een wetsvoorstel voorbereidt dat gemeente verbiedt om nog langer opvang te bieden aan illegalen.

Beeld Gemeente Amsterdam/Laura van der Bijl

Rustperiode

Vluchtenlingenwerk Nederland is wel voorstander van de 24 uursopvang, in combinatie met begeleiding, omdat die volgens hen voor een rustperiode zorgt waarin uitgeprocedeerden aan terugkeer kunnen werken. Bovendien wijst de hulporganisatie erop dat 10 tot 30 procent van de uitgeprocedeerden die in Nederland blijven, uiteindelijk toch nog een verblijfsvergunning krijgen, omdat zij met nieuw bewijs kunnen aantonen dat zij wel recht hebben op een status.

Een verklaring voor de hoge terugkeercijfers van uitgeprocedeerden in Amsterdam is volgens Vluchtelingenwerk de efficiënte inrichting van de bed-, bad- en broodregeling. "Er is een goede samenwerking is tussen alle instanties die rond de opvang werken. Dit zou ook een reden kunnen zijn voor het resultaat."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden