Plus

Twee keer betalen voor je grond; hoe zit dat precies?

Eigenaren van een nieuwbouwproject in de Houthavens krijgen niet meteen eeuwigdurende erfpacht. Hun wordt nog de oude erfpachtregeling aangeboden en ze kunnen pas daarna overstappen. Waar maken zij zich druk over?

Nieuwbouw in de Houthavens Beeld Eva Plevier
Nieuwbouw in de HouthavensBeeld Eva Plevier

1. Waarom krijgt niet iedere koper van een nieuwbouwwoning eeuwigdurende erfpacht?
Kopers van woningen in Park Jeruzalem in de Watergraafsmeer, Baken van Narva in de Houthaven en sommige andere projecten kunnen alleen erfpacht voor een tijdvak van vijftig jaar krijgen, in een keer af te kopen of te betalen met jaarlijkse canons. Ze kunnen vervolgens wel meteen overstappen naar eeuwigdurende erfpacht, maar dan moeten ze opnieuw naar de notaris en krijgen een nieuwe afrekening.

Dat komt omdat de gemeente al voor 2016, het ingangsjaar van de nieuwe erfpacht, optiecontracten met ontwikkelaars en bouwers heeft afgesloten. Volgens de gemeente kunnen die niet opengebroken worden. Als dat wel zou gebeuren, zou dat tot hoge kosten leiden en vertraging van de bouw. Sommige juristen denken dat het wel mogelijk is, omdat de gemeente zelf die erfpachtcontracten uitgeeft.

2. Is het waar dat kopers die overstappen van voortdurende erfpacht naar eeuwigdurende erfpacht twee keer voor de grond betalen?
Dat kun je zo uitleggen. De erfpachters moeten een nieuw contract afsluiten. Er moet immers na het lopende tijdvak van vijftig jaar voor voortdurende erfpacht nog een keer worden afgerekend voor de rest van de afkoop voor eeuwigdurende erfpacht.

3. Waarom zegt de gemeente dan dat geen sprake is van dubbel betalen?
De gemeente wijst er op dat niet twee maal betaald wordt voor hetzelfde. De eerste keer wordt betaald voor de eerste vijftig jaar. De tweede keer betaalt de koper voor de periode daarna, voor de eeuwigdurende afkoop. Als een erfpachter de eeuwige canon bij overstap wil afkopen, dan wordt in de afkoopsom bovendien rekening gehouden met het feit dat de erfpachter al voortdurende erfpacht heeft en pas vanaf de einddatum van de lopende tijd eeuwigdurende erfpacht gaat betalen.

Er kan bij eeuwigdurende erfpacht ook een nieuwe jaarlijkse canon betaald worden. Bij overstappen en afkopen is de eeuwigdurende afkoopsom lager dan bij erfpachters die direct een eeuwigdurend contract afkopen. Er zijn kortingen - andere waardebepaling van de WOZ (2014), energiekortingen, algemene erfpachtkortingen - waardoor die tweede betaling veel voordeliger kan zijn dan wanneer kopers ineens eeuwigdurende erfpacht krijgen.

4. Wie heeft gelijk?
Het is een feit dat kopers voor de tweede keer afrekenen. Maar het is niet eenvoudig vast te stellen of kopers van huizen op oude erfpacht erg slecht af zijn. De gemeente stelt bijvoorbeeld dat de WOZ-waarde van 2014, die bij deze kopers als waardebepaling geldt, een voordeel is. Door de snel stijgende huizenprijzen lijken de overstappende erfpachters daar inderdaad garen bij te spinnen. Maar niemand kan een rekensom maken van wat die meevallers en kortingen per saldo betekenen.

5. Waarom houden ontwikkelaars en makelaars zich zo stil?
Omdat het complexe materie is waar zij niets aan kunnen aan veranderen. Zij richten zich op zaken die wel helder zijn of waar ze wel invloed op hebben, zoals de bouw en de locatie aan het water met de omliggende winkels en restaurants.

Dat wekt de indruk alsof makelaars en ontwikkelaars de gevolgen van erfpacht negeren of bagatelliseren. Bovendien heerst angst voor claims. De ontwikkelaar moet echter volgens de erfpachtovereenkomst kopers volledig en juist informeren. Makelaars hebben vanuit hun bemiddelingsovereenkomst een informatieplicht.

6. Hoe komt het dat Amsterdam geen einde maakt aan erfpacht?
Een meerderheid in de gemeenteraad is daar niet voor. Zij meent de grip op ongewenste marktontwikkelingen kwijt te raken als erfpacht uit handen wordt gegeven. De stad heeft ook een financieel belang.

Lees alles over erfpacht in ons dossier.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden