Rel met Turkije

Turkse vicepremier niet welkom in Nederland

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan beschuldigde Nederland voriga jaar van nazisme en fascisme, nadat het kabinet Turkse ministers de toegang had geweigerd om hier campagne te voeren voor een referendum dat de president meer macht geeft. Lees hier alles over de diplomatieke rel die daarop volgde.

16 april: Turkse Nederlanders vieren in het centrum van Rotterdam de uitslag van het Turkse referendum. De Turkse president Tayyip Erdogan heeft volgens de Turkse kiesraad het referendum gewonnen dat hem meer macht moet gaan geven. Beeld ANP

7 juli 2017, 8:45

'Gezant eerst aan het werk'

De terugkeer van de Nederlandse ambassadeur naar zijn post in de Turkse hoofdstad Ankara is een belangrijke voorwaarde voor Nederland om het gesprek weer aan te gaan met Turkije. Dat is op te maken uit woorden van vicepremier Lodewijk Asscher.

De ambassadeur is niet meer welkom sinds de spanningen in maart hoog opliepen tussen Nederland en Turkije. Er is sinds maart "weinig verbetering zichtbaar" in de relatie tussen beide landen, aldus Asscher.

Hij vindt het "geen prettige situatie". "We willen heel graag het gesprek aangaan, maar het lijkt me logisch dat dan te beginnen als de ambassadeur weer aan het werk kan gaan."

7 juli 2017, 6:30

Turkse vicepremier niet welkom

Het kabinet acht een bezoek van een Turkse bewindsman aan ons land op dit moment niet gewenst, laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.

Het is een reactie op een aankondiging dat de Turkse vice-premier Tugrul Türkes volgende week dinsdag in Apeldoorn aanwezig wil zijn bij een herdenking van de mislukte staatsgreep in Turkije van een jaar geleden.

Volgens een verklaring van het kabinet is het "gezien de huidige omstandigheden in de bilaterale relatie tussen onze landen" niet gewenst dat Türkes of een ander lid van het kabinet naar Nederland komt.In maart liepen de spanningen tussen Nederland en Turkije hoog op toen het kabinet weigerde hier Turkse bewindslieden te laten spreken in het kader van een Turks referendum.

Het vliegtuig met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken mocht niet landen en de Turkse minister van Familiezaken moest het land onder politiebegeleiding verlaten.De Turkse regering nam daarna maatregelen.

Ze eiste excuses van Nederland en de Nederlandse ambassadeur mocht niet terugkeren naar zijn post in Ankara. De beslissing dat de Turkse vicepremier nu niet welkom is "is een logisch gevolg van de gebeurtenissen in maart", aldus het kabinet.

De bijeenkomst in Apeldoorn, waar vicepremier Türkes naartoe wil gaan, kan gewoon doorgaan. Het wordt georganiseerd door de Unie van Europese Turkse Democraten, een aan de AKP van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan verbonden organisatie.

Het doel van het kabinet blijft om de relatie met Turkije te de-escaleren, laat het weten. Daarover is het kabinet bereid in gesprek te gaan met Ankara.

16 mei 2017, 13:58

Kamer: belet Turks referendum

Het kabinet moet er alles aan doen om te verhinderen dat er in Nederland een referendum wordt gehouden over herinvoering van de doodstraf in Turkije. Dat vindt de Tweede Kamer. De Kamer drong er dinsdag bij de regering op aan tijdig maatregelen te nemen.

Het kabinet liet eerder al weten niet mee te werken aan zo'n volksraadpleging. Dreigt het toch tot een referendum te komen, dan zal het kabinet zoeken naar mogelijkheden om er een stokje voor te steken.

Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken zei destijds dat herinvoering van de doodstraf ,,een breuk zou zijn met Europese waarden''.Alleen DENK en Forum voor Democratie stemden tegen het verzoek aan de regering, dat was opgesteld door de ChristenUnie en de SP.

Het eerdere Turkse referendum over onder meer de uitbreiding van de macht van president Erdogan leidde in maart tot een diplomatieke crisis tussen Nederland en Turkije. Zie daarover de berichten hieronder.

10 mei 2017, 11:45

Turkije haalt opnieuw uit

Turkije heeft woensdag in de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties hard uitgehaald naar Nederland. De Nederlandse autoriteiten kregen de wind van voren, onder meer vanwege de behandeling van de Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya bij haar bezoek aan Rotterdam.

Turkije kwam met de kritiek tijdens de beoordeling van de mensenrechtensituatie in VN-lidstaten, waarbij Nederland woensdag aan de beurt was. Volgens de Turkse vertegenwoordiging is in Nederland al enkele jaren sprake van een "verslechterende mensenrechtensituatie'' en "xenofobische en islamofobische trends''.

Ook het optreden van de autoriteiten bij het bezoek van Kaya in maart blijft een pijnpunt. De minister, die in de raad overigens niet bij naam werd genoemd, werd het land uitgezet toen ze Turkse Nederlanders wilde toespreken bij het consulaat in Rotterdam. Dat ging volgens de Turkse delegatie gepaard met mensenrechtenschendingen.

Verder kregen politieke partijen het verwijt racisme aan te jagen. "De hele verkiezingscampagne in Nederland werd besmeurd door hatelijk taalgebruik vanuit alle politieke partijen richting moslims'', aldus de Turkse vertegenwoordigers, volgens een schriftelijke weergave van de afgelegde verklaring.

Turkije kwam met meerdere aanbevelingen om de situatie te verbeteren. Zo zou Nederland zich voortaan moeten houden aan de Conventie van Wenen, waarin regels over diplomatiek verkeer zijn vastgelegd. Ook werd voorgesteld om Turks-Nederlandse jongeren de mogelijkheid te geven op lagere en middelbare scholen Turkse taalles te laten volgen.

12 april 2017, 6:37

Minister Kaya daagt Nederland

De Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya gaat een juridische procedure tegen Nederland aanspannen, bevestigt haar advocaat woensdag in AD.

Ze zou in de nacht van 11 op 12 maart onrechtmatig tot ongewenste vreemdeling zijn verklaard. "Burgemeester Aboutaleb gaf opdracht haar het land uit te zetten, maar heeft daar, tegen de regels in, geen schriftelijke verklaring met uitleg voor gegeven,” zei de Turks-Nederlandse advocaat in Rotterdam.

De minister van Familiezaken zei dinsdag tijdens een bijeenkomst over het referendum: "Ondanks het feit dat ik een diplomatiek paspoort heb, werden die nacht alle diplomatieke regels overtreden, zoals die zijn vastgelegd in het Verdrag van Wenen.”

10 april 2017, 8:48

Beveiligers hadden mogelijk wapens

Er waren aanwijzingen dat de beveiligers van de Turkse minister Kaya over wapens beschikten bij de ongeregeldheden rond het Turkse consulaat in Rotterdam, afgelopen maand. Daardoor was de situatie volgens de politie 'vuurwapengevaarlijk'. Dat schrijft het kabinet in een Kamerbrief.

29 maart 2017, 15:10

Turkije verbiedt Booking.com

Sinds woensdag zijn alle activiteiten van het Amsterdamse Booking.com, de grootste online hotelboeker ter wereld, in Turkije voor onbepaalde tijd verboden.

De uitspraak van de rechter betreft weliswaar een zaak die al in 2015 werd aangespannen door een Turkse reisorganisatie vanwege overtreding van Turkse mededingingsregels, maar daarvoor betaalde Booking.com afgelopen januari al een boete van 640.000 euro aan de Turkse kartelautoriteiten.

Of de recente uitspraak, die voor Booking.com volledig onverwacht komt, te maken heeft met de hoog opgelopen spanningen tussen Turkije en Nederland is nog gissen. De Turkse president Reçip Erdogan dreigde twee weken geleden wel met economische sancties tegen Nederland.

21 maart 2017, 10:35

Turkije toetst relatie met EU opnieuw

Turkije gaat de relatie met Europa na het referendum in april opnieuw tegen het licht houden, heeft president Erdogan dinsdag gezegd. Hij noemde Europa "fascistisch en wreed"', met veel gelijkenissen uit de periode voor de Tweede Wereldoorlog.

Turkije beschuldigt onder andere Duitsland en Nederland van 'nazi-methoden', omdat zij Turkse ministers hebben verboden voor Turkse burgers campagne te voeren voor het referendum. De volksraadpleging gaat over een grondwetswijziging die de macht van Erdogan aanzienlijk uitbreidt.

Erdogan zei dat een "heel ander Turkije"' zich na het referendum niet langer door de Europese Unie de les zal laten lezen via het toetredingsproces. Europese agenten kunnen dan ook niet meer op Turkse bodem "spioneren".

Lees ook: Neecampagne voor Turks referendum verloopt op kousenvoeten

21 maart 2017, 10:30

Turkse parlementariër in Nederland

De Turkse parlementariër Ayhan Sefer Üstün van de AK-partij van de Turkse president Erdogan is in Nederland om campagne te voeren voor het omstreden referendum in dat land, zo laat hij weten op sociale media. Hij is al in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht geweest om 'het presidentiële systeem' uit te leggen.

"Na de gebeurtenissen waarbij de mensenrechten zijn geschonden, zeiden we dat we op alle mogelijke manieren zullen opkomen voor onze landgenoten. Niemand kan ons intimideren," aldus Üstun op twitter.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken en het Amsterdamse stadhuis hebben nog niet gereageerd op de aanwezigheid van Üstün.

20 maart 2017, 14:03

Aboutaleb maant tot kalmte

Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam heeft maandag de inwoners van Turkse afkomst in zijn stad opgeroepen kalm te blijven in de aanloop naar het Turkse referendum medio april.

Aanleiding tot zijn oproep is het ophangen en de latere verwijdering van posters van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in een winkeletalage aan de Beijerlandselaan in Rotterdam-Zuid. Die werden volgens de politie verwijderd nadat informatie was binnengekomen dat de openbare orde mogelijk in het geding was.

Via RTV Rijnmond roept Aboutaleb op tot kalmte en rust. "Ik zou het geweldig vinden als we echt weer de rede organiseren'', aldus de burgemeester in gesprek met de regionale omroep. Het is volgens hem "ook echt nodig dat iedereen bij de les blijft, want de stad is niet gebaat bij deze vorm van voortdurende escalatie''.

De burgemeester zegt dat iedereen zijn loyaliteit mag hebben, "maar dingen doen die de openbare veiligheid in gevaar brengen, daar moet je van wegblijven''.

In Rotterdam zijn spanningen onder diverse Turkse groeperingen opgelaaid nadat het de Turkse ministers Cavusoglu (Buitenlandse Zaken) en Kaya (Familiezaken) op grond van de openbare orde was verboden daar toespraken te houden.

Posters van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan in een winkeletalage aan de Beijerlandselaan in Rotterdam-Zuid. Beeld ANP

20 maart 2017, 14:02

Merkel: nazivergelijking moet stoppen

Angela Merkel heeft maandag de tegen haar gerichte uitlatingen van de Turkse president Erdogan over "nazimethoden'' verworpen. De Duitse bondskanselier herhaalde dat de nazivergelijkingen van de kant van Turkije zonder meer moeten stoppen.

Merkel liet dat maandag weten na een ontmoeting met de Japanse premier Shinzo Abe. Volgens haar zal de Duitse regering dat soort uitlatingen niet langer toestaan. Erdogan verweet zondag na Duitsland ook Angela Merkel persoonlijk het gebruik van "nazimethoden''.

"Jij gebruikt ook nazimethoden'', sprak hij tijdens een toespraak in Istanbul tot een denkbeeldige Merkel. "Bij wie? Bij mijn Turkse broers en zussen in Duitsland, bij mijn broers en zussen ministers, bij mijn broers en zussen afgevaardigden die daarheen reizen.''

De Turkse president trekt van leer vanwege het niet toestaan van campagnes voor het Turkse referendum in Duitsland. Hij noemde ook Nederland eerder nazistisch en fascistisch in de diplomatieke rel die ontstond, nadat de Turkse minister Kaya van Familiezaken was uitgezet.

19 maart 2017, 11:33

Nieuwe campagne in Duitsland

Het is mogelijk dat Turkse ministers opnieuw naar Duitsland gaan voor bijeenkomsten over het Turkse referendum in april.

Dit zei een woordvoerder van president Erdogan zondag tegen de Turkse tak van CNN.

Ankara beschuldigde Berlijn er zondag van steun te geven aan de beweging van de islamitische filosoof en prediker Fethullah Gülen. Erdogan houdt zijn voormalige politieke bondgenoot Gülen verantwoordelijk voor de bloedige poging tot staatsgreep in juli vorig jaar.

De baas bij de Duitse inlichtingendienst BND, Bruno Kahl, zei tegen het weekblad Der Spiegel dat er nog steeds geen enkele aanwijzing is, dat Gülen achter de couppoging zit.

"Turkije heeft ons er op verscheidene niveaus van proberen te overtuigen, maar dat is niet gelukt", zei Kahl. De uitspraak wekt woede in Ankara. De in de VS wonende Gülen was een politiek bondgenoot van Erdogan tot 2013 toen de twee bittere rivalen werden.

16 maart 2017, 17:22

Man opgepakt voor geweld

Het rechercheteam dat de rellen bij het Turkse consulaat in Rotterdam van afgelopen weekend onderzoekt heeft donderdag een arrestatie verricht.

Een 36-jarige man uit Schiedam is opgepakt voor openlijke geweldpleging en een poging tot zware mishandeling, liet de politie weten. Hij wordt ervan verdacht dat hij aan de Westblaak een agent tegen zijn hoofd heeft geschopt.

De agent lag op de grond. Hij droeg een helm, maar die brak door een harde trap tegen zijn hoofd. Uiteindelijk bracht de politieman het er met lichte verwondingen vanaf. Hij deed aangifte.

Op de avond van de rellen rond het verhinderde bezoek van de Turkse minister van Familiezaken Kaya werden al achttien betrokkenen aangehouden. De gemeenteraad van Rotterdam debatteert donderdag over de ongeregeldheden.

16 maart 2017, 12:33

Buma boos over intimidatie uit Turkije

CDA-leider Sybrand Buma is boos over de reden waarom het Rotterdamse CDA-raadslid Turan Yazir tijdelijk stopt met raadswerk. Yazir doet dat na bedreigingen en intimidaties vanuit de Turkse gemeenschap.

Buma stelde korte tijd later op Twitter "diep getroffen" te zijn door die stap. "Gevolg van onacceptabele inmenging en intimidatie uit Turkije. Dit moet stoppen."

Beeld anp

16 maart 2017, 12:30

CDA-raadslid treedt terug na Turkije-rel

Het Rotterdamse CDA-raadslid Turan Yazir neemt na bedreigingen en intimidaties vanuit de Turkse gemeenschap tijdelijk afstand van het raadswerk, zo laat de partij in een verklaring weten.

CDA-fractievoorzitter Sven de Langen bevestigt dat het tijdelijk terugtreden verband houdt met de diplomatieke rel tussen de Nederland en Turkije.

Afgelopen zomer ondervond Yazir ook al last na de mislukte staatsgreep tegen de Turkse president Erdogan. "Na het weekeinde en de gebeurtenissen bij het Turkse consulaat is dat erger geworden," aldus De Langen in een toelichting. "Hij hoeft zich niet als boksbal te laten gebruiken."

Volgens het AD is Yazir in een Turkse krant aangewezen als medeaanstichter van de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije.

Het raadslid zou te boek staan als sympathisant van de geestelijk leider Fethullah Gülen, door de Turkse president Erdogan beschouwd als het brein achter de mislukte staatsgreep van afgelopen zomer.

Het CDA zegt in de verklaringen dat "spanningen, ontstaan in de Turkse gemeenschap in Rotterdam als gevolg van de ontwikkelingen in Turkije, een dusdanige impact hebben dat het voor Yazir onmogelijk is om zijn taak als raadslid naar behoren uit te oefenen".

De Langen spreekt van een tijdelijk terugtreden. Hij verwacht Yazir voor de zomer terug in de gemeenteraad. ,

16 maart 2017, 10:07

Cavusoglu: niets veranderd in Nederland

De verkiezingen hebben in Nederland niets veranderd volgens de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu. "Kijk naar al die partijen en je ziet dat er geen verschil is tussen sociaaldemocraten of de fascist Wilders. Ze hebben allemaal dezelfde mentaliteit," zei Cavusoglu vandaag volgens de krant Hürriyet.

Cavusoglu is een van de ministers die afgelopen weekend in ons land campagne wilde voeren voor een referendum in Turkije.

15 maart 2017, 16:52

Arib hekelt Kuzu

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib heeft felle kritiek geuit op de houding van Kamerlid en Denk-voorman Tunahan Kuzu in de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije. De politicus had volgens de PvdA'ster duidelijk moeten zijn.

"Ik had liever gehad dat de leider van Denk, de heer Kuzu, gewoon afstand neemt van de uitspraken van Erdogan. Dat wij overblijfselen zijn van de nazi's en fascisten, dat kan absoluut niet en is onacceptabel. Ik verwacht van een volksvertegenwoordiger in Nederland dat hij dat ver van zich werpt. Dat is niet gebeurd en dat is jammer'', aldus Arib zojuist in de uitzending van EenVandaag-radio.

Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib Beeld ANP

15 maart 2017, 14:55

'Speech verstoren met vuurwerk'

Amsterdam hield zaterdag rekening met de komst van de Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya. Als ze dat had gedaan, zou ze een 'warm' welkom krijgen van burgemeester Van der Laan.

15 maart 2017, 14:28

Erdogan wil af van stedenband

En opnieuw heeft de Turkse president Erdogan van zich laten horen. Hij wil dat de stad Istanbul haar zusterband met Rotterdam verbreekt. Volgens de Turkse krant Hürriyet heeft de president premier Yildirim daar opdracht voor gegeven.

Volgens Erdogan is het "onmogelijk om met zulke mensen'' een stedenband te hebben.

Een woordvoerder van burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam liet weten dat Rotterdam geen formele zusterband heeft met Istanbul. "Wel heeft Rotterdam vaak samengewerkt met de lokale autoriteiten van de gemeenten Kayseri en Istanbul, omdat veel Rotterdamse Turken daar hun roots hebben liggen. Rotterdam vindt het daarom belangrijk deze contacten te onderhouden en hoopt dat deze kunnen blijven bestaan'', aldus de zegsman.

De draad van de Turkije-deal een beetje kwijt? Lees hier hoe het allemaal begon


15 maart 2017, 9:58

Geen Nederlandse excuses aan Turkije

Nederland zal Turkije geen excuses maken voor het optreden zaterdag in Rotterdam rond de komst van de Turkse minister van familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya.

"Het optreden van zaterdag was ferm en met respect," liet een woordvoerder van premier Mark Rutte woensdag weten.

Hij reageerde op een bericht van de Turkse krant Daily Sabah dat de Turkse premier Binali Yildirim dinsdagavond in een tv-interview had gezegd dat Rutte mondeling excuses had aangeboden voor het vastzetten van de Turkse zaakgelastigde en de Turkse consul in Rotterdam.

Volgens de woordvoerder van Rutte zijn in de chaos die de Turken die avond en nacht veroorzaakt hadden, twee Turkse diplomaten korte tijd vastgehouden. "Dit is gebeurd, omdat voor de politie niet duidelijk was wie zij waren. Toen bleek dat het om diplomaten ging, zijn ze onmiddellijk vrijgelaten. In zijn contacten op zaterdagavond heeft minister-president Rutte bij premier Yildirim aangegeven dat Nederland dit verder uitzoekt. Mocht daaruit blijken dat Nederland op dit punt in strijd gehandeld heeft met het verdrag van Wenen, dan betreuren we dat."

Volgens de Turkse krant zei Yildirim dat Rutte tegen hem had gezegd dat bij het vastzetten een fout was gemaakt. De Turkse premier voegde daaraan toe dat Nederland de spanning niet zover wilde laten oplopen en dat Rutte aanbood samen te gaan eten.

15 maart 2017, 9:24

Vakantieganger laat Turkije links liggen

Nederlanders boeken nog nauwelijks vakanties naar Turkije vanwege de oplopende politieke spanningen. "We merken dat het stil is nu. En dat is jammer want Turkije begon net weer aan te trekken als vakantiebestemming," zegt een woordvoerster van TUI, een van de grootste touroperators in Nederland.

Ook Thomas Cook (Neckermann en Vrij Uit) merkt dat vakantiegangers Turkije links laten liggen. "Toch kwamen er gisteren nog een paar boekingen binnen. Maar we krijgen vooral vragen van mensen die willen omboeken naar Spanje of Griekenland," aldus een woordvoerster.

Het aantal vakantiegangers dat daadwerkelijk heeft omgeboekt is volgens haar echter minder dan honderd. Ook zijn er nog weinig mensen die hun vakantie annuleren. "Dat zien we niet veel, omdat je tot vier weken voor vertrek tegen geringe kosten kan omboeken. Mensen wachten af hoe het zich verder ontwikkelt," aldus de woordvoerster van TUI.

15 maart 2017, 9:00

Juncker en Tusk solidair met Nederland

"Het is een schande" wat de Turkse president Erdogan heeft geroepen over Nederlandse nazipraktijken. "Ik zou ook nooit accepteren wat er allemaal gezegd is," zei de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker en oud-premier van Luxemburg woensdag in het Europese Parlement in Straatsburg.

Na een weekend van zwijgen, betuigde nu zowel Juncker als EU-president Donald Tusk hun steun. "Wij zijn solidair met Nederland," aldus de Pool Tusk, die speciaal voor de gelegenheid een verklaring in het Nederlands uitsprak.

Hij herinnerde eraan dat Rotterdam "door de nazi's is vernietigd. De stad heeft nu een burgemeester die in Marokko is geboren. Wie daar fascisme ziet, is los van de werkelijkheid. Wij zijn Europeanen en trots."

Juncker zei dat Turkije met de uitspraken over Nederland "afstand van Europa neemt, niet lijkt te willen toetreden tot de EU."

De solidariteitsbetuiging werd in het EU-parlement met applaus ontvangen.

15 maart 2017, 7:15

'Breed pakket sancties'

De Turkse regering heeft een "breed pakket aan sancties" tegen Nederland besproken als reactie. Dat heeft de Turkse minister voor EU-zaken woensdag bekendgemaakt.

Volgens Ömer Çelik is de kritiek van Turkije gericht tegen de Nederlandse regering en niet tegen het volk of bedrijven. Nederlandse investeringen in Turkije komen niet in gevaar, verklaarde hij. "De private sector, de zakenwereld, toerisme en de inwoners van Nederland maken geen deel uit van de crisis," zei Çelik tegen persbureau Reuters.

14 maart 2017, 15:11

Erdogan gooit er nog schepje bovenop

In de diplomatieke rel met Nederland lijkt Turkije alles uit de kast te willen halen. Het regime in Ankara maakte dinsdag nog geen aanstalten zijn toon te matigen.

President Recep Tayyip Erdogan deed er zelfs een schepje bovenop en zei dat Nederlanders achter de massaslachting van moslims in Srebrenica zaten. Eerder waren al nieuwe sancties aangekondigd en stappen naar allerlei internationale instanties. Ook kwam Erdogan met een stemadvies.

Geschiedvervalng
Een verontwaardigde premier Mark Rutte noemde de verwijzing naar Srebrenica "walgelijke geschiedvervalsing." De toon van Erdogan wordt steeds hysterischer, aldus Rutte. Hij blijft het verder oppompen. Het is van een niveau en stijlloosheid, ongelooflijk. We gaan ons niet tot dit niveau verlagen.

De Turkse president had gezegd dat Turkije de Nederlanders kent van de slachting in Srebrenica: "We kennen hun verdorven karakter van de manier waarop ze er achtduizend Bosniërs afmaakten."

Dutchbat-veteranen
De uitspraken maakten ook bij Dutchbat-veteranen veel los. Volgens hen provoceert Erdogan. Zij noemen het onterecht en gemeen. Zij krijgen bijval van minister Jeanine Hennis van Defensie: "Hij plant een mes in de rug van nabestaanden en onze militairen." Het was immers het toenmalige Bosnisch-Servische leger dat schuldig is aan de massamoord.

Erdogan blijft zichzelf overschreeuwen, is dan ook de conclusie van de premier. Toch moeten er op enig moment gesprekken gaan plaatsvinden, aldus Rutte. Hij zou de spanningen het liefst geleidelijk willen afbouwen.

Volgens hem gaat de samenwerking met de Turken op allerlei terreinen tot nu toe gewoon door. Ook de vluchtelingendeal met de Turken staat. Het is ook in het belang van Turkije dat die samenwerking gewoon doorgaat, benadrukte de premier.

Hij gaat er ook vanuit dat Nederlanders van Turkse afkomst gewoon in het belang van Nederland zullen gaan stemmen. Hij maakte zich boos over de oproep van Erdogan aan Turkse Nederlanders om niet op partijen met anti-Turkse standpunten te stemmen.

14 maart 2017, 14:21

'Turken stemmen in Nederlands belang'

Nederlanders van Turkse afkomst zullen gewoon in het belang van Nederland stemmen. Dat heeft een boze premier Mark Rutte dinsdag gezegd in reactie op het 'stemadvies' van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan aan Turkse Nederlanders.

"Ik was zeer boos toen ik Erdogan hoorde zeggen dat Turken in het Turkse belang moeten stemmen," aldus Rutte. "Ik kan hem nu zeggen: de kiezers in Nederland zullen slechts stemmen in het belang van één zaak en dat is deze trotse natie; het Koninkrijk der Nederlanden."

Volgens Rutte is een groot deel van de Turkse Nederlanders goed geïntegreerd. "Het is maar een minderheid die zich probeert te distantiëren van Nederland."

14 maart 2017, 14:04

Teruglezen: hoe ontstond de rel?

De draad kwijt? Lees de reconstructie over hoe het allemaal begon: de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije.

14 maart 2017, 13:47

Erdogan: stem niet op regering of racist

De Turkse president Erdogan heeft dinsdag in een tirade tegen Nederland Turken opgeroepen in de Tweede Kamerverkiezingen niet te stemmen op partijen met anti-Turkse standpunten.

Erdogan noemde volgens de krant Hürriyet geen politici of partijen bij naam, maar vertelde zijn gehoor in Ankara dat er in Nederland onder meer een racist aan de verkiezingen meedoet, ook noemde hij de partij die de huidige regering leidt. En op die twee moeten Turken, moslims of buitenlanders beslist niet stemmen, aldus de Turkse president.

Hij leek zo het stemadvies te geven niet op Rutte of Wilders te stemmen. Erdogan zei verder dat hij de islamitische wereld wil mobiliseren tegen het 'eurofascisme'.

Lees alles over de verkiezingen in ons verkiezingsblog.

Mark Rutte en Geert Wilders tijdens het EenVandaag-debat. Beeld anp

14 maart 2017, 13:31

'Turkse Nederlander wordt gedwongen'

Turkse Nederlanders worden tegen elkaar uitgespeeld door Nederlandse politieke partijen en de Turkse president Erdogan. Wie nuance zoekt, is een verrader of een slappeling, zegt Floris Vermeulen.

De universitair hoofddocent bestudeert aan de UvA het politieke gedrag van minderheden in Nederland. Lees het volledige interview: 'Turkse Nederlander wordt gedwongen te kiezen'.

14 maart 2017, 12:27

Rutte: walgelijke geschiedvervalsing

De Turkse verwijzing naar de massamoord in Srebrenica in de diplomatieke rel met Nederland is "walgelijke geschiedvervalsing''.

Dat zei premier Mark Rutte dinsdag in een reactie op de uitlatingen van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan. De toon wordt steeds hysterischer, aldus Rutte bij RTLZ. "Hij blijft het verder oppompen. Het is van een niveau en stijlloosheid, ongelooflijk. We gaan ons niet tot dit niveau verlagen. Het is echt onacceptabel.''

De Turkse president had gezegd dat Turkije de Nederlanders kent van de slachting in Srebrenica: "We kennen hun verdorven karakter van de manier waarop ze er 8000 Bosniërs afmaakten''. De Bosniërs waren moslims.

14 maart 2017, 11:44

Kritiek op zakenbelang Turkse premier

De zakelijke belangen van de Turkse premier Binali Yildirim in Almere roepen vragen op in Turkije, nu dat land verwikkeld is in een diplomatieke crisis met Nederland. 'Durft Yildirim zijn bedrijven te laten varen?' vraagt een Turkse krant zich af. Lees verder: Kritiek op zakenbelang Turkse premier.

14 maart 2017, 11:42

'We kennen Nederlanders van Srebrenica'

De Turkse president Erdogan is dinsdag opnieuw tegen Nederland uitgevaren. Erdogan stelde volgens de krant Hürriyet dat Nederlanders de slachting in Bosnië in 1995 aanrichtten. "We kennen ze van de slachting van Srebrenica, we kennen hun verdorven karakter van de manier waarop ze er 8000 Bosniërs afmaakten."

De Turkse president dreigde daarnaast met nieuwe sancties, al zei hij niet welke dat zijn. De daden van Nederland kunnen niet worden afgedaan met een excuus, aldus Erdogan.

De steunbetuiging van de Duitse bondskanselier Merkel aan Nederland laat zien dat zij niet anders is dan Nederland, stelt Erdogan. Zij valt Turkije aan zoals "de Nederlandse politie honden en paarden gebruikt tegen Turkse demonstranten". Volgens Erdogan zijn sommige Europese landen "gegijzeld door racistische en fascistische partijen".

Merkel en Erdogan. Beeld anp

14 maart 2017, 9:35

'Verdrag Turkije niet ter discussie'

Het associatieverdrag van de Europese Unie met Turkije moet nu niet ter discussie worden gesteld, aldus premier Mark Rutte. "Dat zou escalerend werken," zei hij dinsdag.

Onder anderen CDA-leider Sybrand Buma wil dat het verdrag uit 1964 wordt opgezegd, Hij zei dat in reactie op de diplomatieke rel tussen ons land en Turkije.

Buma stelt dat opzegging betekent dat de dubbele nationaliteit van Nederlandse Turken kan worden afgeschaft. Hij ziet dat als hinderpaal in de integratie.

Onder anderen PvdA-voorman Lodewijk Asscher stelt dat het verdrag deze kwestie helemaal niet regelt of kan oplossen.

Volgens de premier is er op de overeenkomst veel aan te merken. "Het is op een groot aantal punten achterhaald," zei hij tegen de NOS. Voor opzeggen van het verdrag is echter instemming nodig van alle EU-lidstaten (en Turkije), en die steun is er niet.

Volgens Rutte moeten we in de relatie met Turkije "geen olie op het vuur gooien". Het belangrijkste is dat er wordt gede-escaleerd.

Maar "als Turkije weer rare dingen doet, moeten we er wel op reageren". Op dit moment is er volgens Rutte alleen op hoog ambtelijk niveau contact met de Turkse regering. "Politiek nu niet."

Een associatieverdrag is een akkoord tussen de EU en een ander land gericht op versterken van de samenwerking, vooral op het gebied van handel. Vaak staan er ook afspraken in over andere zaken zoals versterken van de rechtstaat en democratie.

Mark Rutte. Beeld anp

14 maart 2017, 8:32

Turkije klaagt over EU-standpunt

Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft dinsdag geklaagd dat de EU zich onterecht achter Nederland schaart.

"Nederland heeft mensenrechten en Europese waarden geschonden" en de oproep van Brussel tot matiging van het Turkse standpunt, noemt het ministerie dinsdag "waardeloos".

Niet alleen de staat klaagt Nederland trouwens aan. In Kahta, in het zuidoosten van Turkije, heeft een winkelier over de behandeling van minister Kaya bij een rechtbank klachten ingediend tegen koning Willem-Alexander, premier Rutte, de ministers Plasterk en Koenders en burgemeester Aboutaleb van Rotterdam.

14 maart 2017, 7:28

Turkije gaat 'overal' klagen

Turkije gaat bij de Verenigde Naties, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en de Raad van Europa klagen over de schending van het Verdrag van Wenen (1961) door Nederland. Dit meldde de krant Hürriyet dinsdag.

Maandag liet de Turkse regering al weten over Nederland te gaan klagen bij het Europese mensenrechtenhof.

Het Verdrag van Wenen regelt de status van diplomaten en hun onschendbaarheid. Turkije stelt dat zaterdag in Nederland de onschendbaarheid is geschonden van onder anderen de Turkse minister van Familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya, en de Turkse zaakgelastigde in Den Haag, Alper Yüksel.

Het Internationaal Gerechtshof, dat bij uitstek over dergelijke geschillen tussen landen gaat, staat niet in de lijst instellingen waar Ankara wil gaan klagen. Het hof is in Den Haag gevestigd.

14 maart 2017, 6:43

Asscher: sancties vooral symbolisch

De Turkse sancties tegen Nederland zijn "in hoge mate symbolisch". Dat zei vicepremier Lodewijk Asscher dinsdag in het WNL-televisieprogramma Goedemorgen Nederland.

De Turkse regering heeft besloten om Nederlandse diplomatieke vluchten te weren. De Nederlandse ambassadeur is niet meer welkom en een vriendschapsverdrag wordt mogelijk opgezegd.

"Het is nu zaak het hoofd koel te houden," zei Asscher. "We moeten maar eens even wachten hoe Turkije er verder mee omgaat." De sancties zijn op langer termijn volgens hem niet verstandig. "Als bondgenoten moet je met elkaar in gesprek zijn."

Asscher denkt dat de relatie nog wel even stroef blijft. "En dat ligt niet aan ons." Hij zei verder dat Turkse bewindslieden tot het referendum in Turkije op 16 april niet meer welkom zijn in ons land omdat is gebleken dat ze hier campagne willen voeren. "Laat de Turken gewoon even in de spiegel kijken en weer tot rust komen."

Lodewijk Asscher. Beeld anp

14 maart 2017, 6:15

Kabinet buigt zich over Turkse sancties

De Nederlandse regering bestudeert de sancties die Turkije maandag heeft aangekondigd. Dat zei premier Mark Rutte maandagavond bij RTL Late Night.

Rutte benadrukte dat de sancties pas net zijn aangekondigd, en dat hij er daarom inhoudelijk nog niet heel veel over kan zeggen. Hij gaf wel aan dat de strafmaatregelen niet van economische aard zijn, en dat zei hij te begrijpen. "We hebben een enorme investeringspositie daar, we zijn nummer één of twee qua investeringen. Ik snap dat ze zich daar niet op richten."

Turkije gaat onder meer Nederlandse diplomatieke vluchten weren. De Nederlandse ambassadeur is niet meer welkom en een vriendschapsverdrag wordt mogelijk opgezegd. Dat laatste is vooral een zaak van de Tweede Kamer, aldus de premier.

De Turken gaven maandag ook aan de vluchtelingendeal met Europa opnieuw te willen evalueren in reactie op de rel met Nederland, maar van dat dreigement leek Rutte weinig onder de indruk. "Dat horen we constant. Die deal is ook in het belang van Turkije. We helpen met de opvang van Syriërs in Turkije. We doen gezamenlijk iets om het probleem op te lossen."

Rutte herhaalde wel het "totaal bizar" te vinden dat Turkije nu met sancties tegen Nederland komt. Die kwalificatie gebruikte hij dit weekeinde ook al, nadat de Turkse president Recep Tayyip Erdogan Nederland fascistisch en nazistisch had genoemd.

13 maart 2017, 23:34

Aboutaleb hield rekening met schietparti

Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam hield zaterdag serieus rekening met een geweldsescalatie bij de demonstraties rond het Turkse consulaat.

Daarom heeft Rotterdam specialistische en gewapende agenten opgeroepen om in te kunnen grijpen als de situatie uit de hand zou lopen. Dat zei Aboutaleb maandag bij Nieuwsuur. "Om er zeker van te zijn dat als het tot een treffen zou komen, dat wij dan de baas zouden zijn."

De Turkse minister Sayan Kaya kwam zaterdag naar het consulaat, ze was daarbij vergezeld van een aantal beveiligers. "We wisten niet of deze 'twaalf brede mannen' bewapend waren. Ondanks onze herhaaldelijke pogingen kregen we geen contact met de consul."

Aboutaleb hield rekening met het risico dat de beveiligers wapens zouden trekken. "Gelukkig gaven ze zich over, maar de toestemming om te schieten was gegeven."

Aboutaleb. Beeld anp

13 maart 2017, 21:08

Koenders reageert laconiek

Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders ziet een eventuele behandeling van Turkse klachten over de Nederlandse overheid door Europese Hof voor de Mensenrechten positief tegemoet. ,,De gang naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens staat open voor Turkije. Mocht de klacht ontvankelijk worden verklaard zien we de zaak met vertrouwen tegemoet'', reageerde Koenders.

,,Overigens staat Turkije zo goed als bovenaan de ranglijst als het gaat om veroordelingen door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.''

De Turkse president Erdogan zei maandag dat hij over het geschil met Nederland naar het Hof wil stappen. Hij zei dat Nederland rekenschap zal moeten afleggen en dat Turkije alle mogelijke diplomatieke sancties zal aanwenden om Nederland van repliek te dienen.

Bert Koenders Beeld anp

13 maart 2017, 18:42

Erdogan wil naar Europees Hof

De Turkse president Erdogan heeft maandag gezegd dat hij over het geschil met Nederland naar het Europese Hof voor de Mensenrechten wil stappen.

Hij zei dat Nederland rekenschap zal moeten afleggen en dat Turkije alle mogelijke diplomatieke sancties zal aanwenden om Nederland van repliek te dienen.

13 maart 2017, 17:34

Wilders: Demonstranten geen Nederlanders

De Turkse Nederlanders die zaterdagavond stonden te protesteren bij het Turkse consulaat in Rotterdam zijn geen Nederlanders, maar Turken. Dat heeft PVV-leider Geert Wilders maandag gezegd tijdens het EenVandaag-debat met premier Mark Rutte.

De diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije was meteen het eerste gespreksonderwerp. Wilders gaf aan blij te zijn dat de Turkse minister van Familiezaken het land is uitgeleid door de politie, "maar er is een groter probleem.'' "Al die mensen op dat plein bewezen dat ze geen Nederlanders zijn, maar Turken.''

Premier Mark Rutte vindt dat er een probleem is met integratie, maar zei dat 80 procent van de Turken wel goed is geïntegreerd. Dit werd door Wilders betwist. "Dat klopt niet. Turken zijn niet goed geïntegreerd," aldus de PVV-leider. "Vorig jaar waren er verkiezingen, daarbij stemde 69 procent van de Turken in Nederland voor Erdogan," zei Wilders over de Turkse president Recep Tayyip Erdogan.

Beeld anp

13 maart 2017, 17:12

Rutte: Turkije aanvaardt uitnodiging

De Turkse premier Binali Yildirim heeft de Nederlandse uitnodiging aanvaard om tijdens een maaltijd over hun diplomatieke conflict te praten. Premier Mark Rutte heeft dat tegen het AD gezegd, meldt de krant maandag.

Rutte had zijn ambtgenoot tijdens een telefoongesprek zaterdagnacht gezegd dat het verstandig zou zijn als de twee "binnenkort een groot bord eten wegwerken''. Rutte wilde daarmee verdere escalatie van de rel tussen Turkije en Nederland voorkomen.

Rutte stelt nu dat Yildirim het aanbod heeft geaccepteerd. "We hebben dat voornemen over en weer uitgewisseld en bevestigd dat we dat gaan doen'', aldus de VVD-premier. Wanneer de ontmoeting plaatsvindt, is nog niet bekend. "Wij gaan daar een geschikt moment voor zoeken.''

De Turkse premier Binali Yildirim Beeld anp

13 maart 2017, 15:54

Mogherini waarschuwt Erdogan

De Europese Commissie heeft 'serieuze zorgen' over de macht die de Turkse president Recep Tayyip Erdogan naar zich toe hoopt te trekken bij het referendum op 16 april.

EU-buitenlandchef Federica Mogherini waarschuwt dat het kandidaat-lidmaatschap van Turkije opnieuw beoordeeld zal worden als het volk voor de wijzigingen stemt.

Mogherini reageert daarmee op een kritisch rapport van grondwetsspecialisten van de Raad van Europa dat maandag in Straatsburg is gepubliceerd. Daarin waarschuwen ze dat de beoogde veranderingen 'een gevaarlijke stap achteruit' zouden zijn voor de Turkse democratie en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

De EU-commissaris spoort Ankara aan om aanbevelingen van de Raad van Europa ter harte te nemen.Turkije is een van de 47 leden van de organisatie voor de bevordering van democratie en de mensenrechten.

Federica Mogherini Beeld epa

13 maart 2017, 14:11

Frankrijk: onaanvaardbaar

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Marc Ayrault, heeft de uitspraken van Turkse politici over nazisme en facisme in Nederland en Duitsland "onaanvaardbaar'' genoemd. Turkije zou er volgens hem beter aan doen zelf het Europese mensenrechtenverdrag na te leven.

13 maart 2017, 13:27

Blij met steun

Premier Mark Rutte is "zeer blij" met de steun van de Duitse bondskanselier Angela Merkel voor Nederland in het diplomatieke conflict met Turkije. "Zeer positief", zei hij zojuist in een persconferentie.

Merkel zei (zie hieronder) dat Nederland haar "volledige steun en solidariteit" heeft.

Verder waren een aantal Franse bewindslieden volgens hem "zeer behulpzaam" en kreeg hij positieve reacties uit Oostenrijk en Denemarken.

Ook noemde hij het "zeer positief'' dat de Europese Commissie de positie van Nederland steunt. De commissie riep de regering in Ankara eerder op de dag op de toon te matigen.

13 maart 2017, 13:12

Turkse kranten halen uit

De Turkse kranten zijn hard in hun oordeel over Nederland. ‘Wreedheden’ kopt Hürriyet boven een foto waarop een agent met hond en wapenstok een demonstrant aanvalt.

Milliyet waarschuwt dat Nederland hiervoor de prijs moet betalen en schrijft dat het nazisme in Europa volop leeft. Sommige kleinere kranten gaan nog een stap verder. ‘Dit heet fascisme’, kopt Bir Gün. En Aksam: ‘Nazi-honden’, vergezeld van een hakenkruis.

De honden waarmee de politie in Rotterdam zaterdagavond de Turkse demonstranten uiteendreef, krijgen veel aandacht in de Turkse media. Inhoudelijk leggen veel kranten een verband tussen de Nederlands-Turkse crisis en de verkiezingen in Nederland.

'Offer voor stem'
De kritische krant Cumhuriyet schrijft op zijn voorpagina ‘Diplomatie is het offer voor de stem’. De krant vraagt zich af waarom minister Kaya naar Rotterdam ging, aangezien premier Yildirim een week geleden nog liet weten dat niemand van de regering vóór de Nederlandse verkiezingen zou afreizen.

De meeste kranten geven ruim aandacht aan de retoriek van president Recep Tayyip Erdogan. "Het Westen heeft zijn ware gezicht laten zien", citeert Milliyet. Ook de woorden ‘nazisme’ en ‘fascisme’ komen regelmatig terug.

Hürriyet-columnist Taha Akyol noemt de escalatie een ‘voorbeeld van de manier waarop populisme de diplomatieke betrekkingen vergiftigt’. Tegelijkertijd pleit hij ervoor op het houden om vergelijkingen met het nazisme te maken. "Het is effectiever om Nederland te wijzen op het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Er bestaat ook een Europa dat de betrekkingen goed wil houden, laten we daar onze zorg aan besteden."

De krant Sabah noemt de gebeurtenissen in Rotterdam ‘onwaarschijnlijke vijandigheden jegens Turken’ en refereert aan het feit dat het ‘nee-kamp’ voor het Turkse referendum in Nederland wel een podium krijgt.

13 maart 2017, 12:34

Merkel: volledig achter Nederland

Bondskanselier Angela Merkel heeft zich vierkant achter Nederland opgesteld in de ruzie met Turkije. Nederland heeft haar "volledige steun en solidariteit'', zei ze zojuist in München.

Merkel hekelde in het bijzonder de uitlatingen van de Turkse president Erdogan, die leden van de Nederlandse regering voor "nazi-overblijfselen'' heeft uitgemaakt.

Vergelijkingen met de nazi's zijn "volkomen misplaatst'', benadrukte de bondskanselier.

Angela Merkel op een persconferentie in München, waar ze liet weten dat Nederland haar 'volledige steun' heeft Beeld ANP

13 maart 2017, 12:06

EU maant Turkije toon te matigen

De Europese Commissie wil dat Turkije zijn toon matigt in het diplomatieke conflict met Nederland. De EU vraagt of Ankara zich onthoudt van 'buitensporige verklaringen' en acties die de verhouding met EU-lidstaten verder kunnen doen verslechteren. Het is voor het eerst dat 'Brussel' zich uitlaat naar aanleiding van de ruzie tussen Nederland en kandidaat-lidstaat Turkije.

"Volgend op de spanningen van de afgelopen dagen tussen Turkije en sommige EU-lidstaten, is het essentieel om verdere escalatie te voorkomen en wegen te vinden om de situatie te kalmeren", schrijven buitenlandchef Federica Mogherini en EU-commissaris Johannes Hahn (Uitbreiding) in een gezamenlijke verklaring.

"Zaken die zorgen baren kunnen alleen worden opgelost door open en directe communicatiekanalen. We zullen onze diensten blijven aanbieden in het belang van de EU-Turkije-relaties.

"Turkse leiders hebben Nederland van fascisme en nazisme beschuldigd in de rel over Turkse ministers die voor Turkse kiezers in Nederland campagne wilden voeren voor een grondwetswijziging.

Een woordvoerder van de commissie noemde deze woorden maandag "een schande". "Dit is het soort taal dat we in Europa willen vergeten."

"De commissie wijst er nog op dat "beslissingen over het houden van bijeenkomsten en manifestaties in lidstaten een zaak zijn voor die betreffende lidstaat, overeenkomstig de bepalingen in het nationale en internationale recht."

NAVO
Ook NAVO-chef Jens Stoltenberg roept op tot de-escarelen. "Robuuste discussies zijn het hart van de democratie maar ook respect. Ik roep alle NAVO-bondgenoten op respect voor elkaar te tonen en de situatie te de-escaleren," zegt Stoltenberg maandag in Brussel.

"We moeten er alles aan doen om ons te richten op wat ons verenigt, niet wat ons af en toe verdeelt," aldus de Noorse secretaris-generaal. Hij liet doorschemeren dat er geen sprake is van terugtrekking van de NAVO in Turkije. "De aanwezigheid van de NAVO in Turkije is goed voor Turkije en de rest van Europa. Het is in ons gezamenlijke belang."

13 maart 2017, 12:00

Timmermans: onaanvaardbaar

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan is volgens Frans Timmermans "te ver doorgeschoten” met zijn opmerking dat Nederlanders 'nazi-overblijfselen en fascisten' zijn.

"De vergelijking met nazi-praktijken door de Turkse president is onaanvaardbaar", aldus de Nederlandse vice-voorzitter van de Europese Commissie maandag in Brussel tegen de NOS.

Timmermans vindt dat Nederland de rug recht heeft gehouden tijdens de diplomatieke rel. "Nederland staat hier stevig zijn mannetje." Kritiek dat de EU stil was het afgelopen weekend wuift hij weg. "Dit was een binnenlandse aangelegenheid."

Timmermans wijst erop dat verscheidene EU-commissarissen, onder wie buitenlandchef Federica Mogherini, telefonisch contact hebben gehad met zowel premier Mark Rutte, minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) als de Turkse minister Mevlüt Çavusoglu.

13 maart 2017, 11:39

Koenders verwerpt Turkse kritiek

Nederland "neemt afstand" van het aandringen door Turkije op vervolging van Nederlandse politieagenten die afgelopen weekeinde in Rotterdam hebben opgetreden tegen Turks-Nederlandse demonstranten. Dat zei minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken maandag.

De Turkse regering eist vervolging van de agenten omdat zij buitensporig zouden hebben opgetreden tegen betogers.

Koenders heeft nog niets van Turkije gehoord over die kwestie. "Het is primair een zaak van de burgemeester van Rotterdam en van de driehoek. Ik kan wel zeggen dat ik veel respect heb voor de manier waarop zij hebben geprobeerd het op te lossen."

Ook over de stappen die Turkije zou willen nemen tegen Nederland wegens het weren van de Turkse minister van Familiezaken, heeft Koenders verder niets vernomen. Maar "de minister is naar onze overtuiging goed behandeld."

De Nederlandse ambassade en consulaten in Turkije zijn volgens Koenders weer open. Ze waren zaterdag dicht gegaan. Ook kunnen Nederlanders gewoon naar Turkije reizen, verklaarde de bewindsman. Het reisadvies voor Turkije is wel aangepast. De regering raadt reizigers aan waakzaam te zijn en grote groepen mensen te mijden.

De Nederlandse zaakgelastigde in Ankara moest maandag opnieuw op het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken verschijnen. De precieze inhoud van dat gesprek kent Koenders nog niet, maar hij wil "het ook niet te zwaar maken".

Bert Koenders Beeld ANP

13 maart 2017, 11:29

Holman: Ik snap het niet

"Dat gezwaai met die Turkse vlaggen. Ik snap het niet. Ben je nu Turk of ­Nederlander?", vraagt Theodor Holman zich af in zijn column van vandaag.
(..)
"Van mij mogen ze altijd zwaaien met die Turkse vlag, al vind ik het wat kinderachtig, maar dan worden ze dus gezien als Turk en niet als Nederlander. Dan worden ze dus gezien als mensen die Nederland ervan beschuldigen een fascistische staat te zijn, als vijanden. Hoe gaan ze die vijandschap dan vormgeven?" Lees hier de hele column van Holman.

Beeld Wolff

13 maart 2017, 11:19

Podium voor Rutte

Heeft Nederland doortastend gehandeld of diplomatiek geklungeld? De unieke escalatie van de ruzie met Turkije biedt premier Rutte in elk geval het podium op weg naar de stembus. Dat schrijft buitenlandredacteur Bas Soetenhorst vandaag op de voorpagina van Het Parool.

13 maart 2017, 11:06

Amnesty: geen rechten geschonden

Bij demonstraties van Turkse Nederlanders in Rotterdam zijn zaterdag geen fundamentele mensenrechten geschonden, concludeert Amnesty International maandag.

Voor de Turkse verwijten over het politieoptreden tegen demonstranten bestaat volgens de mensenrechtenorganisatie op het eerste gezicht geen grond.

Turkije maakte eerder op de dag bekend gerechtelijke stappen te eisen tegen het "disproportionele'' optreden van de Nederlandse politie. Volgens Amnesty is daarvan geen sprake.

De gemeente Rotterdam heeft volgens Emile Affolter van Amnesty drie plaatsen in de stad aangewezen waar demonstranten gebruik konden maken van hun vrijheid van meningsuiting en recht op demonstratie.

Rellen in Rotterdam afgelopen zaterdagavond. Beeld anp

13 maart 2017, 10:59

Gewoon, samen voetbal kijken

Diplomatieke crisis of niet: bij FC ­Ankaraspor in Amsterdam-Oost staan aanhangers en tegenstanders van president Erdogan samen langs de lijn.

De liefde voor de Turkse club bindt de mannen en is sterk genoeg om ook eventuele verschillen voor lief te nemen, zoals de religieuze beleving of het standpunt over de politieke situatie in het moederland. Lees hier verder.

Zondag: Ankaraspor tegen Waterwijk Beeld Mats van Soolingen

13 maart 2017, 10:53

Ambassade weer open

De Nederlandse ambassade en consulaten in Turkije, die zaterdag werden gesloten, zijn weer open, meldt minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken.

De Nederlandse zaakgelastigde in Ankara moest maandag opnieuw op het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken verschijnen. De precieze inhoud van gesprek kent Koenders nog niet.

13 maart 2017, 10:49

Turkse organisaties 'geen speelbal'

Turkse organisaties in Nederland veroordelen de beschuldigingen van de Turkse regering dat Nederland zich schuldig maakt aan nazi-praktijken. Ook hebben zij de toezegging gedaan zich in te zetten om de opgelopen spanningen te de-escaleren.

Dat zei minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken na afloop van een overleg met deze organisaties.

"Er was grote eensgezindheid. Iedereen aan tafel voelde zich gekwetst en gegriefd door de beschuldiging van nazi-praktijken'', aldus de minister.

Hij noemde het een "gotspe'' dat Turkse demonstranten zondagavond in Amsterdam, uitgerekend op het Plein 40-45, de Hitlergroet hebben gebracht.

Asscher benadrukte dat de demonstraties en de rellen niet mogen afstralen op de gehele gemeenschap van de circa 400.000 Turkse Nederlanders.

"De organisaties wezen erop dat terwijl er misschien duizend mensen voor het consulaat in Rotterdam stonden, er 38.000 Turkse Nederlander op dat moment Studio Sport zaten te kijken of misschien aan ganzenborden waren. Dit mag niet afstralen op onze collega's of buren.''

Volgens de bewindsman namen de organisaties duidelijk afstand van het geweld dat tegen politie-agenten is gebruikt. "Ook wil men geen speelbal worden van Turkse politiek of belangen. Hun toekomst ligt hier in Nederland."

13 maart 2017, 9:37

Asscher overlegt met Turkse organisaties

Minister van Sociale Zaken, Lodewijk Asscher, voert op dit moment overleg met Turkse organisaties in ons land over de spanningen met Turkije.

Aan het overleg doen zeer verschillende organisaties mee. Het gaat onder meer om Koerden, Gülenisten (de club van de geestelijke Fethullah Gülen die volgens Ankara achter de mislukte coup zitten), Diyanet (de Turkse moskeekoepel) en aanhangers van de Turkse regering.

Asscher wil hen duidelijk maken dat de rellen van de afgelopen twee dagen niet kunnen. Hij wil dat de organisaties hun achterban oproepen "zich gewoon te gedragen conform de regels in Nederland", zei hij tegen de NOS.

De vicepremier is ook verantwoordelijk voor de integratie. Hij noemde de ongeregeldheden in Rotterdam en Amsterdam "compleet respectloos" en "schandelijk" dat politieagenten zijn aangevallen.

13 maart 2017, 9:35

Arrestanten nog vast

De dertien personen die de politie zondagavond heeft aangehouden bij de demonstratie van Turkse Nederlanders in Amsterdam zitten op dit moment allemaal nog vast, meldt een woordvoerster.

De arrestanten maakten deel uit van een groep van ongeveer 250 mensen die zondag op diverse plekken in de stad van zich liet horen naar aanleiding van het conflict tussen Nederland en Turkije. Lees hier verder.

13 maart 2017, 8:53

'Stappen tegen Nederlandse politie'

Turkije eist gerechtelijke stappen tegen het "disproportionele'' optreden van de Nederlandse politie tegen demonstrerende Turken.

In een diplomatieke nota verlangt Turkije verder informatie over gewonde Turkse burgers, zo melden bronnen bij het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken maandag.

In Rotterdam raakten zeven mensen onder wie een agent gewond toen de politie optrad tegen relschoppers na het gedwongen vertrek van de Turkse minister van Familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya.

De politie zette onder meer honden en waterkanonnen in om de met Turkse vlaggen zwaaiende betogers bij het Turkse consulaat te verspreiden.

In de nota noemt Turkije het optreden tegen de minister een schending van de Conventie van Wenen, waarin regels over diplomatiek verkeer zijn vastgelegd. In dit verdrag is onder meer de onschendbaarheid van diplomaten geregeld.

De Nederlandse zaakgelastigde werd ontboden om het protest in ontvangst te nemen. De ambassadeur is momenteel niet in Turkije en hoeft van Ankara voorlopig ook niet terug te keren.

Turkse demonstranten zijn zaterdagavond gewond geraakt nadat ze slaags raakten met de mobiele eenheid die een grote demonstratie bij het Turkse consulaat aan de Westblaak in Rotterdam beëindigde. Beeld ANP
Mobiele eenheid beëindigt zaterdagavond de grote demonstratie bij het Turkse consulaat in Rotterdam. Beeld ANP
De Turkse minister Fatma Betul Sayan Kaya van Familiezaken wilde naar het consulaat om de demonstranten toe te spreken, maar werd door de politie tegengehouden. Beeld ANP

13 maart 2017, 8:52

Reisadvies aangepast

Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies naar Turkije gewijzigd. Reizigers wordt vanwege de diplomatieke spanningen tussen Turkije en Nederland sinds zondagavond aangeraden in heel Turkije alert te zijn en samenscholingen en drukke plaatsen te vermijden.

Reizigers naar Turkije werden al gewezen op veiligheidsrisico's vanwege de dreiging van terroristische aanslagen en politieke spanningen in het land.

In Rotterdam raakten zeven mensen onder wie een agent gewond toen de politie optrad tegen relschoppers na het gedwongen vertrek van de Turkse minister van Familiezaken, Fatma Betül Sayan Kaya.

De politie zette onder meer honden en waterkanonnen in om de met Turkse vlaggen zwaaiende betogers bij het Turkse consulaat te verspreiden.

In de nota noemt Turkije het optreden tegen de minister een schending van de Conventie van Wenen, waarin regels over diplomatiek verkeer zijn vastgelegd. In dit verdrag is onder meer de onschendbaarheid van diplomaten geregeld.

De Nederlandse zaakgelastigde werd ontboden om het protest in ontvangst te nemen. De ambassadeur is momenteel niet in Turkije en hoeft van Ankara voorlopig ook niet terug te keren.

13 maart 2017, 8:50

Asscher: nazisme moet van tafel

De Turkse beschuldiging van nazisme en fascisme aan het adres van Nederland moet "van tafel". Dat zei vicepremier Lodewijk Asscher maandagochtend in het Radio 1 Journaal. Gebeurt dit niet "dan blijven de verhoudingen stroef".

Maar het kabinet zal geen strafmaatregelen nemen tegen de regering in Ankara als ze de woorden niet terugneemt. Het is volgens Asscher belangrijk dat de rust terugkeert. Wel moet "er een andere manier van communiceren uit Turkije komen".

13 maart 2017, 8:49

Dagbladen: 'Rel komt Rutte goed uit'

De Nederlandse dagbladen, besteden allemaal veel aandacht een de diplomatieke crisis tussen Nederland en Turkije. Over een ding zijn alle media het eens: de rel kan niet los gezien worden van de naderende verkiezingen van 15 maart.

"Jarenlang wilde premier Rutte zich niet laten provoceren door het regime in Ankara. Maar een paar dagen voor de verkiezingen was de maat vol. En dat komt hem goed uit,'' aldus het AD.

"Wij zijn hier de baas,'' kopt De Telegraaf in grote letters op de voorpagina. De krant roept het kabinet op om nu door te pakken. "De in Turkse vlaggen gehulde relschoppers in Rotterdam, inclusief eigen ordedienst, gedragen zich als een soort vijfde colonne. Dat moet stoppen. Er is nu geen tijd voor zachte heelmeesters. Kabinet, hou ook na 15 maart de rug recht!"

"Zelden klinkt er zulke spierballentaal vanuit Den Haag. De botsing van Nederland met Turkije is een ongekend hevige. Dat in beide landen verkiezingen in aantocht zijn, staat er niet los van. Het zal nog wel even duren voordat de storm weer gaat liggen,'' schrijft de Volkskrant.

"Vlak voor de verkiezingen oogst premier Rutte lof met zijn houding jegens Turkije. Op langere termijn loopt hij risico's,'' staat in Trouw dat spreekt over spierballen in plaats van diplomatie.

De Turkije-crisis zet de eindstrijd tussen Rutte en Wilders op scherp, aldus het Financieele Dagblad. "Wat is de grootste dreiging voor Nederland? Een ‘vijfde colonne’ van moslims die maar niet willen integreren? Of een overwinning van PVV-leider Geert Wilders bij de Tweede Kamerverkiezingen aanstaande woensdag? Na twee weken van debatten over van alles en nog wat, wordt de campagne alsnog gereduceerd tot deze twee schrikbeelden. Met dank aan de diplomatieke rel die zaterdag uitbrak tussen Nederland en Turkije."

13 maart 2017, 8:43

Onrust in Amsterdam

Ook op diverse plekken in Amsterdam hebben mensen zondag gedemonstreerd na alle commotie zaterdag in Rotterdam. Bij het Turkse consulaat braken daar rellen uit na het gedwongen vertrek van de Turkse minister voor Familiezaken Fatma Betül Sayan Kaya.

Op het Mercartorplein en het Bos en Lommerplein kwam zondag overdag een grote groep mensen bijeen. Sommigen droegen een rode Turkse vlag en er werden leuzen geroepen. De demonstranten verplaatsten zich door de stad naar diverse andere plekken. Rond 19.15 uur verzamelde zich een groepje op de Dam, maar daar vertrokken de mensen na enige tijd weer.

Op Plein 40-45 in moest de politie optreden omdat een demonstratie van Turkse Nederlanders escaleerde. Het protest begon in de middag aanvankelijk vreedzaam, maar later werd de sfeer grimmig. De 250 demonstranten zijn rond 23.30 uur met waterkanonnen weggejaagd.

Burgemeester Eberhard van der Laan beëindigde de demonstratie op grond van verstoringen van de openbare orde en de veiligheid van het verkeer, zo liet de gemeente weten.

De groep hinderde het verkeer door wegen en kruispunten te blokkeren. Ook werd met vuurwerk gegooid en weigerden de demonstranten de aanwijzingen van de politie op te volgen.

Aanhoudingen
De politie heeft in de loop van de avond vier mensen aangehouden. Eén voor het brengen van de Hitlergroet en het uiten van nazistische leuzen, twee voor opruiing, en één voor het beledigen van een politieagent.

Later werden nog twee mensen aangehouden voor het gooien van stenen en het plegen van openlijk geweld.

De gemeente stelt dat de politie de demonstranten bij herhaling heeft verteld dat de burgemeester, op grond van de vrees voor openbare ordeverstoringen, de demonstratie zou beëindigen als het protest niet vrijwillig zou worden gestaakt. Toen daar geen gehoor aan werd gegeven werd het protest beëindigd en greep de politie in.

13 maart 2017, 8:39

Kuzu: alles op alles zetten

De regeringen van Nederland en Turkije moeten alles op alles zetten om de ontstane diplomatieke rel op te lossen. Daarvoor pleitte Tunahan Kuzu, leider van de politieke partij DENK, zondag in een video op Facebook.

Stelling in het conflict neemt Kuzu uitdrukkelijk niet. Hij laat zich in de video niet uit over de aanleiding voor het conflict of de specifieke ontwikkelingen van dit weekeinde.

Volgens Kuzu moeten Nederlanders, ongeacht hun afkomst of politieke opvattingen, "respectvol het gesprek met elkaar voeren. Naar elkaar luisteren, begrip tonen voor elkaars argumenten.

Alleen op die manier komen we verder'', aldus Kuzu.Kuzu haalde verder uit naar Nederlandse politici, die volgens hem "olie op het vuur gooien''. Daarbij noemde hij onder meer premier Mark Rutte, CDA-leider Sybrand Buma, Geert Wilders van de PVV en PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher.

Op de uitspraken van de Turkse president Recep Tayyip Erdogan, die Nederland zaterdag fascistisch en een overblijfsel van de nazi’s noemde, ging Kuzu niet in.

13 maart 2017, 8:37

Andere EU-landen

Andere EU-landen hebben zondag van zich horen over het conflict.

Zo riep Frankrijk op tot de-escalatie. Saillant was dat de Turkse minister Mevlüt Çavusoglu (Buitenlandse Zaken) uitgerekend een toespraak in het Franse Metz aangreep om Nederland te bestempelen tot "hoofdstad van het fascisme''.

In de Duitse politiek gingen juist stemmen op om solidariteit met Nederland te tonen. Volgens de voorzitter van de Duitse liberale partij FDP heeft premier Mark Rutte gehandeld zoals je het ook van de Duitse bondskanselier Angela Merkel en Europa had mogen verwachten.

Ook de Deense regering ziet de rel met lede ogen aan. Premier Lars Lokke Rasmussen stelde voor een gepland bezoek van zijn Turkse ambtsgenoot Binali Yildirim aan Denemarken uit te stellen. "De bijeenkomst kan niet los worden gezien van de Turkse aanvallen op Nederland'', zei Rasmussen.

Turken demonstreren zondag tegen Nederland bij het Nederlandse consulaat in Istanbul Beeld ANP
Turken demonstreren zondag tegen Nederland bij het Nederlandse consulaat in Istanbul Beeld ANP

13 maart 2017, 8:25

Samenvatting

De diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije is dit weekend opgelaaid. Dit is wat er allemaal gebeurde:

Turkse ministers wilden in Nederland campagne voeren voor een referendum dat Erdogan meer macht moet geven. Het kabinet zei eerder deze week dat “ongewenst" te vinden.

Zaterdag zou minister van Buitenlandse Zaken Çavusoglu in kleine groep toch kunnen spreken in Rotterdam, maar toen hij met sancties dreigde, gooiden premier Mark Rutte en buitenlandminister Bert Koenders de koers om. Ze weigerden het vliegtuig van Çavusoglu te laten landen.

Later kwam de Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) toch nog met de auto naar Rotterdam. Zij werd onder politiebegeleiding terug naar de grens met Duitsland gebracht. Daarna braken bij het Turkse consulaat in Rotterdam rellen uit. De ME moest ingrijpen.

Bij het Nederlandse consulaat in Istanbul was zondag nog een klein incident. De Nederlandse vlag werd verwijderd en kortstondig vervangen door een Turkse. Door een betoger, meldden Turkse media. Buitenlandse Zaken heeft protest aangetekend. De Turkse autoriteiten hebben toegezegd het te onderzoeken.

De-escaleren
Het kabinet wil dat de hoog opgelopen diplomatieke ruzie met Turkije niet verder uit de hand loopt. "We moeten alles proberen om te de-escaleren", zei premier Mark Rutte in het programma WNL op Zondag. Vanuit regeringskringen in de Turkse hoofdstad werden intussen "zware tegenmaatregelen" aangekondigd.

"We moeten eerst maar eens het stof laten neerdalen", zei minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) in het programma Buitenhof. "Maar als de dialoog niet lukt, zullen wij zeer scherpe maatregelen nemen", waarschuwde hij ook. Volgens hem heeft het kabinet er alles aan gedaan om het conflict te voorkomen.

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan zei later zondag dat Nederland "een prijs zal betalen" als het de Turks-Nederlandse relatie offert vanwege de komende verkiezingen voor de Tweede Kamer. Erdogan zorgde zaterdag al voor veel commotie door Nederlanders te betitelen als ,,nazi-overblijfselen en fascisten".

'Zware maatregelen'
De Turkse premier Binali Yildirim kondigde eerder op de dag "zware tegenmaatregelen" aan zonder in details te treden.De Turkse regering wil excuses van Nederland voor de gang van zaken. Turkije zal maatregelen blijven nemen tegen Nederland tot excuses worden aangeboden, zei de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Çavusoglu in Frankrijk.

Het kabinet gaat geen excuses maken. "Totaal uitgesloten", aldus Koenders. Hij zou het "prettig vinden" als de Turkse autoriteiten voor de gebeurtenissen hun excuses aanbieden, maar verwacht dat niet. "Ik ga de-escaleren, maar niet door excuses aan te bieden", verklaarde Rutte.

Rellen zaterdag bij het Turkse consulaat aan Westblaak in Rotterdam. Beeld ANP
Rellen zaterdag bij het Turkse consulaat aan Westblaak in Rotterdam. Beeld ANP
Rellen zaterdag bij het Turkse consulaat aan Westblaak in Rotterdam. Beeld ANP
De Turkse minister van Familiezaken Fatma Betul Sayan Kaya bij terugkomst in Ankara Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden