PlusPS

Tuinetiquette: wat mag je wel en niet van je buren verwachten?

Bonkende muziek, gillende kinderen, rokende barbecues: als tuin- of dakterrasbezitter heb je in de zomer heel wat te slikken. Wanneer gaat het te ver? Een lesje tuinetiquette.

Beeld Ted Struwer

Ze dacht eindelijk rustig van haar zomer te kunnen genieten. Kunstenaar Helen Fokkens (53) had net een fijne sociale huurwoning mét dakterras in Zeeburg bemachtigd. De schuifpui open en genieten maar! Totdat haar overbuurman een houtkachel in zijn woonkamer installeerde en een open haard op zijn dakterras neerzette. De rook kwam uit op haar terras, één verdieping hoger.

"Het is een soort rookworstlucht; echt niet goed voor je. Mijn dochter heeft astma en die lucht slaat ook op mijn longen. Ik heb het toen meteen met hen besproken en ze zouden er rekening mee houden, maar veel beter werd het niet. Ik moest maar in een hutje op de hei gaan wonen als ik er zo'n last van had."

Ondanks herhaaldelijke verzoeken van Fokkens, die ­ondertussen ook meerdere buren had gemobiliseerd, veranderde er niets. De buurman vond dat hij recht had om te stoken, Fokkens eiste dat hij dat niet meer deed.

Omdat volgens Fokkens de politie, de GGD en de ­gemeente niets voor haar konden betekenen, besloot ze een ingezonden brief te schrijven aan Het Parool. Op uitdagende toon deed ze een oproep: 'Gemeente Amsterdam, doe wat aan deze nieuwe plaag. Vroeger hadden we hondenpoep, nu hebben we yuppen met houtkachels.'

Bonje met de buren
Die brief bleef op Zeeburg niet onopgemerkt. Fokkens: "Het heeft effect gehad, want met de vrouw van de stoker heb ik ondertussen afspraken gemaakt. Maar de ­relaties in de buurt zijn er zéér slecht door geworden. Sommige mensen groeten me niet meer en als zijn vrouw weg is, steekt de stoker stiekem tóch de kachel aan."

Niet iedereen heeft zo'n buurman op vijf meter afstand, maar als Amsterdammer met een buiten hoor of zie je je buren in de zomer nog weleens. Niet zelden galmen de binnenplaatsen waar al die balkons op uitkomen behoorlijk, waardoor elke zomerse borrel of late barbecue je in potentie uit je slaap houdt.

Uit een onderzoek van het Rechtsbijstandverzekering Informatie Centrum naar burenruzies in 2016 bleek dat een op de vier Nederlanders bonje met de buren heeft of weleens heeft gehad. De reden daarvoor is in 51 procent van de gevallen geluidsoverlast (muziek), gevolgd door de categorieën 'kinderen' en 'verbouwing'.

Volgens het CBS is de verhouding met de buren ook nog eens slechter in verstedelijkt gebied dan in kleinere ­gemeenten. Uit zijn buurtleefbaarheidsonderzoek uit 2015 blijkt dat hoe stedelijker de buurt is, hoe minder mensen aangeven dat buren prettig met elkaar omgaan of onderling veel contact hebben.

Mocht een bonje-met-de-burensituatie niet op te lossen zijn door eens een kop koffie te drinken, dan is het inschakelen van de neutrale bemiddeling van stichting Beterburen een optie. Vrijwilliger Ireen van der Lande (45) gaat ­geregeld als bemiddelaar op pad, zoals laatst bij een zomers overlastgeval in West. "Een mevrouw had geluidsoverlast van twee jongemannen tegenover haar. Zij ­bespraken op het balkon onder het genot van een biertje uitvoerig hun leven; die mevrouw kon het in de zomer letterlijk horen als ze in bed lag en het raam open stond."

Van der Lande vertelt hoe de buurvrouw wel dertig keer luid 'ssshht - ik hóór jullie!' over de binnenplaats had ­geroepen. Op het laatst had ze zelfs een felle zaklamp aangeschaft om mee te kunnen seinen als ze de jongens hoorde praten. Tot een ontmoeting tussen de buren was het niet gekomen. "Ze had één keer aangebeld, maar toen ­waren ze niet thuis."

Nachtdiensten of migraine
Bemiddelaar Van der Lande ging bij de jongens langs. Ze wilden wel praten met de buurvrouw, want zij stoorden zich ook aan haar in hun ogen denigrerende manier van communiceren. "Toen ze hier kwamen, zaten ze allemaal vol emotie. De jongens vonden haar maar een 'raar wijf' en zij vond hen een stelletje wilde studenten die met niemand rekening hielden."

"Toen die gevoelens waren ­benoemd, kantelde het gesprek. 'O, waar slaap je dan precies?' vroeg een van die jongens opeens. En er werd gelachen om de zaklamp. Toen konden we afspraken maken: de buurvrouw stuurt nu een berichtje als ze last heeft en de jongens zullen niet meer tot laat op het balkon praten en haar van te voren waarschuwen als ze een feestje hebben."

Goed burencontact
Wat blijkt uit de bemiddeling van Beterburen: een beetje begrip voor elkaars situatie kan al een boel schelen. Andere tips: benoem het tijdstip van overlast (niet 'je maakt de hele dag herrie', maar ''s avonds na tienen heb ik er last van') of vertel dat je komt om met je buur naar een oplossing te zoeken en vraag om medewerking. En: bedenk wanneer u in zo'n situatie bereid zou zijn mee te doen.

Directeur Bente London: "Je hoeft echt geen vrienden te zijn, maar als je elkaar een béétje kent, weet je bijvoorbeeld dat de buurvrouw nachtdiensten draait of af en toe last heeft van migraine. Dan doe je automatisch wat zachter overdag."

Volgens London moet je overal, maar zéker in een stad als Amsterdam investeren in goed burencontact. "We weten wel via Facebook wat ­vage kennissen in Australië die avond eten, maar wat je buurman doet, daar hebben we geen interesse in. Dat zou echt moeten veranderen. Hier hoor je elkaar nu eenmaal. Als je elkaar een beetje kent, kun je dat allemaal veel beter hebben."

Gedragsaanwijzing
Dat gevoel onderschrijft advocaat Jeroen Groenewoud ook. "Van die leuke buren die eens een feestje geven in de zomer denk je: ah, gezellig. Maar bij die buren waar je toch al een hekel aan had, denk je: godsamme. Zo subjectief werkt het nou eenmaal."

Groenewoud is advocaat bij Hielkema & Co en gespecialiseerd in overlastzaken. Dit jaar heeft hij er al zo'n tien ­gehad. "Het is dan meestal al geëscaleerd. De buren hebben al gepraat, de woningbouwcorporatie is ingeschakeld, ­afspraken worden niet nagekomen. Als het dan écht niet lukt, zijn wij er."

Een procedure kan leiden tot een gedragsaanwijzing - een gebod om bijvoorbeeld na negen uur 's avonds geen muziek te draaien, op straffe van een dwangsom - of uiteindelijk tot een huisuitzetting. De rechters houden er, volgens Groenewoud, in hun oordeel wel rekening mee dat je in Amsterdam nou eenmaal overlast kunt verwachten. "Je moet het niet te gek maken, maar sommige zaken neem ik niet aan wegens: niet erg genoeg. We kunnen het niet ­geluidsdicht maken op die verdiepinkjes in De Pijp."

Tegen klagers wordt het hutje-op-de-hei-argument vaak gebruikt of anders komt de levensspreuk 'leven en láten leven' altijd goed van pas. Maar Helen Fokkens uit Zeeburg vindt dat dat motto te vaak verkeerd wordt uitgelegd. "Het is niet een vrijbrief om maar te doen wat je wilt zonder rekening te houden met een ander. Natuurlijk mag je buiten zitten, maar dan demp je je stem. Dring in elk geval niet je levensstijl op."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden