Plus Ten slotte

Truus Menger (1923-2016): Verzet was haar tweede natuur

Tot op het bot een verzetsvrouw. Opkomen voor Joden was Truus Menger met de paplepel ingegoten. Afgelopen zaterdag overleed zij, 92 jaar oud.

Truus Menger Beeld Willem Middelkoop

Recht door zee, warm en héél strijdbaar. Een vrouw die stond voor haar idealen en wars was van gedoe. Dat was Truus Menger, zegt Jeroen Pliester van Stichting Nationale Hannie Schaftherdenking.

Haar ouders haalden voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog al Joden in huis. "Dat maakte zo'n grote indruk dat het voor haar heel natuurlijk was om ook in het verzet te gaan," zegt Pliester.

Truus Menger-Oversteegen, geboren op 29 augustus 1923 in een communistisch nest, en haar twee jaar jongere zus Freddie werkten in de oorlog nauw samen met Hannie Schaft, het 'meisje met het rode haar', die aan het eind van de oorlog in de duinen van Bloemendaal werd gefusilleerd.

Menger-Oversteegen was slechts zestien jaar oud maar het Haarlemse verzet kon haar en haar zusje goed gebruiken, zegt ze in haar boek Toen niet, nu niet, nooit, omdat zij als jonge meisjes weinig argwaan wekten bij de nazi's.

Bij de groep gewapende vrouwelijke verzetsstrijders ruimden ze NSB'ers en Duitsers uit de weg en pleegden sabotage. "Truus was de aanvoerder, niet Hannie Schaft wat veel mensen denken," zegt Pliester.

Kunstwerken
Na de oorlog werd Menger kunstenares.

Op veel plaatsen staan kunst­werken van haar die herinneren aan de oorlog: het standbeeld van ­Hannie Schaft in het ­Haarlemse Kenaupark, een beeldengroep ter herinnering aan de Februaristaking van 1941 in Zaandam en het beeld Bevroren tranen bij ­Herinneringscentrum Kamp Westerbork voor alle kinderen die zij in de oorlog niet heeft kunnen redden. Eén van de twee glazen tranen werd onlangs ontvreemd.

In 2010 werd in het Hortusplantsoen haar laatste monument voor dove Joodse slachtoffers in de oorlog onthuld. Het was haar laatste monument omdat ze, zei ze, er wel de geestkracht maar de lichamelijke kracht niet meer voor had.

Ze was zelf bij de onthulling aanwezig. Daags ervoor was de tekst op het monument - 'Maar de wereld bleef doof' - beklad met zwarte verf. Ze moest er even van slikken. "Zo zie je maar. Fascisme is niet dood," zei ze resoluut.

Om te waarschuwen voor het gevaar van fascistoïde regimes gaf ze op scholen gastlessen. "Ze vond het belangrijk dat de jongere generatie het verhaal hoorde van iemand die de oorlog zelf had meegemaakt."

Geen oordeel
Tot 2012 bezocht ze schoolklassen, daarna nam haar gezondheid af. Ook trad ze geregeld op als spreker bij herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog. "Het mooie van Truus was dat ze niet oordeelde. Ze had een rotsvast vertrouwen in de samenleving," zegt Pliester.

Menger droeg de internationale vrouwenbeweging en antiapartheidsstrijd een warm hart toe. Ze had contact met Nelson Mandela. De zussen kregen in 2014 het Mobilisatie-Oorlogskruis uitgereikt voor hun verzetswerk.

Menger wordt donderdag in besloten kring gecremeerd. Vrijdag is een openbare herdenkingsdienst in de NH kerk van Venhuizen, aan de Kerkweg 113.

Zie ook: Verzetsstrijdster Truus Menger (92) overleden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden