PlusFilmrecensie

True History of the Kelly Gang: bijna helemaal (niet) waargebeurd

Regisseur Justin Kurzel (45) bewerkte een bejubelde briefroman over de in 1880 opgeknoopte Australische bandiet Ned Kelly tot een rebels punkspektakel.

Still uit True History of the Kelly Gang; de film overtuigt en amuseert.Beeld -

Het filmmedium was nog jong toen de Australiër Charles Tait in Melbourne The Story of the Kelly Gang presenteerde. De zwijgende film uit 1906 duurde langer dan een uur en was de eerste narratieve film van speelfilmlengte in de geschiedenis, maar er is geen complete versie van bewaard gebleven. Het is een groot verlies. The Story of the Kelly Gang is een mijlpaal in de mondiale filmgeschiedenis en een ijkpunt in de Australische cultuur, maar het monument bestaat alleen nog bij de gratie van giswerk, incompleet archiefmateriaal en het belang voor de Australische identiteit.

Dat laatste geldt evenzeer voor de biografie van de in 1880 geëxecuteerde Ned Kelly, die na een sensationele criminele loopbaan op 25-jarige leeftijd een doodvonnis kreeg. Hij wordt beschouwd als de laatste bushranger, de Australische tegenhanger voor de Amerikaanse outlaw in de tijd van het Wilde Westen. Australië was niet de Nieuwe Wereld maar een kolonie van het Britse Rijk, die onder de vlag van Hare Majesteit deels als strafinrichting benut werd. Dat verklaart waarom Kelly tot op de dag van vandaag gekoesterd en verguisd wordt: hij belichaamt het beladen verleden van een heel continent.

True History of the Kelly Gang is de twaalfde film over de rebel/bandiet. De Australische regisseur Justin Kurzel (Macbeth, Assassin’s Creed) en scenarioschrijver Shaun Grant baseerden hun film op het gelijknamige boek van Peter Carey, dat in weerwil van de titel geen feitelijke reconstructie van Kelly’s criminele loopbaan is. Careys bejubelde roman bestaat grotendeels uit brieven van ­Kelly aan zijn minnares en hun dochter, waarin hij bloemrijk over zijn leven en daden uitweidt. Voor zover bekend had Kelly geen minnares of kind, maar er zijn wel twee brieven van hem bewaard gebleven.

De romanverfilming wijkt af van de voorgangers omdat de nadruk op Kelly’s vormende jaren ligt en de makers nauwelijks geïnteresseerd zijn in de misdaden. De film is ingedeeld in drie sterke secties en een minder geslaagde epiloog, waarin de executie en het ontstaan van de mythe worden belicht. In de openingssectie Boy wordt de door Orlando Schwerdt vertolkte Kelly in een asgrauwe woestenij als kind tot de man in huis benoemd, door zijn moeder die seksuele diensten aan een Britse sergeant verkoopt. Dat hoort een Ierse vrouw niet te doen, leert de jonge Ned van de door Russell Crowe puik vertolkte bushranger Harry Power, die de knaap onder zijn hoede neemt en tot bandiet opleidt.

In de sectie Man wordt Ned gespeeld door George MacKay, die met een punkkapsel en een doorgesnoven blik energiek van leer trekt. De film legt veel nadruk op de bloemrijke spreektaal en de botsende accenten en culturen, die de strijd tussen wetsdienaars en vrijbuiters ook tot een strijd tussen sociaal-maatschappelijke klassen en verschillende afkomsten maken. Kurzel past ervoor om God Save the Queen van de Sex Pistols te gebruiken, maar het bijtende sarcasme had niet misstaan bij de stijl en strekking van zijn film.

De derde sectie, Monitor, werkt dreigend toe naar Kelly’s ultieme opstand tegen het gezag, waarbij zijn bende­-leden in jurken gekleed gaan om de politie op het verkeerde been te zetten en de bandiet een eigen harnas bouwt om zich tegen een overmacht aan ordetroepen te wapenen. Die IJzeren Man is altijd de meest iconische versie van Kelly geweest en Kurzel pakt er bijzonder fraai mee uit.

True History of the Kelly Gang overtuigt in de robuuste vormgeving en amuseert door de prikkelende afrekening met de koloniale machtsverhoudingen. Daarbij pakt Nicholas Hoult heerlijk schaamteloos uit als een schuinsmarcherende politieman in dienst van Hare Majesteit. Het mag duidelijk zijn: zolang kunstenaars Down Under de aandrang voelen om hun tanden in de navelstreng te zetten zal Ned Kelly niet van het toneel verdwijnen.

True History of the Kelly Gang

Regie Justin Kurzel
Met George MacKay, Russell Crowe, Nicholas Hoult, Essie Davis
Te zien in Arena, City, Euroscoop, FC Hyena, Filmhallen, De Uitkijk, Tuschinski

Ned Jagger vs Ned Ledger

In 1970 was Tony Richardsons Ned Kelly de eerste film over de rebel in kleur, maar in Australië was men niet onder de indruk. De Britse regisseur gaf de hoofdrol aan Mick Jagger, waarop de opnamen meteen met protesten gepaard gingen. Richardson en Jagger distantieerden zich later van de film, die weinig succes kende. In 2003 maakte de Australische regisseur Gregor Jordan Ned Kelly met landgenoot Heath Ledger in de hoofdrol, maar ook dat werd geen succes. Er was meer waardering voor de Kellydoeken die schilder Sidney Nolan in 1947 maakte en voor de stencilportretten die straatartiest Ha-Ha vanaf 2002 in Melbourne verspreidde.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden