Plus

Truckerscafé Bij Marjan zit niet voor niets elke avond vol

Een goed truckerscafé herken je aan de volle parkeerplaats en bij Bij Marjan in Westpoort is er doordeweeks geen plek leeg. No-nonsense vrachtwagenchauffeurs komen er voor een maaltijd, warme douche en een slaapplek in hun cabine. 'Bij Marjan is het nog ouderwets gezellig.'

Beeld Marc Driessen

Truckerscafé Bij Marjan ligt letterlijk onder de rookpluimen van de vuilverbranding in Westpoort. Twee kerktorenhoge pijpen spuwen onophoudelijk slierten waterstof de hemel in. Het is donderdag, 18.30 uur. De avond in het grootste industriegebied van Amsterdam is gevallen. De bedrijventerreinen zijn dicht. Het is donker en uitgestorven.

Behalve bij Bij Marjan. Achter de ramen onder het golfplaten puntdak brandt gedimd licht. Alle donkerhouten tafels van het truckerscafé, waar plek is voor zo'n vijftig gasten, zijn bezet door mannen.

"Het is spitsuur," zegt Marjan de Boer (61) naar wie de zaak is vernoemd. In de keuken pakt ze met twee handen de steel van een zware koekenpan vast en schudt de shoarma erin door elkaar. En ze houdt de cordon bleu in de gaten die in een behoorlijke laag boter gaar bakt. "Anders wordt de paneerlaag zwart."

Onderzoek
De parkeerplaats van Bij Marjan, een half voetbalveld groot, staat helemaal vol vrachtwagens. "Als alle plekken bezet zijn, weet je dat het een goede tent is," zegt vrachtwagenchauffeur Ron Callenbach (54), die net zijn kipsaté met bami en gebakken ei heeft gekregen.

"Een goed chauffeurscafé herken je aan de parkeerplaats." Net als de meeste andere chauffeurs komt Callenbach niet alleen voor het eten, maar ook voor de warme douche en een slaapplek in zijn vrachtwagencabine op de parkeerplaats.

Hij neemt een slok van zijn fles bier. "Vandaag heb ik autobanden vervoerd en morgen heb ik een lading in Zaandam. Ik vervoer van alles. Ik heb ook een keer mummies in mijn wagen gehad." Mummies? "Overleden mensen, ja. Gebalsemd. Een stuk of tien. Die moesten van het ziekenhuis in Utrecht naar de Rotterdamse haven. Voor wetenschappelijk onderzoek, geloof ik. Het maakt me allemaal niet uit joh."

Serveerster Laura Strube, eigenaren Marjan de Boer en Erwin Prop, en chauffeur Oane Faasse (vlnr): 'Hier voel ik me thuis' Beeld Marc Driessen

Chauffeurs zijn lekker direct, zegt Marjan eerder die dag, als het nog rustig is. "Als het eten niet lekker is, hoor je het meteen. En als het wel lekker is ook." Naast haar zit echtgenoot Erwin Prop (60) met wie ze het truckerscafé runt. Achter hen kijkt een opgezette vos de zaak in. "Je hebt hier veel vossen," zegt Prop. "Ze komen voor de ratten bij de vuilverbranding."

De Boer laat een filmpje op haar telefoon zien, waarin de opgezette vos nog leeft en vlees uit haar hand eet. "Regelmatig drukte hij zijn snuit tegen de ruit. Alle vaste klanten kenden hem." Prop: "Een tijd terug is hij doodgereden en langs de weg gevonden. Stadsecoloog Martin Melchers, die hier weleens komt, heeft hem toen voor ons opgezet."

Mond-tot-mondreclame
Sinds Erwin Prop en Marjan de Boer de zaak zes jaar geleden openden, zitten ze vrijwel elke doordeweekse avond vol. Prop: "We hebben eigenlijk geen concurrentie. Er zijn maar twee truckerscafés in Amsterdam. Het andere café zit ook in Westpoort, maar is een stuk kleiner." De meeste gasten kennen de zaak door mond-tot-mondreclame. "Het is een klein wereldje."

Bij Bij Marjan komen vooral Nederlandse truckers en soms wat chauffeurs uit landen als België, Duitsland en Ierland. Prop: "Oost-Europese chauffeurs zien we bijna nooit. Ze verdienen vaak niet genoeg om hier een maaltijd te betalen." De Oost-Europese chauffeurs staan er vaak ook niet goed op bij hun Nederlandse collega's. "Die vinden dat ze hun banen inpikken."

In het truckerscafé eet je 'wat de pot schaft', de daghap van 17,90 euro. De Boer: "Daarnaast hebben we een ruime menukaart met gerechten als schnitzel, macaroni, bami en nasi. Het zijn gewone maaltijden." Prop: "Hier kom je om te eten. Uit eten doe je in het weekend, als je weer thuis bent bij je vrouw." Zaterdag en zondag, als de meeste chauffeurs thuis zijn, is de zaak gesloten. De Boer: "Ik zit dan bij Erwin achterop de Harley Davidson."

De taakverdeling tussen de twee is overzichtelijk. Prop vertrekt 's ochtends als eerste vanuit hun woonplaats Almere en opent de zaak om 06.00 uur. Als hij het ontbijt en de lunch heeft verzorgd, arriveert zij. De Boer bereidt het avondeten voor en doet rond 22.30 uur, als de laatste trucker de bar verlaten heeft, het licht uit. Als zij werkt, krijgt ze hulp van twee vaste krachten. Prop: "'s Avonds staan de meiden achter de bar. Dat werkt veel beter."

Extra knoflooksaus
Het is 18.45 uur. "Totdat de keuken om 21.00 uur dichtgaat, is het knallen," zegt De Boer, terwijl ze satéstokjes uit de oven haalt. Laura Strube (22) - een vrolijke, blonde serveerster uit Purmerend - loopt met het ene na het andere rijkelijk gevulde bord de zaak in.

Dan zwaait de deur open. "Dag jongelui!" Een aantal chauffeurs kijkt even op van zijn bord als Oane Faasse (57) een luidruchtige entree maakt. Faasse loopt meteen door naar de bar, waar Prop staat. Hij knijpt hem plagerig in zijn buik. "Zo Erwin, zwanger?" Daarna schuift hij aan bij wat chauffeurs aan de stamtafel, de grootste midden in de zaak. Binnen een mum van tijd is Faasse in gesprek.

Serveerster Strube staat dan al naast hem. Faasse: "Doe mij maar een flesje bier en de shoarmaschotel met extra knoflooksaus." Faasse is al jaren vaste klant. "Als ik zie dat Erwin en Marjan het druk hebben, pak ik zelf mijn potje bier."

Vandaag vervoert hij 'een vrachtje grind'. "Dat breng ik morgen naar de Asfaltcentrale in Deventer." Vandaag had Faasse best een stuk verder die richting op kunnen rijden.

"Je komt dan langs de Goudreinet Barneveld. Die zaak is als chauffeursplek groot geworden, maar nu komen er ook anderen. Ik noem het badgasten. Liever ben ik met chauffeurs onder elkaar - altijd gezellig. Al heb je er wel een paar tussen die met hun telefoon spelen."

Marjan de Boer: 'We hebben een ruime menukaart met gewone gerechten' Beeld Marc Driessen
Chauffeur Ron Callenbach: 'Nog een flesje bier en dan duik ik mijn cabine in' Beeld Marc Driessen

Als Faasse over zo'n vier jaar met pen­sioen gaat, heeft hij er meer dan veertig dienstjaren als chauffeur opzitten. "De cabine van mijn vrachtwagen is mijn tweede huis." Alleen in het weekend is hij thuis in Reitsum, een terpdorp in het noorden van Friesland, waar volgens de laatste volkstelling 130 mensen wonen.

De afgelopen decennia zag hij de transportsector ingrijpend veranderen. "Vroeger had je geen TomTom, geen mobiele telefoon, geen Whatsapp; alleen een routekaart. Niemand wist waar je was. Dat beviel me wel."

Ook de Rijtijdenwet veranderde een hoop. "Je moet nu verplicht pauzes nemen, ook als het even niet uitkomt. Je zit de hele dag te rekenen: hoe kom ik uit met mijn uren? Waar houd ik pauze? Als je vroeger een lekke band had, kwam een collega helpen. Nu is daar geen tijd meer voor. Ik vind dat de romantiek en vrijheid van mijn vak zijn verdwenen."

Even later zet Laura Strube zijn shoarmaschotel voor hem neer. Faasse: "Hé spetter! Waren de aardappeltjes lekker?" Strube knikt. "Ik heb er thuis een heerlijk hutspotje van gemaakt." Faasse: "Zal ik nog een keertje zo'n zakje Friese aardappels voor je meenemen?"

Bezuinigingen
De aardappels van Faasse. Prop barst in lachen uit. "Tegen mij zei hij ook een keer: 'Zal ik lekkere Friese aardappels meebrengen?' Ik dacht: die komt met een zakje geschilde aardappels aanzetten. Niets van dat alles. Met Marjan heb ik 15 kilo aardappels geschild en die op ons menu gezet. Ze waren wel heel lekker."

Voordat Erwin Prop en Marjan de Boer het truckerscafé openden, werkten ze allebei meer dan dertig jaar voor de Wereldomroep. "We hebben elkaar daar ook ontmoet." Prop was licht- en geluidsman.

"Ik deed ook veel sport; zo'n vijftien jaar verslag van de Tour de France. Dan scheurde ik met wielrenverslaggever Gio Lippens in een volgauto achter het peloton aan." De Boer ondersteunde programmamakers. "Ik zocht bijvoorbeeld de muziek uit voor items die werden gemaakt."

Zes jaar geleden verloren ze na een grootschalige bezuinigingsronde tegelijkertijd hun baan. Met het ontslag hoorden ze dat de voorganger van Bij Marjan, café-restaurant Gewoon René, te koop stond. Prop: "Er kwamen toen ook al truckers. We aten er weleens voordat we naar de Harley Davidsonclub in Westpoort gingen."

Van de Wereldomroep, waar ze met journalisten samenwerkten, tot een restaurantcafé met alleen truckers; het was een overgang. De Boer: "Niet om denigrerend te doen, maar het is wel een ander niveau. En dat bevalt me goed. Als ik eerder de kans had gekregen om dit te doen, had ik het gedaan. Het past goed bij ons."

"In een gewoon restaurant is er afstand tussen personeel en gasten. Hier is het gemoedelijker; mensen zijn makkelijker. We gaan gelijkwaardig met elkaar om. Hier gaan de chauffeurs lekker bij elkaar zitten. In andere restaurants zitten gasten alleen aan hun eigen tafel."

Handdoek en toilettas
Het is 20.15 uur. "Over drie kwartier gaat de keuken dicht," zegt De Boer. "Dan wordt het een stuk rustiger." Strube loopt met een dienblad vol bakjes bosvruchten­yoghurt naar een tafel. Af en toe loopt een chauffeur met handdoek en toilettas naar de douche in een hoek van de zaak.

Faasse maakt aanstalten om te gaan. "Morgen dat vrachtje grind lossen en dan ben ik hopelijk een beetje vroeg thuis in Reitsum." Faasse is niet getrouwd en heeft geen kinderen. "Ik ben nu 57 jaar en trap er ook niet meer in. Met dit vak heb je een vrouw nodig die erachter staat. Jij bent onderweg, zij doet het huishouden en voedt de kinderen op. Van die vrouwen heb je er niet zo veel."

De opgezette vos, die toen hij nog leefde zich geregeld liet zien. De vaste klanten kenden hem Beeld Marc Driessen

Twee tafels verderop steekt Callenbach, de chauffeur die ooit mummies vervoerde, zijn arm recht de lucht in. "Nog een flesje bier en dan duik ik mijn cabine in." Vindt hij het niet lastig om een relatie te onderhouden? "Een vrouw moet niet zeiken. Dat doet mijn vriendin ook niet. Ze wist het toen ze eraan begon." Hoe lang heeft hij een relatie? "Met deze? Zes jaar."

Als de keuken is gesloten, zitten er aan de bar en in de zaak nog een paar klanten. "Truckers hebben het hart op de tong," zegt Laura Strube, als ze even bijkomt van de drukke avond.

Ongeluk
"Anderen verwarren dat soms met asociaal gedrag. Volgens mij hebben chauffeurs af en toe het idee dat ze een slecht imago hebben. Ze voelen zich niet overal gewenst. Daarom is het belangrijk dat een truckerscafé laagdrempelig is." Strube wijst naar een trucker op zwarte klompen. "Hier loop je gewoon in je werkkleding naar binnen."

Soms moeten chauffeurs na een lange dag in de vrachtwagen hun verhaal kwijt. "Ze vertellen me weleens over emotionele dingen, zoals een ongeluk dat ze hebben meegemaakt of dat ze net zijn gescheiden."

Maar de klanten informeren ook regelmatig naar haar. "Dan slaan ze een arm om me heen en zeggen ze: 'Hé meid, hoe was je weekend?' Ik vind het fijn dat de vaste klanten zo met me begaan zijn."

Naast een zak aardappelen van Faasse krijgt ze binnenkort ook wat suikerbieten. "Een chauffeur bood dat aan. Hij neemt ze volgende week mee." Marjan de Boer reageert: "Wat kun je daar nou mee?" Strube: "Ik kook ze. Daar worden ze zachter van. Ik vind suikerbiet best lekker."

Schouderklopje
Faasse heeft afgerekend en een stempel op zijn spaarkaart gekregen. De Boer: "Bij tien stempels krijgen klanten een gratis maaltijd." Als Faasse van iedereen afscheid heeft genomen, loopt hij over de donkere parkeerplaats naar zijn cabine. "Morgen ga ik om 04.30 uur rijden."

Noemde hij Strube eerder nou spetter? "Ja, Laura is mijn spettertje," zegt hij als hij een van de gordijnen van zijn cabine heeft dichtgetrokken. "Ons contact is heel apart. Het is net alsof je verliefd bent, maar je bent het niet. Een schouderklopje, een kusje op de hand of een knuffeltje: dat kan hier. Bij Bij Marjan is nog ouderwets gezellig. Hier voel ik me thuis."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden