PlusColumn

Trots op de uitslag, klaar voor een ander advies

Lorianne van GelderBeeld Linda Stulic

Het Jeugdjournaal volgde vorige week een klas waar de kinderchampagne knalde omdat de kinderen zo goed hadden gescoord op de Citoeindtoets.

Er kwam nogal wat ophef over, want de leerlingen die aan het woord kwamen, kregen allemaal een havo-advies of hoger - de vmbo'ers (toch de helft van de Nederlandse bevolking) kwamen niet aan bod.

Los van die kleine rel is het opmerkelijk dat de eindtoetsscore nieuws is. Sinds 2015 is de waarde ervan afgezwakt. Het oordeel van de juf of meester is tegenwoordig het belangrijkste. De toetsscore telt alleen nog als die beter uitvalt dan het aanvankelijke advies.

Het idee erachter was om de toetsobsessie terug te dringen, en een verdere schoolcarrière niet meer van een moment­opname te laten afhangen. Maar iets anders kwalijks gebeurde. De Onderwijsinspectie ontdekte dat kinderen uit achterstands­situaties een lager advies krijgen dan ze verdienen, omdat hun juffen en meesters soms onbedoeld bevooroordeeld zijn. De objectieve eindtoetsscore blijkt nu (nadat het kalf verdronken is) toch wel degelijk een belangrijke graadmeter te zijn.

Gelukkig is er dus nog de mogelijkheid om een advies op te hogen na een goed gemaakte toets. Deze week is de week van de heroverwegingen. Honderden kinderen in de stad met een verrassende score hebben opnieuw een gesprek over hun toekomst.

Iemand als Aicha bijvoorbeeld. Een vrolijk meisje dat dol is op voetbal en woont in een oude flat. Ze kreeg vmbo-t-advies, maar scoorde zo goed op de Cito dat ze naar de havo zou mogen. Zij zit straks in een kamertje, met de juf en haar moeder. Trots op de uitslag, klaar voor een ander advies.

Toch is het maar de vraag of ze een hoger advies krijgt. Want wie goed op de Cito scoort, heeft volgens de school niet altijd de concentratie of het 'juiste gedrag' om dat hogere niveau aan te kunnen. Ben je het daar niet mee eens? Dat kan, maar school heeft het laatste woord.

En krijgt Aicha toch dat hogere advies, dan moet ze als Amsterdamse leerling de scholen­tombola weer in. Want ze heeft niet een middelbare school uitgezocht met vmbo én havo. Ze moet op zoek naar een andere school, maar de populaire scholen zijn al volgeboekt.

Het zal je maar overkomen: onderschat zijn door je juf, uit zeventig opties een school hebben gekozen, een steengoede Citotoets maken, een beter advies krijgen, maar nauwelijks nog keuze hebben omdat alle scholen al vol zitten.

Juist zij had dat feestje met kinderchampagne verdiend. Maar er valt weinig te vieren.

Lorianne van Gelder (1984) is verslaggever en onderwijsspecialist bij Het Parool. In haar column schrijft ze over onderwijs en opvoeding. Reageren? lorianne@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden