PlusColumn

Trots is gevaarlijk, juist omdat het zo'n prettig ­gevoel is

Theodor HolmanBeeld Wolff

Je verbonden voelen met je cultuur, de tradities, de grond waarop je geboren bent en de mensen om je heen, werd gezien als een vorm van fascisme. Bloed en bodem als uitgangspunten voor je manier van denken.

Het Italiaans fascisme begreep ik beter toen ik door Italië reed en met de mensen sprak en merkte hoe ongelooflijk verbonden zij waren met hun land. Overal waar ik kwam, was het mooi, warm en rijk. De mensen waren trots op hun manier van leven.

Hetzelfde ondervond ik toen ik door Duitsland reisde. De aantrekkingskracht van het fascisme en het nazisme was voelbaar. Grote, sterke, blonde kerels, bij wie ik nogal afstak met mijn vuilnisbakkenras.

Vraag een Drent, een Zeeuw of een Groninger om zijn eigen volk te beschrijven en in het antwoord zal altijd het woord 'Trots!' zitten. Je bent trots op waar je vandaan komt.

Trots is iets wat je kunt zijn zonder er daadwerkelijk iets voor te hebben gedaan. Je kunt trots zijn op je historie, al zit de geschiedenis vol zwarte bladzijden, omdat die er toch voor verantwoordelijk is dat jij nu hier bent.

Trots op de oude helden. Trots op je ouders, groot­ouders, je afkomst, op je religie. Er is altijd wel een reden om trots te zijn, om je trots te voelen.

Trots is een nobel gevoel, dat je kunt motiveren. Je wilt zelf iets bereiken om trots op te zijn. Als er iets bepalend is voor je identiteit - wat dat ook moge zijn - dan is het je trots.

Maar trots is ook gevaarlijk, juist omdat het zo'n prettig ­gevoel is.

Zodra er iets is wat die trots bedreigt, word je agressief. Er wordt dan een pilaar onder je 'identiteit' weggetrapt. Als je trots bent op je rechtvaardigheidsgevoel, dan word je pootje gehaakt als je een valse ­beschuldiging hoort.

Als het Nederlands elftal zomaar wordt uitgesloten van een WK-toernooi ('We vinden uw land te klein'), dan is ons land ook te klein. Want dat is onrechtvaardig, en we zijn trots op het elftal. Trots en rechtvaardigheid zijn twee broers. Vaak Kaïn en Abel.

Uiteindelijk is alle trots onzin, maar dat weet je pas als je een grootvaderlijke leeftijd hebt bereikt en je trots door het leven is verdund. Op een vrouw, een kind en een kleinkind na, is er niets meer om trots op te zijn. Op dat inzicht ben ik trots.

Theodor Holman (1953) is columnist, schrijver, televisie- en radiomaker. Elke dag, uitgezonderd zondag, lees je hier zijn column. Lees al zijn columns terug in het archief.

Reageren? t.holman@parool.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden