Plus

Troep onder water? Drone Emily ziet alles

Een varende drone inspecteert voor Waternet of rommel sluizen en vaarwegen blokkeert. Het van afstand bestuurbare vaartuigje wordt ook uitgeprobeerd bij de reddingsbrigade van Castricum.

Arnoud van der Wal (l) en Lennaert Zonneveld van Waternet testen Emily in de Moezelhaven. Beeld Jean-Pierre Jans

Emily zigzagt door de Moezelhaven. Het van ­afstand bestuurbare vaartuigje van Waternet draait en keert door het oefenwater voor drones in de Amsterdamse haven, maar hier is duidelijk niet veel oefening meer nodig.

Al na een paar weken hebben Arnoud van der Wal en ­Lennaert Zonneveld van Waternet de ander­halve meter lange varende drone meegenomen bij hun werk langs de waterwegen van waterschap Amstel, Gooi en Vecht. "Je haalt haar zo uit de achterbak," zegt Van der Wal.

Emily
De naam Emily is eigenlijk een afkorting, die meteen verraadt waar het bootje voor gemaakt is: EMergency Integrated Lifesaving lanYard. Het Amerikaanse bedrijf Hydronalix bedacht Emily als reddingsvaartuig en op die manier wordt het ook uitgeprobeerd bij de reddings­brigade van Castricum.

Met een topsnelheid van 48 kilometer per uur is Emily pijlsnel bij een in nood verkerende zwemmer. Bij de van ­afstand bestuurbare reddingsboei kunnen vier tot zes drenkelingen tegelijk steun vinden.

Zonneveld haalde Emily naar Nederland voor de reddingsbrigade waarvan hij al tientallen ­jaren lid is. Daarna bedacht hij dat het ook zijn werk bij Waternet makkelijker kan maken. Om drenkelingen op te sporen is Emily namelijk uitgerust met sonarapparatuur. Van der Wal: "Je kunt haar zien als onze ogen onder water."

Maanlandschap
Waternet rukt nu vaak vergeefs uit. Een schip meldt dat het iets heeft geraakt, maar onder ­water is niets te vinden. Zonneveld geeft ook het voorbeeld van een gekantelde vrachtwagen op een dijk.

Vaak geeft zo'n ongeluk ook schade ­onder het wateroppervlak, maar die wordt meestal niet opgemerkt. Dus de weg wordt gerepareerd, om even later weer te verzakken. ­Inspectie van een damwand onder water was bewerkelijk. "Dat kostte me twee dagen, met twee collega's. Nu gooien we even dat ding erin."

In een oranje koffertje zit een monitor waarop de sonarbeelden van Emily meteen kunnen worden bekeken. Op de beelden lijkt de bodem wel een maanlandschap, maar op een eerder ­gemaakt filmpje kunnen ze precies aanwijzen wat een geoefend oog zoal herkent: dat kleine cirkeltje daar is een autoband, die lange schaduw moet een rechtopstaand voorwerp zijn.

Vaten op de bodem
Nu concentreert het onderwaterschoonmaakwerk zich vooral op de bekende plekken, waar zich geregeld rommel ophoopt, bij bruggen bijvoorbeeld. Emily kan de hele bodem in kaart brengen, zodat Waternet gericht op pad gaat.

De beelden van Emily zijn beter dan die van de apparatuur die Waternet al in huis heeft, bleek meteen tijdens de eerste tests. Op een plek waar op basis van onderwaterbeelden drie vaten en één gezonken bootje werden verwacht, zag Emily nog veel meer vaten liggen.

Troep is onder water vaak niet goed zichtbaar, legt Van der Wal uit. De drempels van sluizen worden door Waternet met de hand schoongemaakt, zonder van tevoren te weten of het echt vies is.

"Vaak gaan we het water in en dan is er niks." Dankzij Emily kunnen ze dat vanaf de wal al ­bekijken, wat veel tijd scheelt. En soms ligt de rommel net voor de sluisdrempel. "Dan voel je het niet, maar de eerstvolgende keer blokkeert het de sluis wel."

De snelheid van Emily is door Waternet overigens begrensd op zo'n 18 kilometer per uur. Dat moet het 'speelgoedgehalte' binnen de perken houden. Daarmee gaat Emily wel net iets harder dan het scheepvaartverkeer, zodat het vaartuigje altijd kan uitwijken.

Waterkwaliteit
Voorzichtig speelt Waternet al met de gedachte aan zelfsturende vaartuigjes om het onder­waterlandschap in de grachtengordel te inspecteren. "Tussen 3 en 4 uur 's nachts, zodat we de scheepvaart niet storen. Het hoeft ook niet per se een Emily te zijn," zegt Zonneveld.

Naast de Moezelhaven ligt in Prodock, de start-upwerkplaats van het havenbedrijf, de Nautonomous. Met dit aanmerkelijk grotere vaartuig onderzoekt Waternet de mogelijkheid om met autonoom varende bootjes rond­drijvend vuil uit het water te scheppen.

Door kunstmatige intelligentie los te laten op de sonarbeelden kan Emily straks mogelijk in kaart brengen wat er zoal ligt en leeft onder ­water. "Zo kunnen we de data verwerken tot hapklare informatie: zo diep is het hier, dit is de kwaliteit van het water, deze vissen en planten leven hier."

Want beelden van onder water geven ook een indruk van de waterkwaliteit. "Ondergedoken waterplanten kunnen een teken zijn dat het ­water schoon is."

Sonarbeelden van de bodem, gemaakt door Emily. Beeld Jean-Pierre Jans
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden