PlusReportage

Trekt de Amsterdammer zich wel iets aan van pijlen op de stoep?

In de Javastraat geldt vanaf zaterdag eenrichtingsverkeer voor voetgangers. Op de stoep zijn teksten en pijlen aangebracht om mensen erop te attenderen.Beeld Dingena Mol

Alsof het permanent Koningsdagvrijmarkt is, verschijnen overal in de stad op stoepen en straten pijlen, strepen, stopborden en hier en daar zelfs een stoplicht om mensen coronaproof door de openbare ruimte te leiden. Maar laat de Amsterdammer zich wel wegwijzen?

Het Gelderlandplein in Buitenveldert oogt als een verkeersplein, zo eentje waar kinderen met de verkeersregels kunnen oefenen. Met strepen en pijlen op het licht geaderde natuursteen wordt de bezoekersstoom door de achtbaan van het overdekte winkelcentrum geleid. Cirkels geven pauzeruimte aan waar even pas op de plaats gemaakt moet worden als het in een winkel te druk is.

Het oogt als een bonte verzameling uit de catalogus van de wegwijzerfabriek. Maar het werkt, zegt Paul Bremmer van eigenaar Kroonenberg Groep. “De eerste ervaringen zijn goed.”

Aan de tweede stap wordt nu gewerkt. “We willen ook bezoekers tellen zodat er niet te veel mensen tegelijk binnenkomen. We denken nog na hoe we dat laten zien, op grote schermen of zo. We hebben het al beproefd bij Intertoys met een teller, camera en stoplicht.”

Lockdown 2.0

Na de oproep van het Amsterdamse college vrijdag om de openbare ruimte coronaproof in te delen, is overal in de stad plakbandrol, verfspuit en afzetlint tevoorschijn gehaald om ad hoc een gevoel van veiligheid te creëren. Zie het als een doe-het-zelfaanpak van de intelligente lockdown 2.0, waarin we binnen de lijntjes vaker naar buiten kunnen. Alleen, overal gaat het net weer anders.

In Nieuw-West deelt het stadsdeel vanaf maandag coronakits met stickers, posters, flyers, en een meetlint uit aan winkeliers die daarmee zelf aan de slag kunnen – ook op de openbare weg. Veel ondernemers hebben dat niet afgewacht. “Ik zie al overal plakband op stoepen en pleinen,” zegt een woordvoerder van het stadsdeel. “Zolang het niet uit de hand loopt, met hekken of schuttingen, mag de winkelier dat ook op straat doen. Ook buiten de winkels moeten we voorkomen dat er te veel mensen tegelijk zijn.”

Het is voer voor spanning in een stad die toch al met zichzelf overhoop ligt als het gaat om het gezamenlijke gebruik van de openbare ruimte – laat staan als daarin ook nog eens afstand moet worden gehouden. Bewoners willen een besmettingsarme straat, winkeliers willen bij gebrek aan ruimte de wachtrij juist op de stoep. De horeca claimt weer extra terrasruimte.

Eenrichtingsverkeer op de stoep

Dat schuurt. Zoals in de Javastraat, waar de drukte al langer voor problemen zorgt. “We hebben al wat acties genomen om de stroom in goede banen te leiden,” zegt straatmanager Tim Doornewaard. ”Een bewoner had posters gemaakt om mensen erop te wijzen afstand te houden. We hebben met stoepkrijt cirkels getekend om te laten zien wat 1,5 meter is. We zijn rondjes gaan lopen om mensen aan te spreken. Dat werkte allemaal niet genoeg. En het wordt alleen maar drukker.”

Op voorspraak van een groepje Javastraatbewoners zijn de stoepen zaterdag eenrichtingsverkeer geworden. Met enige zang en dans is zaterdagochtend de eerste ‘milieuvriendelijke graffiti’ op straat gezet die de stroom bezoekers in goede banen beoogt te leiden. Er komen nog pijlen en een duidelijkere markering. “Het is allemaal een beetje last minute geregeld.”

Bewoners, bedrijven en bezoekers zijn verdeeld. “De helft van de ondernemers ziet er niet veel in, de andere helft realiseert zich dat als dit niet goed wordt geregeld, ze zichzelf in de vingers snijden.”

Burgerwacht

Het lijkt een recept voor conflicten: zet een streep, een pijl of een cirkel en de Amsterdammer zal hem genadeloos negeren. Een burgerwacht moet, middels enige sociale druk, de belijning in de Javastraat handhaven. Of dat gaat lukken, erkent Doornewaard, is twijfelachtig.

“Bewoners gaan vrijwillig patrouilleren. Ze hebben het strikte advies gekregen conflicten te mijden. Als er iets gebeurt, is dat aan de straatcoaches en handhaving.” Die zijn al nauwelijks berekend op een drukke stad normaal, laat staan op een drukke stad in coronatijden. Doornewaard: “Er is altijd al onderbezetting.”

Met straatgraffiti en eenrichtingsverkeer is het elastiek volgens hem maximaal uitgerekt. “Als dit niet werkt, dan ben ik bang dat er vanuit de overheid een harde aanpak komt. Wij kunnen niet nog meer maatregelen nemen. De volgende stap wordt echt minder leuk.”

Geen politieagent

Dat winkeliers en vastgoedeigenaren meedenken over de coronabestendige winkelstraat, vindt Paul Bremmer van Kroonenberg – dat naast het Gelderlandplein ook eigenaar is van veel winkelpanden elders in de stad – niet meer dan logisch. “We werken onder meer in de Kalverstraat met andere ondernemers en winkeleigenaren aan maatregelen. Maar we gaan niet handhaven of beboeten. We zijn geen politieagent. Het is toch echt aan de mensen zelf om op de regels te letten.”

De overheid gooit haar verantwoordelijkheid volgens Bremmer wel erg nadrukkelijk over de schutting. “De gemeente moet handhaving niet op het bordje van ondernemers schuiven. In plaats van boetes uit te delen moeten handhavers handhaven. Ik verbaas me er over dat in Tilburg en Leiden gemeentes winkelstraten afsluiten omdat het te druk wordt. Die laten dus eerst een goede controle achterwege en duperen dan de winkeliers door de boel dicht te gooien.”

Op het Gelderlandplein loopt personeel met borden om anderhalve meter afstand te houdenBeeld Het Parool
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden