Opinie

'Tot 2066 kunnen bewoners rond de Zuidas rekenen op herrie en overlast'

De ondertunneling van de A10 bij de Zuidas is onrendabel en heeft louter nadelen. Het is nog niet te laat om met het project te stoppen, schrijft buurtbewoner Tjeerd Eernstman in een ingezonden brief.

De Zuidas bij nacht Beeld anp

Op 10 juni vergadert de gemeenteraad over het voornemen van de overheid om enkele miljarden euro's, waarvan enkele honderden miljoenen van de gemeente, te investeren in de aanleg van een autotunnel onder de Zuidas, het zogenoemde Zuidasdok. Maar nut en noodzaak hiervan zijn ver te zoeken.

Een definitief besluit lijkt, gezien veel nog bestaande onzekerheden en onopgeloste problemen, nogal voorbarig. De bouwmethode is nog niet vastgelegd en er is dus ook niets bekend over maatregelen die de te verwachten - enorme - overlast moeten voorkomen. De geclaimde economische voordelen op lange termijn wegen niet op tegen de vele maatschappelijke nadelen, extreme financiële lasten en kapitaalvernietiging van veelal net aangelegde infrastructuur.

Barrière
De ambitie is om de gemengde stedelijke omgeving rond de Zuidas ruimtelijk te integreren met de rest van de stad. Maar het plan voor de tunnel maakt dit doel nu juist onmogelijk. Ondanks de ondertunneling van de A10 blijft een barrière bestaan van een hoge dijk met een zeer breed spoorwegemplacement. De ruimte bovenop de autotunnels blijft grotendeels onbenut. De bouw van duizenden extra woningen, zoals in de oorspronkelijke plannen staat, blijkt niet mogelijk.

Een andere doelstelling is een 'hoogwaardig verkeers- en vervoersnetwerk' via de A10 en het openbaar vervoer. Verkeersdeskundigen voorspellen echter dat met de afwerking van de A5 een nieuwe ringweg A11 ontstaat, die de functie van de A10 gedeeltelijk overneemt. Ondertunneling en verbreding van een klein stukje A10 zuigt auto's aan die anders de A11 nemen.

Het doel van integratie van het treinverkeer met metro en tram is deels niet haalbaar, nu het onmogelijk blijkt de doorgaande verbinding van lijn 51 met het centrum intact te houden. Dit betekent een aanzienlijke achteruitgang voor bewoners van Buitenveldert en Amstelveen.

Geluid
Op dit moment is het stukje A10 door de Zuidas het enige deel van de ring zonder geluidsbescherming. Tot nu toe vond men de mate van overlast kennelijk te gering om deze wel aan te leggen. Ondertunneling zal het geluid van het autoverkeer in het plangebied verminderen, maar bij de tunnelmonden zal de overlast toenemen; tunnelmonden die dicht bij woongebieden zoals de Prinses Irenebuurt, Beethoven- en Roeskestraat zijn gepland.

Dit geldt ook voor de luchtkwaliteit. Deze verbetert in het plangebied zelf, maar wordt beduidend slechter in woongebieden rond de tunnelmonden.

Dan blijft er één argument over voor de tunnels: ruimte voor de uitbreiding van station Amsterdam Zuid met meer sporen, wat misschien in de verre toekomst nodig zal zijn. De vraag is of dit niet voor veel minder geld kan. Gelijkwaardige, maar veel goedkopere, alternatieven zijn niet of onvoldoende onderzocht.

Vertraging
De bouw van het dok gaat tien jaar duren, wordt gesteld. Maar wie gelooft dat? Dit soort projecten ondervindt maar al te vaak enorme vertraging. De voorbereidende werken duren al zo'n twee jaar en zorgen nu al voor veel overlast. Alle natuur in het gebied wordt vernietigd, tienduizend bomen moeten weg. Per uur zijn 55 kolossale vrachtwagens nodig om de grond af te voeren, wat zorgt voor verkeerschaos, onbereikbare woonwijken en ondraaglijke bouwherrie.

De firma's die nu in de torens op de Zuidas zitten, kunnen bij het aflopen van hun huurcontracten besluiten dat het beter is om bijvoorbeeld naar Schiphol te vertrekken: daar zit je niet in de rotzooi en herrie.

Volgens het Centraal Planbureau (CPB) zijn de plannen voor ondertunneling van de A10 bij de Zuidas onrendabel. Ten opzichte van het oorspronkelijke plan zijn de ambities sterk verminderd. Toch lijken de voorgestelde baten van het project daaronder niet te hebben geleden. De kosten-batenanalyse (KBA) noemt een bedrag van 364 miljoen euro voor verbeterde ruimtelijke kwaliteit rondom het station als gevolg van de ondertunneling van de A10.

Bouwplaats
Het CPB vindt dit bedrag onrealistisch hoog en verwijst naar haar eigen analyse, waarin precies eenzelfde bedrag was opgenomen als baten, maar dan wel voor een volledig ondergronds station met ondergrondse trein- en metrosporen, met daar bovenop een nieuw stadscentrum. Nu deze optie is verlaten moeten de baten volgens het CPB met 240 miljoen worden verlaagd en is de ondertunneling volstrekt onrendabel.

Een uitsmijter in de analyse is de planning van het vastgoed in de zogenaamde flanken, een gebied dat Amsterdam als een wingewest beschouwt om de evidente tekorten van het dok te compenseren. In afwijking van het eerdere plan, gaat de KBA 2012 ervan uit dat de gronduitgifte pas in 2066 zal zijn voltooid. Dat is nog nooit vertoond: een bouwplanning die in luttele jaren met vijftig jaar wordt opgerekt. Hoe serieus moet je dat nemen?

Als dan ver na 2030 de A10 eindelijk onder de grond ligt, gaan deze flanken voor vele jaren op de schop. Tot 2066 kunnen bewoners rond de Zuidas rekenen op herrie, stof en overlast die nu eenmaal gepaard gaat met de bouw van grote projecten. Wie wil daar nog wonen?

Conclusie: de Zuidas en zijn omgeving zullen veranderen in een eeuwige bouwplaats.


Wilt u reageren op dit artikel? Dat kan! Scroll (een beetje) naar beneden om een reactie te plaatsen.

Tjeerd Eernstman

schrijft namens een groep bewoners op en rond de Zuidas.
Tjeerd Eernstman Beeld Webupload
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden