Plus

Topman Schiphol: 'De groei heeft ons ook verrast'

Schiphol zit aan zijn plafond met het aantal starts en landingen. Topman Jos Nijhuis wil dat de luchthaven na 2020 verder moet kunnen groeien. Dat kan, want de hinder is fors minder, zegt hij.

Jos Nijhuis: 'We moeten als hele reissector onze verantwoordelijkheid nemen'Beeld Herman Wouters/HH

Halverwege het gesprek gaat zijn mobiel; Bad to the bone onderbreekt Jos Nijhuis' betoog over beheerste groei van Schiphol. De Schipholtopman wil zo snel mogelijk met toekomstige groei van start, nu de luchthaven drie jaar stagnatie tegemoet gaat.

Soms denkt Jos Nijhuis nog eens terug aan het jaar dat hij naar Schiphol kwam. "2008. De passagiersaantallen duikelden naar beneden, het aantal vliegbewegingen liep terug. We moesten reorganiseren, er moesten mensen weg. Niet de manier waarop je als topman een organisatie wilt binnenkomen. Maar het was noodzakelijk."

Hoe anders is de situatie nu. Schiphol groeit duizelingwekkend snel en heeft al lang weer nieuwe mensen aangenomen. "De groei van het afgelopen jaar heeft ons ook verrast."

Afspraak is afspraak
Zo bereikt de luchthaven dit jaar de grenzen die in datzelfde crisisjaar 2008 werden vastgesteld om luchthaven en omgeving in balans te houden. Een half miljoen vliegbewegingen, meer worden het er niet. "Ook al zouden we willen, afspraak is afspraak."

Daarna moet Schiphol volgens Nijhuis 'geleidelijk' doorgroeien, met jaarlijks 1,5 tot twee procent naar 600.000 vluchten in 2030. "Op basis van de al vastgelegde afspraak dat de helft van de milieuwinst die ontstaat door minder lawaaiige en milieuonvriendelijke vliegtuigen, kan worden gebruikt voor de groei van het vliegverkeer."

Hij neemt voorzetjes van bewonersgroepen, dat de luchthaven het ook in het volgende decennium moet doen met het huidige aantal vluchten, met een korreltje zout. "Sommigen nemen alvast een standpunt in, dat doen wij nu ook."

Nieuwe vliegtuigen
"Verder inperken van de groei onderschat de prestaties van de luchtvaartsector in de afgelopen jaren. We hebben in 2008 afgesproken dat de hinder in 2020 5 procent minder moet zijn. Het is nu al 20 procent of 34 procent, afhankelijk van hoe je naar gehinderden kijkt. Dat komt doordat maatschappijen veel sneller overstappen op nieuwe vliegtuigen."

Omdat het de luchtvaartsector is geweest die dat heeft bereikt, moet volgens Nijhuis ook de luchtvaartsector daarvoor beloond worden. "Welke berekening of welke norm je ook gebruikt, we zitten al ver over onze toezegging van 2008 heen. Ik vind dat de winst die we de afgelopen jaren hebben behaald, na 2020 helemaal ten goede moet komen aan de groei van de luchtvaart, zodat we de stagnatie die nu ontstaat kunnen inlopen zonder extra hinder."

Maar er gaan in de regio al stemmen op die milieuwinst helemaal niet mee te rekenen, of anders voor de helft. "Dan straf je de maatschappijen, luchthaven en sector. Als je het beter doet dan is afgesproken, dan moet je daarvoor ook worden beloond."

Slagvaardiger
Liever dan het opnieuw innemen van stellingen wil Nijhuis haast maken met het overleg over de groei van Schiphol. Op een andere manier dan het de vorige keer is gegaan. Sneller, met minder overlegrondes en minder partijen aan tafel. "Niet met andere partijen; bewoners, luchtvaart, overheid, iedereen hoort erbij. Maar het moet slagvaardiger. We moeten voorkomen dat we voortdurend van het ene overleg in het andere glijden.

Uitgangspunt moeten volgens hem zijn: groei, hinderbeperking en kwaliteit van de leefomgeving. Dat betekent ook dat er goed gekeken moet worden naar de woningbouwplannen die nu in Amsterdam en de regio worden voor­bereid. "We moeten voorkomen dat we nieuwe gehin­derden creëren, en dat we vliegroutes dichtbouwen. We kunnen al die nieuwe omwonenden niet volgens de huidige methodiek gaan meetellen in het aantal gehinderden, dan kan Schiphol echt op slot."

"Zorg dat er verstandig wordt gebouwd en laat dat niet volledig in handen van gemeenten, die hun eigen belang hebben." Dat daarbij in gemeenten als Amstelveen en Aalsmeer vrijwel geen nieuwbouw meer mogelijk is, erkent hij. "Dus moet je het elders doen, in de lobben van de vliegroutes."

Huidige verbindingen
Ook moet de bereikbaarheid worden meegewogen als al die nieuwe regiobewoners er bij komen. "Er zit een grens aan de hoeveelheid treinen, bussen en auto's naar Schiphol. Er moet een alternatief komen voor de huidige verbindingen. Het is zo relevant om de Noord/Zuidlijn via een alternatieve route naar Schiphol door te trekken, zodat de luchthaven bereikbaar blijft voor Amsterdammers die hier werken of willen reizen."

Daarbij valt te praten over mee-investeren. "Alhoewel dat wel in ons huidige investeringsprogramma en strategie moet passen."

Schiphol wil ook een rol spelen in de druktediscussie in Amsterdam. "Een groot deel van de passagiers op Schiphol gaat niet naar Amsterdam, maar we moeten voorkomen dat de mensen alleen maar naar de bekende plekken gaan, we moeten die stromen beter spreiden. We moeten als hele reissector onze verantwoordelijkheid nemen"

Voor drie tientjes naar Barcelona
Het inperken van bezoekersstromen aan Amsterdam door budgetvluchten te ontmoedigen, is volgens hem een heilloze weg. "Alle maatschappijen bieden goedkope vluchten. Als je het mij vraagt hoef ik ook niet voor drie tientjes van Amsterdam naar Barcelona. Maar door de lage kerosineprijs, het overaanbod van vliegtuigen maar vooral door de wens van de consument om meer te reizen, is dat nu eenmaal een gegeven."

Schiphol heeft volgens Nijhuis straks wel een wapen in handen om onwelgevallige activiteiten, zoals vakantievluchten of prijsvliegers, weg te lokken zodat ruimte ontstaat. "Ik ben meer van het verleiden dan van het dwingen. Met Lelystad en Eindhoven kunnen we maatschappijen verleiden door ze er lagere tarieven te bieden en betere mogelijkheden."

Alleen is ook Eindhoven vol en is de opening van Lelystad vanwege problemen bij de luchtverkeersleiding uitgesteld tot op z'n vroegst april 2019. "Ik vind dat onbegrijpelijk. We hadden daar al moeten vliegen toen we hier op 85 procent van onze capaciteit zouden zitten. Daar zijn we al over heen. Als we dan in 2019 opengaan, dan versneld met meer vluchten dan we hadden gepland."

Tarieven omhoog voor investeringen

De tarieven op Schiphol voor luchtvaartmaatschappijen - en daarmee voor de passagiers - gaan volgend jaar weer stijgen. Gisteren nog werd bekend dat Schiphol tot de goedkoopste vliegvelden van Europa behoort. Dat komt omdat de tarieven van Schiphol onder druk van de luchtvaartmaatschappijen in drie jaar 23 procent zijn gedaald tot vorig jaar 848 miljoen euro.

Met de vandaag aangekondigde tariefsverhoging wil de luchthaven zijn investeringen (die stijgen van 300 miljoen tot 700 miljoen euro) in de eigen uitbreiding en in Lelystad Airport bekostigen.

Door de enorme stijging van het aantal passagiers (9 procent naar bijna 63 miljoen) wist Schiphol de gevolgen van die kortingen tot nu te compenseren; het afgelopen jaar bleef de omzet stabiel op 1,4 miljard euro.

Maar de winst van de luchthaven is wel fors afgenomen, van 374 miljoen naar 306 miljoen euro. Daardoor daalt ook het dividend dat de gemeente Amsterdam ontvangt met 20 procent tot 29,6 miljoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met Het Parool?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van Het Parool rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@parool .nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden